Het universum zit mogelijk vol buitenaardse virussen en dat is ‘een enorme gemiste kans’

Het universum zit mogelijk vol buitenaardse virussen en dat is ‘een enorme gemiste kans’

Illustratie. Foto: Shutterstock

Het universum zit mogelijk bomvol virussen en volgens een groep onderzoekers zouden deze microscopische entiteiten het eerste buitenaardse leven zijn dat we vinden. In het wetenschappelijke vakblad ‘Astrobiology’ pleiten de onderzoekers voor de oprichting van een nieuwe wetenschappelijke discipline: ‘Astrovirologie’. “Als we een virus in de ruimte zouden aantreffen, zou dat het eerste teken van buitenaards leven zijn, niet per se iets om bang van te zijn”, aldus Kenneth Stedman, coauteur van de paper.

De wetenschappelijke consensus is dat buitenaards leven veeleer microscopisch zal zijn dan grijze mannetjes of aliens met tentakels. De discipline die zich daarmee bezig houdt, heet dan ook ‘astrobiologie’. Volgens onderzoeker Kenneth Stedman van de Universiteit van Portland hebben onderzoekers veel te weinig aandacht voor de eventuele aanwezigheid van virussen in ons zonnestelsel. Niet per se in de leegte van de ruimte, maar wel op passerende kometen en/of ander ruimtepuin. Zo maakt de strategie van de NASA voor astrobiologie amper middelen en tijd vrij voor onderzoek naar ruimtevirussen.

Wat is het verschil tussen een virus en een bacterie?

Astrobiologen houden zich wel degelijk bezig met het speuren naar microscopisch leven (of alleszins sporen van), maar virussen zijn onontgonnen terrein. In een paper maakt onderzoeker Kenneth Stedman zich druk over deze ‘gemiste kans’. Hij pleit voor de oprichting van de “astrovirologie” en maant zijn collega-wetenschappers aan om instrumenten te ontwikkelen, om te speuren naar virussen op andere planeten en - mogelijk zelfs - in de ruimte.

Het is overigens vreemd, aldus Stedman, dat er zo weinig onderzoek naar gevoerd wordt. Op aarde zouden er 100 à 1.000 maal meer virussen (in absolute aantallen) dan bacteriën zijn. Logischerwijs zou dat in de ruimte of op andere plekken in het universum niet anders zou zijn, aldus Stedman. Maar wat is het verschil tussen virussen en bacteriën? De grens is vaag, maar het cruciaalste verschil is hoe ze zich reproduceren. “Virussen kunnen cellen binnendringen om daar hun genetisch materiaal te dumpen, om zo de cel te herprogrammeren om meer virussen te maken”, aldus Stedman. Virussen zijn “informatiedragers” met een handleiding over hoe ze zich kunnen reproduceren, aldus nog de onderzoeker.

Een virus kan dus niet - lang - overleven zonder gast-organisme, maar volgens de onderzoek zouden die interstellaire virussen evengoed “lucht, grond, water of andere omgevingen” als ‘organisme’ kunnen gebruiken.

Space-AIDS?

Zo hebben Stedman in 2012 een hele nieuwe klasse virussen ontdekt die gedijen (en zich reproduceren) in uiterste warme en zure meren. Die soorten zouden ontstaan zijn uit het DNA en RNA van twee schijnbaar ongerelateerde virussen. Het is dus niet ondenkbaar dat voorbij onze aardbol virussen bestaan die in totaal andere omstandigheden gedijen dan - pakweg - de vulgaire verkoudheid of griep.

Bovendien is er “veel indirect bewijs dat virussen al heel lang bestaan”, aldus Stedman. “We moeten de huidige tools verbeteren, of je steekt een elektronenmicroscoop (een heel krachtige microscoop nvdr.) in een ruimtetuig of je moet andere technologieën ontwikkelen om molecules te capteren (in de ruimte nvdr.).”

Hoewel virussen op aarde veelal angstaanjagend klinken (Ebola, griep etc.) en vaak weinig goeds meebrengen, is volgens de onderzoeker de kans klein dat NASA - pakweg - Space-AIDS/HIV ontdekt. “Ze hebben een slechte reputatie, maar indien we virussen zouden vinden op andere planten, dan is dat een teken van leven, niet iets om bang van te zijn.”

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S