Vierde ambtstermijn

Poetin herverkozen als Russisch president “met dank aan het Westen”

Vladimir Poetin krijgt zoals verwacht een vierde ambtstermijn als Russisch president. Volgens de laatste cijfers haalt Poetin maar liefst 75 procent van de stemmen binnen, het beste resultaat in zijn vier presidentscampagnes. De Russen daagden trouwens in groten getale op voor deze verkiezingen, een teleurstelling voor de pro-westerse kandidaat Navalny die opriep tot een boycot.

Volgens de eerste exitpolls van peilingbureau VTsJoeM kreeg Poetin 73,9 procent van de stemmen achter zijn naam. Maar 86 procent van de stemmen geteld, bleek de score van Poetin zelfs al 76,3 procent te bedragen. Dat is het beste resultaat uit de vier presidentscampagnes van Poetin. In 2012 moest hij het nog stellen met “amper” 63,6 procent van de stemmen.

Poetin herverkozen als Russisch president “met dank aan het Westen”
Poetin vierde zijn zege zondagavond al Foto: AFP

Poetin eiste de zege zondagavond, lang voor alle stemmen geteld waren, al op: voor enkele honderden aanhangers vlakbij het Kremlin beschreef hij zijn verwachte, maar ongemeen grote verkiezingsoverwinning als “een teken van vertrouwen en hoop” van de Russische bevolking. “Ik zie in mijn overwinning het vertrouwen en de hoop van ons volk. We zullen hard werken, op een verantwoorde en doeltreffende manier. Jullie zijn ons team. Ik ben lid van jullie team en allen die vandaag hun stem hebben uitgebracht, zijn leden van dit team.”

De kandidaat van de communistische partij, Pavel Groedinin, zou afklokken op 12,1 procent, op ruime afstand van Poetin dus. De nationalistische stokebrand Vladimir Zjirinovsky behaalde 5,8 procent. Ksenia Sobtsjak, die opkwam “tegen iedereen”, veroverde met 1,39 procent de vierde plaats. Grigori Javlinski, oprichter van de Jabloko-partij, blijft onder de 1 procent.

Om een tweede ronde te vermijden, moest een kandidaat meer dan 50 procent van de stemmen halen.

LEES OOK. Deze zeven kandidaten namen het (tevergeefs) op tegen Poetin

Poetin herverkozen als Russisch president “met dank aan het Westen”
Foto: AFP

Hoge opkomst

De Russen trokken zondag in duidelijk hogere getale naar de stembus dan bij de vorige presidentsverkiezingen. Welk percentage van de Russische kiesgerechtigden zondag is komen opdagen, is nog niet meegedeeld. Maar volgens de centrale kiescommissie daagden er meer kiezers op dan in 2012. Toen lag die opkomst op 65 procent.

Dat zoveel Russen zijn opgedaagd om hun stem uit te brengen, iets wat niet werd verwacht wegens het “gebrek aan spanning”, is volgend Andrej Kondratsjov, woordvoerder van Poetins campagneteam, indirect aan het Russofobe optreden van het Westen te danken. De verbale oorlog met Groot-Brittannië over Ruslands veronderstelde verantwoordelijkheid voor een aanval met een zenuwgas op een voormalige dubbelspion heeft volgens Kondratsjov de patriottistische gevoelens in Rusland opgezweept. Op ironische wijze “dankte” Kondratsjov de Britse regering voor haar bijdrage aan Poetins overwinning.

Ook de aanhangers van Poetin, die in het Westen als de verpersoonlijking van het kwaad wordt gezien, bestempelen het resultaat als een beloning voor Poetins strakke houding tegenover het Westen, de VS en Groot-Brittannië voorop.

De hoge opkomst is ook een teleurstelling voor Aleksandr Navalny, de pro-Westerse kandidaat die door een veroordeling wegens financieel gesjoemel niet aan de verkiezingen kon deelnemen. Navalny had zijn aanhangers gevraagd de stembusgang te boycotten. In de peilingen was de zelfverklaarde corruptiejager goed voor twee tot drie procent van de stemmen.

Poetin herverkozen als Russisch president “met dank aan het Westen”
Foto: EPA-EFE

“Onregelmatigheden”

Poetin werd voor het eerst voor het Kremlin verkozen in 2000. Vier jaar later haalde hij opnieuw de zege. Daarna nam hij, omdat hij geen derde opeenvolgende termijn mocht aansnijden, vier jaar lang de honneurs waar al premier, met Dmitri Medvedev als president. Sinds 2012 is hij opnieuw zelf het staatshoofd. Wanneer zijn vierde ambtstermijn is afgelopen, in 2024 (sinds 2008 duurt zo’n termijn zes jaar), mag Poetin dus opnieuw niet kandideren. Hij zal dat jaar 72 worden.

Poetin denkt na zijn verkiezingszege naar eigen zeggen nog niet aan 2030, het jaar waarop hij zich opnieuw herverkiesbaar zou kunnen stellen. “Wat je zegt is een beetje grappig”, antwoordde het staatshoofd op een vraag van een journalist. “Denk je dat ik hier honderd jaar lang ga zitten? Nee!” Poetin heeft ook nog niet te kennen gegeven of hij tussen 2024 en 2030 opnieuw voor het premierschap zal gaan.

Volgens westerse persagentschappen werpen beschuldigingen van kiesfraude een schaduw over Poetins triomf. Het Westen en Rusland zijn de jongste jaren flink op weg een nieuwe Koude Oorlogstijd aan te snijden - al is die dit keer niet meer ideologisch. De centrale kiescommissie stelde zondagavond enkel kleine overtredingen te hebben vastgesteld, de door het Westen financieel gesteunde ngo en “verkiezingswaakhond” Golos (Stem) zegt zowat 2.500 overtredingen te hebben gespot. Voorzitster Ella Panfilova van de kiescommissie sprak dan weer van een “transparante verkiezing”.

LEES OOK. Verkiezingen in Rusland verlopen niet vlekkeloos: cyberaanval op kiescommissie en “al meer dan 1.000 onregelmatigheden”

De presidentsverkiezing werd door meer dan 1.300 buitenlandse waarnemers gevolgd. Ongeveer de helft van hen deed dat in opdracht van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Die waarnemers zullen morgen/maandag hun bevindingen meedelen.

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees