Waarom we beter meer zouden praten over roddelen

Waarom we beter meer zouden praten over roddelen

Themabeeld Foto: Shutterstock

Aan het koffieapparaat op het werk, op café met vrienden of tijdens een familiefeest. Roddelen is overal en toch hangt er een taboe over. Zonde, vindt Rinus Feddes, want het wordt door iedereen overal gedaan. De Nederlander promoveerde dinsdag met zijn proefschrift Onderbuikgevoelens en roddelen, waarin hij zijn heel eigen kijk op het fenomeen uit de doeken doet.

Een uitgebreid literatuuronderzoek en gesprekken met honderden studenten brachten Rinus Feddes tot de conclusie dat roddelen alomtegenwoordig is. Hij vroeg zijn studenten om hun beste roddelverhalen met hem te delen en ontwikkelde zo een eigen visie. Hoog tijd dat we wat meer over roddelen gaan communiceren, vindt de onderzoeker.

Mensen die roddelen, doen dat onbewust met verschillende bedoelingen. “Er zijn zeker situaties waarin roddelen slecht is, bijvoorbeeld wanneer je doelbewust verhalen gaat vertellen om iemand te manipuleren, maar soms is het ook gewoon constructief. Mensen roddelen met als doel hun emoties te ventileren, hun hart te luchten of informatie te geven. En dat is heel normaal.”

Roddelen blijkt vaak een bindmiddel en gaat dan over een sociale verhouding waar je afstand van neemt. Zo roddel je bijvoorbeeld onder familie over collega’s op het werk. Feddes merkt op dat die grenzen de laatste jaren aan het vervagen zijn. “Mensen roddelen bijvoorbeeld op het werk met collega’s, maar diezelfde collega’s zijn tegenwoordig vaak ook hun vrienden.”

Roddelgedrag in vraag stellen

Feddes roept niet op om meer te roddelen, maar juist om meer te praten over het fenomeen. “Ik wil zeker geen vrijbrief geven om zomaar over alles en iedereen te roddelen, maar we moeten af van het taboe dat errond hangt. Roddels zijn vaak geen dingen die niet waar zijn, maar die vaak niet gezegd mogen worden. Ik vind dat bepaalde zaken in vertrouwen zeker besproken moeten kunnen worden.”

De grote hoop van de 69-jarige doctorandus is dat mensen hun roddelgedrag meer in vraag gaan stellen. “Door te praten over het roddelen, over waarom, wanneer en waar je het doet en over met wie je over wie roddelt, kun je heel interessante dingen blootleggen. Waarom roddel ik? Waarom luister ik naar andermans roddels? Zo worden mensen zich bewust van hun eigen gedrag en kunnen ze er verantwoordelijkheid voor opnemen.”

“Het is interessant je af te vragen waarom je wat je te vertellen hebt niet gewoon zegt tegen de persoon in kwestie en in de plaats daarvan je verhaal doet bij iemand anders. Gaat het bijvoorbeeld om je baas, dan ben je bang om ontslagen te worden. Ben je onthutst of boos, dan doe je je verhaal bij iemand anders om je hart te luchten. De persoon waartegen je roddelt is iemand die je als niet bedreigend ervaart en die je vertrouwt.”

Kleinkinderen gingen voor”

Twaalf jaar werkte Feddes aan zijn proefschrift en nu is het eindelijk klaar. Wanneer hij gevraagd wordt naar een verklaring voor die lange tijd, moet hij lachen. “Ik had naast mijn onderzoek nog een heleboel andere leuke dingen te doen. Professioneel, want ik geef bijvoorbeeld ook nog les, maar ook privé, want mijn kleinkinderen gaan altijd voor. Ik ben heel blij dat ik het dinsdag feestelijk heb kunnen afsluiten, met vrienden, familie en collega’s.”

De leukste ervaring in twaalf jaar onderzoek? Dat moet de vaststelling zijn dat ook in nieuwe relaties heel wat geroddeld wordt, maar dat de grens daar heel dun is. “In een nieuwe relatie is het bijvoorbeeld heel erg aftasten of je met je nieuwe partner over zijn of haar moeder kunt praten. Wat ook opviel, was dat veel nieuwe stellen praten over koppels in hun vriendenkring. Voor sommige mensen is dat roddelen, maar ik zie dat vooral als een manier om na te denken over de eigen relatie.”

Nieuw onderzoek ligt al klaar

Dat zijn proefschrift zoveel aandacht krijgt, vindt de kersverse doctor vooral leuk. “Veel mensen vinden het vooral een intrigerend onderwerp. Ik beweeg graag mee op de golven die mijn onderzoek veroorzaakt en ik laat het allemaal op me af komen. Nieuws is vluchtig, dus ik geniet van de aandacht voor zolang het duurt.”

Nu zijn doctoraat afgerond is, zal Feddes zeker niet in een zwart gat belanden. Hij heeft immers al plannen klaarliggen voor een volgend onderzoek. “Ik wil graag onderzoeken hoe de complexiteit van mensen die roddelen in elkaar zit. Met hoeveel mensen roddelen ze? In welke situaties en op welke plaatsen gebeurt dat? En ook: hoe kunnen we mensen zo ver krijgen dat ze systematisch over roddelen gaan praten. Mensen met verschillende sociale achtergronden hebben allemaal net een andere stimulans nodig om over die drempel te komen. Ik heb nog plannen genoeg.”

Corrigeer

NIEUWS