Straatvinken gezocht in de rand rond Antwerpen: “Ook het sluipverkeer in kaart brengen”

Straatvinken gezocht in de rand rond Antwerpen: “Ook het sluipverkeer in kaart brengen”

Sven Augusteyns aan de slag met de Straatvinken-app op het Zuid. Foto: Jan Van der Perre

Antwerpen -

Met meer dan 1.800 zijn ze al, de Straatvinken die op 24 mei een uur lang al het verkeer in hun straat gaan tellen. In de stad is er veel interesse voor het project, maar in sommige andere gemeenten, zoals in de noordrand van de provincie en de Rupelstreek, mogen er nog wat Straatvinken bij komen. De verzamelde data is namelijk belangrijk voor de wetenschap: ze zal ook gebruikt worden voor het project CurieuzeNeuzen, dat de luchtkwaliteit moet voorspellen. “In sommige gemeenten is het sluipverkeer sterk toegenomen, waardoor accurate gegevens nog crucialer zijn geworden”, zegt prof. Filip Meysman van het Instituut voor Milieu en Duurzame Ontwikkeling van de Universiteit Antwerpen.

Het concept achter Straatvinken is simpel: op 24 mei tellen zo veel mogelijk burgers het verkeer dat gedurende één uur tijd passeert. Met een app, te downloaden via de website van Straatvinken, registreert elke Straatvink tussen 17u en 18u alles wat er voorbijkomt: auto’s, bussen en trams, maar ook - en dat is belangrijk - fietsers, voetgangers en mensen met bijvoorbeeld een step. “Op die manier kunnen we jaar na jaar nagaan of de doelstelling van het zogenaamde Toekomstverbond, dat werd afgesloten tussen onder anderen de Vlaamse overheid, de stad Antwerpen en enkele burgerbewegingen zoals Ringland, wordt behaald”, zegt Sven Augusteyns van Straatvinken. “De bedoeling is immers dat we tegen 2030 een ‘modal shift’ realiseren waarbij nog maar vijftig procent van het verkeer in de regio rond Antwerpen met de auto gebeurt, en de overige vijftig procent met de fiets, de tram, de trein, de (water)bus, deelsystemen, enzovoort.”

Video: Wouter Willaert

Maar Straatvinken heeft nog een tweede belangrijk doel: de wetenschap vooruithelpen. De data die via Straatvinken wordt verzameld, zal worden gebruikt om het computermodel van CurieuzeNeuzen te verbeteren. “Met Straatvinken meten we de oorzaak: het verkeer”, zegt Sven Augusteyns. “CurieuzeNeuzen meet het gevolg van dat verkeer voor de luchtkwaliteit.”

Street canyons

CurieuzeNeuzen Antwerpen is, net als Straatvinken, een ‘citizen science’-project dat gegroeid is vanuit de Ringland academie. Daarbij hebben in 2016 zo’n 2.000 Antwerpenaren een meetstation aan hun voorgevel bevestigd. Op dit moment wordt CurieuzeNeuzen Vlaanderen uitgerold, het grotere broertje, waarbij maar liefst twintigduizend burgers de luchtkwaliteit meten over heel Vlaanderen. “Dit is meteen het grootste burgerwetenschapsproject rond luchtkwaliteit ooit”, vertelt prof. Filip Meysman. “Met CurieuzeNeuzen willen we de luchtkwaliteit voorspellen. Dat doen we met een gesofisticeerd computermodel. Maar dat model kan alleen accuraat zijn als we er de juiste data in stoppen. En net de verkeersdata, die zeer belangrijk zijn, blijken niet altijd nauwkeurig. Ze zijn gebaseerd op schattingen. In bepaalde straten, zoals bijvoorbeeld de Borsbeekstraat in Borgerhout en de Osystraat in het centrum van Antwerpen, klopt de voorspelling van het computermodel niet, en zijn de gemeten concentraties veel hoger. Het zijn zogenaamde ‘street canyons’ die erg vervuild zijn. De bestaande data over de verkeersintensiteit onderschatten het probleem er.”

Straatvinken heeft zich als doel gesteld om per gemeente veertig tot vijftig geëngageerde tellers te vinden. “Het schiet aardig op”, zegt Sven Augusteyns. “Maar ons project beperkt zich niet tot de stad Antwerpen. Ook in de andere gemeenten en steden van de Antwerpse vervoersregio willen we kwalitatieve tellingen.”

Sluipverkeer

Volgens prof. Filip Meysman mag het belang van correcte data over verkeersintensiteit ook in de meer rurale gemeenten als pakweg Essen en Wuustwezel, niet onderschat worden. “Sinds de invoering van rekeningrijden voor vrachtwagens kennen sommige gemeentes veel meer sluipverkeer. Daardoor zijn de schattingen waarover we beschikken, verouderd. En is het dus zeer belangrijk dat ook daar veel en goed geteld wordt.”

Meysman is een groot voorstander van ‘citizen science’. “Op dat vlak zijn we in Vlaanderen pionier. Wij vinden het ondertussen bijna vanzelfsprekend dat duizenden burgers de wetenschap vooruithelpen. Maar vanuit het buitenland kijkt men met grote ogen naar ons. Projecten als CurieuzeNeuzen hebben immers niet alleen een wetenschappelijke impact, ze verhogen ook het bewustzijn en de interesse onder de bevolking. Op dat vlak zetten we Vlaanderen stilaan op de wereldkaart. Projecten zoals Airbezen, CurieuzeNeuzen, en nu ook Straatvinken, zijn internationaal uniek.”

Wie nog wil meedoen aan Straatvinken, surft naar de website. Inschrijven is in een wip gebeurd, daarna krijg je een link om de app te downloaden en in te loggen. Voor wie geen smartphone wil of kan gebruiken, zijn er via de website ook manuele formulieren te downloaden. Wie wil deelnemen, leest best ook nog de tips door om goed te tellen.

Corrigeer

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio