KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert

Standbeeld Briek Schotte in Kanegem. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

Wist u dat er in België ruim 180 straatnamen, standbeelden, borstbeelden, monumenten of gedenkplaten verwijzen naar wielerhelden? Ze zijn niet alleen tastbare herinneringen aan sportieve prestaties, maar ze worden vaak ook als moderne afgodsbeelden vereerd. Ze brengen mythes tot leven of bestendigen die in het collectieve geheugen. Op onderstaande kaart vindt u alle eerbetonen aan de Belgische winnaars van Vlaanderens Mooiste: De Ronde van Vlaanderen.

Via een interactieve touchtable wil KOERS. Museum van de Wielersport, het vernieuwde Wielermuseum in Roeselare, al die cultuuruitingen ontsluiten. Aan de vooravond van de Ronde van Vlaanderen willen we u meenemen op tocht langs enkele gedenktekens voor Belgische Ronde-winnaars.

Op onderstaande kaart ziet u alle eerbetonen aan Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars. Rode iconen zijn straatnamen of pleinen, groene staan voor monumenten, blauwe voor gedenkplaten, oranje voor fietsroutes en paarse voor andere eerbetonen zoals een muurschilderij. Als u op een icoon klikt, krijgt u meer informatie omtrent het eerbetoon (naam, plaats, foto...).

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert
Briek Schotteplein in Waregem. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

Ultiem eerbetoon

Het toekennen van straatnamen aan wielrenners is voornamelijk een fenomeen van de laatste decennia. Om de wildgroei aan memorienamen toegekend aan personen te voorkomen werden al in 1977 via een decreet enkele beperkingen opgelegd. Zo mogen er geen namen worden gebruikt van nog levende personen en enkel namen vanuit historisch, wetenschappelijk of algemeen maatschappelijk oogpunt komen in aanmerking voor een straatnaam. Dat Philippe Gilbert, de meest recente winnaar van de Ronde, al sinds 2013 een plein – de Square Philippe Gilbert in Aywaille – naar zich vernoemd kreeg, is dan ook redelijk uniek. Net omdat het om een plein ging, kon het wel.

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert
Fred De Bruynestraat in Berlare. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

Naast Gilbert kregen ook ex-Ronde-winnaars Paul Deman, Fred De Bruyne, Frans Bonduel, Karel Kaers, Briek Schotte, Jules Van Hevel en René Vermandel hun eigen straat en/of plein en dit zo goed als altijd in hun geboortestad of -dorp. Ze dienen vaak als ultiem eerbetoon voor hun bewezen sportieve prestaties.

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert
Borstbeeld Emiel Faignaert in Lierde. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

Monumenten bij de vleet

In tegenstelling tot straatnaambordjes, worden monumenten wel vaak bij leven opgericht. Talrijke standbeelden en kunstwerken in België verwijzen naar Ronde van Vlaanderen-winnaars. Het meest bekende is ongetwijfeld het standbeeld van Briek Schotte in Kanegem. Het beeld, getiteld De Flandrien, staat symbool voor Schotte en zijn vele voorgangers. De gelijkenis met Schotte is sprekend met zijn ietwat krom gebogen positie en zijn verkrampte handen aan het stuur. Minder bekend, maar weliswaar even tot de verbeelding sprekend is het borstbeeld van Emiel Faignaert in Lierde. Kunstenaar Paul Debruyne, die enkele weken na het gieten van het beeld kwam te overlijden, slaagde er wonderwel in om in het gelaat van Miel zijn karakter en doorzettingsvermogen te leggen.

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert
Standbeeld Rik Van Looy in Herentals. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

Claude Criquelion kreeg dan weer een monument op een wel heel bijzondere plek. Op de Muur van Hoei werd in 2015 officieel een bocht naar hem genoemd en bijkomend ook een monument onthuld. De Bocht Claudy Criquelion ligt op de plek waar de Ronde-winnaar in 1989 de Nederlander Steven Rooks naar de binnenkant dwong om hem van zich af te schudden en zo de Waalse Pijl won.

Recent, in augustus 2017, werd ook Rik Van Looy toegevoegd aan het lijstje van Ronde-winnaars met een monument, toen op de Grote Markt van ‘zijn’ Herenthals een drie meter hoog standbeeld werd onthuld. Verder hebben ook Achiel Buysse, Claude Criquelion, Fred De Bruyne, Gemain Derycke, Raymond Impanis, Eddy Merckx, Jules Van Hevel, Noël Foré en Rik Van Steenbergen hun eigen monument.

Gedenkplaten

Naast monumenten, zien we ook vaak gedenkplaten in ons straatbeeld die verwijzen naar wielerhelden. Ze duiken telkens op op symbolische plekken. Zo werd Johan Museeuw gehuldigd met een gedenkplaat aan het sport- en cultuurcentrum Zomerloos in zijn thuisstad Gistel. Ichtegemnaar Jules Van Hevel kreeg dan weer een gedenkplaat aan de gevel van zijn ouderlijk huis, waar zich nu café-restaurant De Engel bevindt.

Ook Lichterveldenaar Henri Van Lerberghe kreeg een huldigingsplaat aan zijn vroegere woonst. De gezandstraalde foto en gedenkplaat in het centrum van Outrijve verwijzen dan weer naar Ronde van Vlaanderen-winnaar Paul Deman. Op de Muur van Geraardsbergen, een iconische passage in diezelfde Ronde, werden zowel Eddy Merckx als Briek Schotte gehuldigd met een gedicht van de hand van Willy Verhegghe.

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert
Metrostation Eddy Merckx in Anderlecht. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

En verder…

Zo nu en dan duiken wielrenners ook nog op andere manieren op in het straatbeeld. Karikaturen op de vensters van het Lichterveldse Café Alycon verwijzen op een ludieke manier naar de exploten van de excentrieke Flandrien Henri (Ritten) Van Lerberghe. Rondewinnaar Arthur Decabooter kreeg in 2007 een blijvend aandenken in de vorm van een muurschildering in zijn thuisstad Gavere. Gaston Rebry, Fred De Bruyne, Eddy Merckx en Raymond Impanis kregen dan weer een fietsroute naar zich vernoemd en Eddy Merckx, de meest iconische Belgische coureur, schenkt zijn naam zowel aan een middelbare school in Sint-Pieters-Woluwe alsook aan een metrostation in Anderlecht. Midden in de grote hal van het station staat in een glazen vitrinekast de fiets waarmee hij in Mexico zijn werelduurrecord vestigde.

KAART. De monumenten van de Belgische Ronde van Vlaanderen-winnaars: van Schotte tot Gilbert
Karikatuur Henri Van Lerberghe in Lichtervelde. Foto: KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare)

Uiteraard zijn er vast nog wel meer gedenktekens in België verwijzend naar Ronde van Vlaanderen-winnaars en andere wielrenners waar wij nog geen weet van hebben en zullen er de komende jaren zeker en vast nog vele monumenten, straatnamen, … worden toegevoegd. Toch brachten wij, met dank aan Rudy Neve, al een mooi staaltje wielererfgoed in kaart. Wilt u graag meer wielergedenktekens ontdekken? Dat kan, vanaf september, in KOERS. Museum van de Wielersport in Roeselare.

Corrigeer