De vloek van 9/11

Twee brandweermannen waren helden tijdens 9/11, maar dat is 17 jaar later hun dood geworden

Zeventien jaar na datum blijft de aanslag van 9/11 levens eisen. Thomas Phelan en Keith Young, die allebei als een van de eersten op Ground Zero waren, zijn daags na elkaar overleden aan de ‘vloek van 9/11’: kanker. Hun ziekte is rechtstreeks te linken aan de toxische rook en het stof dat vrijkwam nadat de torens waren ingestort. Gevreesd wordt dat het aantal 9/11-gerelateerde overlijdens binnenkort fel zal stijgen. Beide torens zaten vol asbest, en kanker ten gevolge van blootstelling aan het isolatiemateriaal steekt veelal pas 15 jaar later de kop op.

Thomas Phelan en Keith Young zijn overleden aan de gevolgen van de terreurdaad die de VS op zijn grondvesten deed daveren. Hun namen worden niet bijgezet op de lijst met 2.977 officiële slachtoffers, maar het is overduidelijk dat de ziekte van beide mannen een direct gevolg is van de toxische rook en het stof die ze wekenlang ingeademd hebben.

Twee brandweermannen waren helden tijdens 9/11, maar dat is 17 jaar later hun dood geworden
Thomas Phelan Foto: UFANYC

Phelan en Keith zijn volgens de Uniformed Firefighters Association of Greater New York (UFANYC) intussen al de 172ste en 173ste brandweermannen die zijn overleden aan de gevolgen van 9/11. Sinds het begin van het jaar zijn er hen al zeven voorgegaan. Geschat wordt dat één op de acht brandweermannen die op Ground Zero heldendaden verricht hebben, af te rekenen zullen krijgen met kanker. 99 procent van alle brandweerlui die daar werkten, heeft ademhalingsproblemen.

Als iedereen vluchtte, stond Phelan klaar met zijn schip

Phelan was op die bewuste 11 september nog geen brandweerman, maar zijn heldendaad was daarom niet minder groots. Hij was aan de slag als kapitein van een ferry tussen Manhattan en Liberty Island. Kort na de aanslag werden alle toegangswegen van en naar Manhattan hermetisch afgesloten, de enige uitweg was per boot. Wat volgde, was de grootste evacuatie per boot sinds operatie Dynamo in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de slag om Duinkerke werden toen 330.000 Britse soldaten geëvacueerd. Bij de aanslagen op de WTC-torens moesten 500.000 mensen van het eiland raken.

Twee brandweermannen waren helden tijdens 9/11, maar dat is 17 jaar later hun dood geworden
De ereghaag voor Phelan, tijdens zijn begrafenis in Brooklyn. Foto: AFP

Dagenlang heeft Phelan honderden mensen geëvacueerd. Eens zijn schip uitgeladen was, zat het op de terugweg naar Manhattan tot aan de nok vol hulpverleners en noodmaterieel. “Terwijl iedereen het eiland probeerde te ontvluchten, was Thomas daar ter plaatse om te helpen”, vertelt een vriend van Phelan aan ny1.com. “En weet je wat het meest bewonderenswaardige was? Hij heeft er nooit over opgeschept. Je zou nooit geraden hebben wat Thomas gedaan heeft.”

LEES OOK. Brandweerman die zijn leven riskeerde op Ground Zero sterft 15 jaar later aan gevolgen van aanslagen 11 september

Na het traumatische incident ging hij aan de slag op een schip van de brandweer van New York. Phelan kreeg zijn diagnose slechts twee maanden geleden. Hij had kort voordien nog zijn beste tijd ooit neergezet tijdens een marathon, maar zijn doodvonnis was getekend: longkanker.

Hij overleed op 16 maart en kreeg op zijn begrafenis in Brooklyn een erehaag van ruim honderd brandweerlui. De commandant van UFANYC zei dat Phelan al 25 jaar een vriend was. “Thomas was een heel getalenteerde, hele vriendelijke man met een werkelijk goede inborst”. Op Twitter zei de burgemeester van New York, Bill de Biaso, dat de “heldendaden van Phelan honderden levens gered hebben”.

Twee brandweermannen waren helden tijdens 9/11, maar dat is 17 jaar later hun dood geworden
De kist van Phelan werd gedragen door brandweerlui. Foto: AFP

Keith Young

Young begon zijn carrière bij de brandweer in 1998. Hij was gestationeerd in Midwood, Brooklyn. Hij heeft voornamelijk gewerkt tijdens de bergings- en reddingswerken op Ground Zero, daags en weken na de terreuraanval. Hoewel er tijdens die bergingsoperatie geen brandweermannen omkwamen, werd de indirecte tol van 9/11 snel voelbaar. Veertien maanden na de aanval beroofde brandweerman Gary Celentani zich van het leven. Bij de 343 brandweermannen die omgekomen waren tijdens de aanslag, zaten veel van zijn vrienden. De druk en het trauma waren gewoon te groot.

Twee brandweermannen waren helden tijdens 9/11, maar dat is 17 jaar later hun dood geworden
Foto: AFP

Young kreeg zijn eerste kankerdiagnose in 2015. Drie jaar eerder was hij zijn vrouw Beth al verloren aan de gevolgen van borstkanker. Hij ging toen onder het mes om een grote tumor in zijn onderbuik te laten verwijderen. Kort daarna ging hij met pensioen, maar uiteindelijk stierf hij op 17 maart, een dag na Phelan, aan de gevolgen van kanker. Hij werd amper 53.

Op Facebook schreef zijn dochter Kaley dat haar vader “zo hard is blijven vechten en is blijven geloven in mirakels”. “Er zijn bijzonder veel adjectieven die mijn vader kunnen beschrijven: grappig, slim, lief. Hij was een ongelooflijke man.” Young werd zaterdag begraven, hij laat twee dochters en een zoon na.

Sluipend gif

Volgens het Centers for Disease Control and Prevention, het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid, hebben sinds 9/11 ruim 70.000 mensen een aanvraag ingediend voor medische steun ten gevolge van de aanval. De meest voorkomende klachten en ziektes zijn chronisch hoesten, astma, kanker en depressie.

Twee brandweermannen waren helden tijdens 9/11, maar dat is 17 jaar later hun dood geworden
Foto: BELGAIMAGE

Die steun is ook verankerd in de wet, met name in de Zadroga Act , genoemd naar een agent die overleed aan een longziekte. Intussen werd dankzij de wet al 3,3 miljard dollar uitbetaald aan slachtoffers.

Gerard Fitzgerald, een woordvoerder van de New Yorkse brandweervakbond, vreest dat die getallen binnenkort de lucht in kunnen schieten omdat het aantal asbestgerelateerde kankers binnenkort enorm hard kan stijgen. Kankers die het gevolg zijn van blootstelling aan asbest manifesteren zich veelal pas vijftien jaar na blootstelling. “We zijn het levende bewijs van de effecten van 9/11, van die toxische soep die we ingeademd hebben”, aldus Fitzgerald.

“Vaak gaat die gedachte door mijn hoofd, ben ik de volgende? Zit het in mij? Ik probeer er niet aan te denken, want zo kan je niet leven.”

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees