Mama

Dokters trekken aan alarmbel: “Kinderen weten niet meer hoe ze een pen moeten vasthouden”

Dokters trekken aan alarmbel: “Kinderen weten niet meer hoe ze een pen moeten vasthouden”

Kinderen vinden het steeds moeilijker om pennen en potloden vast te houden. Dat zeggen verschillende kinderartsen en specialisten. De reden daarvoor is niet ver te zoeken: het overmatig gebruik van smartphones en tablets zorgt ervoor dat de spieren in de vingers van de allerjongsten onder ons niet meer voldoende ontwikkeld geraken. Ook het mooi en duidelijk leren schrijven, lukt daardoor steeds minder vlot.

“Kinderen komen niet meer naar school met dezelfde kracht en behendigheid in de handen als dat ze tien jaar geleden hadden”, zegt Sally Payne. Ze staat aan het hoofd van de afdelingen pediatrie en ergotherapie bij de Engelse NHS (National Health Service) en trekt nu aan de alarmbel. “Op school krijgen de kinderen vrijwel meteen een potlood in de hand, maar ze slagen er niet in om het goed vast te houden omdat ze gewoon niet meer over die vaardigheid beschikken.”

Dokters trekken aan alarmbel: “Kinderen weten niet meer hoe ze een pen moeten vasthouden”

Touchscreen

De boosdoener van dienst is de technologie van vandaag. Smartphones, tablets en computers met touchscreen zorgen ervoor dat kinderen niet meer over de juiste vaardigheden beschikken. “Om een potlood of pen vast te nemen en te verplaatsen, heb je een sterke controle over de fijne spieren in je vingers nodig”, legt Payne uit. “Kinderen hebben dan ook heel wat oefening nodig om die spieren te ontwikkelen.”

Maar sinds iedereen een smartphone en/of tablet in huis heeft, vaak zelfs in veelvoud, blijft die oefening achterwege. Voor het touchscreen van dat toestel hebben ze namelijk niet erg veel spieren nodig. “Het is gemakkelijk om een kind een iPad te geven”, klinkt het. “Maar het is niet hetzelfde als blokken stapelen, tekenen of knip- en plakwerk.”

Hoewel spelletjes op tablet of smartphone best wel educatief kunnen zijn, is het niet het juiste speelgoed om te leren schrijven: “Dat zijn geen spelletjes waarbij ze de onderliggende basisvaardigheden leren om bijvoorbeeld de juiste greep te ontwikkelen. Integendeel.”

Schuld van ouders?

Patrick is zes jaar oud en volgt al zes maanden wekelijks een sessie bij de ergotherapeut. Zij helpt de kleuter om de nodige kracht in zijn vingers te ontwikkelen. Het doel van de oefeningen is de juiste statiefgreep vinden, zodat Patrick zijn potlood goed kan vasthouden en benutten.

Zijn moeder, Laura, geeft zichzelf de schuld: “Nu pas besef ik dat ik Patrick technologie gaf om mee te spelen”, zegt ze. “In plaats van traditioneel speelgoed.” En dat had zo zijn gevolgen. “Zodra hij naar school ging, namen de leerkrachten contact met me op. Patrick bleek z’n schrijfgerief vast te houden alsof hij een holbewoner was die stokjes vasthield.” Het jongetje slaagde er niet in om het potlood nauwkeurig te bewegen en kon dus niet leren schrijven.

“De therapiesessies helpen veel en ik ben nu veel strenger thuis: zijn toegang tot technologie is beperkter geworden”, zegt Laura. “Ik denk dat de school het probleem vroeg genoeg heeft opgemerkt, zodat er geen blijvende schade is aangericht.”

Tablets op school

Mellissa Prunty is pediatrische ergotherapeut en gespecialiseerd in handschriften bij kinderen. Ook zij is bezorgd: “Een handschrift is erg persoonlijk en wordt door ieder kind anders ontwikkeld. Als we geen onderzoek voeren, bestaat het risico dat we snel veronderstellingen maken over waarom het kind nog niet aan bepaalde verwachtingen voldoet, bijvoorbeeld bij het leren schrijven. Soms wordt de link met technologie vergeten, en grijpen ouders niet op de juiste manier in.”

Dokters trekken aan alarmbel: “Kinderen weten niet meer hoe ze een pen moeten vasthouden”

Prunty leidt een onderzoekskliniek aan de Brunel University in Londen en doet onderzoek naar de sleutelvaardigheden in de kindertijd. Het handschrift hoort daar ook bij.

“Elke leeftijd heeft zo zijn leerdoelstellingen,” legt de professor uit. “Maar omdat scholen daar steeds vaker op hun eigen manier mee omgaan, zien we ook daar verschillen optreden in de eindresultaten. Zo wordt er soms gebruikgemaakt van de tablet om oefeningen te maken. Dat is niet erg, maar het wordt wél een probleem als de kinderen ook buiten de school veel tijd doorbrengen op het toestel.”

Algemene bewustwording

Kinderpsychotherapeut Barbie Clarke, oprichtster van het onderzoeksbureau ‘Family Kids and Youth’, merkt op dat men zelfs in de peuterschool en crèche bewust is van het probleem. “We gaan vaak langs bij scholen en kleuterdagverblijven, en die maken wel steeds vaker gebruik van de technologie. Maar tegelijkertijd erkennen ze steeds dat het daar niet allemaal rond moet draaien.”

“Het valt niet langer te ontkennen dat technologie onze wereld en hoe die er vandaag uitziet, danig heeft veranderd”, klinkt het ook bij Karin Bishop, adjunct-directeur van het Royal College of Occupational Therapists. “Hoewel er veel positieve aspecten aan het gebruik van technologie zijn verbonden, zien we ook veel minder positieve impact. Zo brengen kinderen veel meer tijd door binnenshuis, waardoor ze fysiek minder deelnemen aan groepsactiviteiten of actief buiten spelen.”

Corrigeer

Het beste van Enkel voor abonnees