Wet gestemd om blanke boeren te kunnen onteigenen: “Tijd voor gerechtigheid”

Wet gestemd om blanke boeren te kunnen onteigenen: “Tijd voor gerechtigheid”

Foto: REUTERS

Het Zuid-Afrikaanse parlement heeft met een indrukwekkende meerderheid gestemd voor een opmerkelijk wetsvoorstel, dat het mogelijk maakt om blanke boeren te onteigenen zonder schadevergoeding. “Genoeg verzoend, het is tijd voor gerechtigheid”, klinkt het.

Ongeveer 72 procent van alle landbouwgrond in Zuid-Afrika is in handen van blanke boeren. Dat is al vele jaren een doorn in het oog van de zwarte inwoners van het land, die niet begrijpen dat zoiets twee decennia na het einde van de apartheid nog kan.

Wet gestemd om blanke boeren te kunnen onteigenen: “Tijd voor gerechtigheid”
Cyril Ramaphosa. Foto: AFP

De voorbije jaren is het wel al veranderd, want in 1995 was nog 85 procent in handen van blanken. Maar het gaat niet snel genoeg naar de zin van de zwarte Zuid-Afrikanen. Dat vindt ook president Cyril Ramaphosa. Die pleitte in februari in de eerste toespraak sinds hij overnam van Jacob Zuma voor het onteigenen van blanke boeren zonder hen daar een schadevergoeding voor te geven.

241 stemmen voor, 83 tegen

Daarom diende Julius Malema, de leider van de radicale oppositiepartij Economic Freedom Fighters, het wetsvoorstel daartoe in. De stemming van het parlement kende het verhoopte resultaat: liefst 241 mensen stemden voor, tegenover 83 tegenstemmen, waardoor de Grondwet aangepast kan worden.

Wet gestemd om blanke boeren te kunnen onteigenen: “Tijd voor gerechtigheid”
Julius Malema. Foto: REUTERS

“De tijd van verzoening is voorbij”, zei Malema in het parlement. “Het is tijd voor gerechtigheid. We moeten de waardigheid van ons volk herstellen zonder de criminelen die ons land gestolen hebben te vergoeden.”

“Eigen falen verhullen”

Een van de tegenstemmers was Thandeka Mbabama van de Democratic Alliance-partij. Ook hij vindt dat één en ander rechtgezet moet worden, “maar onteigeningen mogen geen deel van de oplossing zijn”. “Door ervoor te pleiten, heeft het ANC een zwart schaap gevonden om haar eigen falen te verhullen. Want de echte belemmeringen in ons land zijn corruptie, slecht beleid en chronische ondersubsidiëring. Onteigenen zonder compensatie zal de economie zwaar ondermijnen, waardoor de arme zwarten nog meer geschaad zullen worden.”

Ook andere tegenstanders maken zich grote zorgen over de gevolgen van de maatregel. “Het is gevaarlijk te denken dat gelijkheid gelijkstaat aan het domineren van de blanken”, klinkt het bij Mosiuo Lekota. Pieter Groenewald van Freedom Front Plus ziet dan weer “ongeziene gevolgen die niet in het voordeel van de Zuid-Afrikanen zijn” als op deze koers verdergegaan wordt.

“Blanken (nog) niet doden”

Het is trouwens niet de eerste keer dat Malema zich openlijk uitlaat over de gelijkheid tussen blanken en zwarten. Hij pleit al langer voor de onteigeningen. In 2016 voegde hij daaraan toe dat hij “niet oproept voor het doden van blanken. Nu toch nog niet.”

“Racistische diefstal”

Volgens Ernst Roets, adjunct-CEO van burgerrechtengroep Afriforum, noemt het wetsvoorstel een schending van het akkoord uit 1994 waarin het ANC beloofde om de belangen van minderheidsgroepen te beschermen na de apartheid. “Het nieuwe wetsvoorstel is gebaseerd op een verkeerd beeld uit het verleden”, zegt hij. “Onteigening zonder schadevergoeding is semantische fraude. Het is racistische diefstal.”

“Het is ronduit verkeerd om te denken dat alle blanken die landbouwgrond hebben daaraan komen door onderdrukking of geweld.” Hij belooft de VN in te schakelen om de maatregel terug te draaien.

Zimbabwe

De beslissing van de Zuid-Afrikanen roept herinneringen op aan het debacle in Zimbabwe, waar in 2000 eenzelfde maatregel genomen werd. Het leidde tot hongersnood. Louis Meintjes, directeur van boerenvereniging Transvaal Agricultural Union, waarschuwt voor een gelijkaardig scenario.

“Waar ter wereld heeft onteigening zonder schadevergoeding, gekoppeld aan de verkwisting van landbouwgrond, geleid tot vertrouwen uit het buitenland, economische groei en verhoogde voedselproductie?”, vraagt hij zich af. “Als meneer Ramaphosa een onhoudbare situatie wil, moet hij zeker omstandigheden creëren die hongersnood met zich meebrengen. Zijn belofte om land te onteigenen zonder compensatie strooit het zaad voor een revolutie. Dit is diefstal.”

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees