Topvoetballer openhartig over mentale problemen: “De druk is ondraaglijk, ik was opgelucht bij uitschakeling op WK"

Per Mertesacker zegt in mei de voetbalwereld vaarwel. In een openhartig gesprek met het Duitse weekblad Der Spiegel toonde de 33-jarige Duitse topverdediger de mens achter het voetbaltruitje. En dat blijkt een mens met mentale problemen te zijn. “Het is tijd dat mensen begrijpen wat mijn carrière van mij vraagt als mens. De misselijkheid door de stress komt vier à vijf seconden voor de aftrap. Altijd. Ik was zelfs opgelucht dat we in de halve finale van het WK uitgeschakeld werden.”

Per Mertesacker stopt na een profcarrière van vijftien jaar met voetballen. De 33-jarige verdediger speelde voor Hannover 96, Werder Bremen en Arsenal. Na 104 wedstrijden met Die Mannschaft, 221 matchen in de Bundesliga, 155 in de Premier League en 83 Europese wedstrijden is het genoeg geweest. De verdediger werd tijdens zijn carrière geplaagd door blessures. En stress.

Mertesacker bekent dat hij na al die jaren nog steeds veel last van misselijkheid heeft door de druk waar profvoetballers mee te maken krijgen. Eenmaal hij zijn positie op het veld heeft ingenomen, krijgt hij er last van.“De misselijkheid komt vier à vijf seconden voor de aftrap. Elke keer opnieuw. Mijn maag keert zich en ik krijg het gevoel dat ik moet overgeven. Dan moet ik zo hard slikken dat ik tranen in mijn ogen krijg en bijna moet wenen.”

Hij draait dan zijn hoofd echter altijd naar de zijkant en duwt zijn kin tegen zijn schouder, zodat zijn coach, de TV-camera’s en zijn ploegmaats niet kunnen zien wat er gebeurt en zodat niemand ooit zou vragen wat er mis is met hem.

Alleen noedels met olijfolie

De Duitser is uitgeput, maar wil geen medelijden. Hij wil vooral iets achterlaten voor de volgende generatie door een glimp te tonen van de voetbalwereld en tonen wat het is om een job uit te oefenen die er voor velen uitziet als een droom. Dat de voetbalwereld veel meer vraagt van de spelers dan enkel hun lichaam.

“Het is de eerste keer dat ik spreek over mijn misselijkheid. Zelfs mijn vrouw, familie of vrienden wisten er niets van. Ik wou er geen drama van maken,want de misselijkheid heeft geen effect op mijn prestaties.”

De nervositeit start altijd de nacht voor de wedstrijd, zijn rechtervoet trilt dan zo hard dat het hele dekbed beweegt. Tijdens de ochtend voor de wedstrijd heeft Mertesacker last van diarree. “Ik moet naar het toilet juist nadat ik opsta, direct na het ontbijt, na de lunch opnieuw en ook als ik in het stadion ben.”

Tijdens een bepaalde periode kon zijn lichaam zelfs alleen noedels met wat olijfolie verdragen. Tegenwoordig eet hij meer dan vier uur voor de wedstrijd de laatste keer, zodat zijn maag volledig leeg is als hij misselijk wordt.

“Opgelucht dat we op het WK uitgeschakeld werden”

In de periode 2003-2004, na ongeveer twintig matchen in de Bundesliga voor Hannover 96, werd hij opgeroepen voor de nationale ploeg. “Dan besef je op een bepaald moment dat het mentaal en fysiek een last is. Dat het op geen enkele manier meer gaat over plezier maken, maar over presteren. Zonder gemaar, zelfs met een blessure.”

In 2005 had hij een eerste zware blessure, aan zijn achillespees. Er was geen tijd om te genezen, want Hannover 96 stond in de gevarenzone om te degraderen en Mertesacker probeerde een vaste plaats in het nationale team te bemachtigen. Met als gevolg dat hij een jaar bleef verder spelen met de blessure tot het punt dat zijn bot misvormd was. “Het deed verschrikkelijk veel pijn. Maar je moest bereid zijn om je gezondheid op te offeren.”

Topvoetballer openhartig over mentale problemen: “De druk is ondraaglijk, ik was opgelucht bij uitschakeling op WK
Foto: AFP

Het loonde, bondscoach Jürgen Klinsmann selecteerde hem voor het WK 2006 dat doorging in Duitsland. “Deel uitmaken van het nationale team voor het WK in eigen land was een droom”, legt Mertesacker uit aan Der Spiegel. “Maar ik was opgelucht dat we eruit lagen in de halve finale tegen Italië. Eindelijk was het voorbij. Ik werd helemaal opgevreten door de druk. Constant zat ik met een horrorscenario in mijn hoofd dat ik in de fout zou gaan bij een tegengoal.”

Intussen stopte Mertesacker al als international. Een maand na het gewonnen WK in 2014 hield hij het voor bekeken.

Topvoetballer openhartig over mentale problemen: “De druk is ondraaglijk, ik was opgelucht bij uitschakeling op WK
Foto: Photo News

“Geen drama als ik wedstrijd miste door blessure”

“Iedereen denkt dat het een drama is wanneer je wedstrijden mist door een blessure, maar dat is het niet. Het is de enige manier waardoor je eindelijk wat rust hebt”, vervolgt de Duitser in Der Spiegel. “Als het mij even allemaal te veel werd, geraakte ik geblesseerd. Maar ik ben er zeker van dat een deel van die blessures een psychologische oorsprong hadden.”

Soms lag Mertesacker dagen aan een stuk in zijn bed omdat hij uitgeput was. Toen hij in 2006 tekende bij Werder Bremen had de club een psycholoog in dienst, de verdediger maakte er geen gebruik van. “Je wil niet dat de andere spelers denken dat er iets mis met je is. Je lacht en maakt grappen in de kleedkamer, maar echt close ben je maar met twee, misschien drie spelers. Niemand vertrouwt elkaar echt en durft zich kwetsbaar op te stellen, niemand zegt hoe hij zich echt voelt. Maar op dagen van wedstrijden lopen ze allemaal naar het toilet.”

Hij verwijst ook naar Robert Enke, de Duitse keeper die onder andere bij Borussia Mönchengladbach, Benfica, FC Barcelona en Hannover 96 speelde. Enke kwam ook acht keer in actie met de Duitse nationale ploeg, maar de keeper pleegde in 2009 zelfmoord. Mertesacker kende hem heel goed en speelde er mee samen op het moment van zijn zelfmoord. “Zelfs ik wist niet hoe erg het met hem gesteld was, dat zegt iets, niet?”

Euforie zorgde ervoor dat hij niet opgaf

Ondanks alle miserie bleef hij toch verder voetballen. “De euforie na een gewonnen wedstrijd kan je met niets vergelijken. Zelfs als ik voor elke wedstrijd zou overgeven en nog twintig keer naar de fysieke revalidatie zou moeten gaan, ik zou het altijd opnieuw doen. Wereldkampioen worden in 2014, in Wembley spelen voor 50.000 mensen die supporteren voor Arsenal, het maakte het allemaal waard”, besluit hij.

Topvoetballer openhartig over mentale problemen: “De druk is ondraaglijk, ik was opgelucht bij uitschakeling op WK
Duitsland won in 2014 het WK. Foto: AFP
Corrigeer

Bundesliga Regulier

Vorige speeldag Volgende speeldag

Speeldag 12 -

GS W V G DS P
1 Borussia Dortmund 11 8 0 3 33/12 27
2 Borussia Mönchengladbach 11 7 2 2 26/13 23
3 RB Leipzig 11 6 1 4 22/9 22
4 Eintracht Frankfurt 11 6 3 2 26/13 20
5 FC Bayern München 11 6 3 2 20/14 20
6 TSG 1899 Hoffenheim 11 6 4 1 24/15 19
7 Werder Bremen 11 5 4 2 19/19 17
8 Hertha BSC 11 4 3 4 16/17 16
9 1. FSV Mainz 05 11 4 4 3 10/12 15
10 FC Augsburg 11 3 4 4 19/18 13
11 SC Freiburg 11 3 4 4 15/19 13
12 VfL Wolfsburg 11 3 5 3 15/17 12
13 Bayer 04 Leverkusen 11 3 6 2 16/24 11
14 FC Schalke 04 11 3 7 1 8/15 10
15 1. FC Nürnberg 11 2 5 4 11/24 10
16 Hannover 96 11 2 6 3 14/22 9
17 Fortuna Düsseldorf 11 2 7 2 10/25 8
18 VfB Stuttgart 11 2 7 2 8/24 8