Wat als... de vastgoedsector de politiek ontmoet in Gent: "We mogen niet paranoia worden"

Wat als... de vastgoedsector de politiek ontmoet in Gent: "We mogen niet paranoia worden"

Foto: Vastgoedevent

Gent - Vierhonderd mensen uit de Gentse vastgoedsector hebben donderdag een groot netwerkevenement gehouden samen met de politiek en administratie. Een avond waar niet de hoge vastgoedprijzen in Gent, maar wel "paranoia" over contacten tussen de privé en de politiek centraal stond. "Door een aantal faits divers die in de pers zijn verschenen is de sfeer van vroeger vandaag niet meer zo evident."

Minder regeltjes, "zo snel mogelijk een nieuwe golf van stadsvernieuwingsprojecten" en het "terugwinnen van het vertrouwen van investeerders en ondernemers". Dat is - kort samengevat - wat de vastgoedsector verwacht van het volgende stadsbestuur van Gent.

De Gentse binnenstad staat vol met bouwkranen, op de Kouter, aan de Oude Dokken, de Nieuwewandeling, het Rabot, de Academiestraat, het Sint-Pietersstation, de Muide... Het zijn "Gentse Feesten op de vastgoedmarkt", kopte het vakblad Trends nog eind 2016, boven een foto van de Oude Dokken. 

Maar de vastgoedsector is bezorgd over de richting waarin het Gentse stadsbestuur zal evolueren. Er heerst een gevoel van onrust.

470 gasten

Om dat punt duidelijk te maken werden de grote politieke partijen in Gent donderdagavond uitgenodigd op het Vastgoedevent, een jaarlijks netwerkevenement georganiseerd door een reeks organisaties uit de vastgoedsector. Daniël Termont was er, net zoals Jan Briers, Mathias De Clercq en Rudy Coddens. De politieke top van Gent.

Het Vastgoedevent brengt al twaalf jaar de vastgoedsector samen met de administratie en de politiek in Gent. Enkele jaren geleden werd het evenement nog gehouden in het Gentse stadhuis, maar vorig jaar verhuisde men naar de Opera en dit jaar naar het Universiteitsforum van de UGent.

Op de gastenlijst donderdagavond stonden 470 mensen: leiders van een hele rist ontwikkelaars, investeerders, aannemers, sectorverenigingen en architectenbureau's. Daarbij zijn bekende namen zoals Alides, Banimmo, Ghelamco, Matexi, Redevco, Revive, Upgrade Estate, Cushman & Wakefield... 

Ook banken zoals BNP Paribas Fortis stonden op de lijst, net zoals de burgemeesters van Deinze en Gavere, het halve Oost-Vlaamse provinciebestuur en N-VA-parlementslid Andries Gryffroy. De Gentse stadsbouwmeester, studiebureau's, advocatenkantoren... Ze waren allemaal vertegenwoordigd.

Faits divers

Het thema van dit Vastgoedevent was When public meets private. Vrij vertaald: wat er gebeurt als de overheid de privésector ontmoet. Een flitsend filmpje zette de toon van de avond. Dronebeelden van grote bouwprojecten in Gent passeerden de revue. 

Daniël Termont werd meteen in de bloemetjes gezet voor zijn "niet aflatende inzet" voor de vastgoedsector in Gent. "Hij heeft zijn nek uitgestoken. Mijnheer de burgemeester, een dikke proficiat. U hebt uw schouders eronder gezet, u mag er fier op zijn. Maar..."

Christophe Maes, voorzitter van het Vastgoedevent, opent de avond. "Aan wie het morgen zal doen: probeer alstublieft met ons in contact te blijven. Door een aantal faits divers die in de pers zijn verschenen en de verkiezingskoorts stellen we vast dat de sfeer die er vroeger was vandaag de dag niet meer zo evident is."

"Wij horen vanuit ons publiek dat zij zeggen dat Gent niet meer de stad is die ze ooit geweest is. De tijd evolueert en wij moeten ook mee. Maar de samenwerking is essentieel voor de toekomst van Gent. We hebben elkaar nodig."

Oververhitte vastgoedmarkt

"Slijp uw potlood maar, er gaat in deze stad zwaar geïnvesteerd worden in woningen." Daniël Termont aanvaardt de felicitaties en krijgt applaus, "welgemeend, voor alles wat u betekent hebt voor onze sector."

De sfeer is gezet. De vastgoedsector is tevreden met het werk van Daniël Termont. Er is zwaar geïnvesteerd en gebouwd in Gent de voorbije twaalf jaar. Termont kreeg er in 201 nog een lifetime achievement award voor van VOKA. Maar de sector blijft op zijn honger zitten voor de volgende twaalf jaar.

Er klinkt al jaren ook een ander geluid in de stad, over een oververhitte vastgoedmarkt en een 'wooncrisis' voor mensen met een lager inkomen in Gent. Relatief gezien zijn in geen enkele Vlaamse centrumstad de gemiddelde prijzen zo hard gestegen als in Gent. 

De gemiddelde prijzen voor een woning in Gent zijn volgens cijfers van de FOD Economie met 189 procent gestegen sinds 2000. De gemiddelde verkoopprijs voor een gewoon huis in Gent was in 2008 volgens de FOD Financiën 182.000 euro. Vorig jaar was dat 275.000 euro.

Dit aspect komt weinig aan bod tijdens de avond. De woningmarkt in Gent draait al meer dan een decennium op volle toeren. Per jaar komen er gemiddeld zo'n 1.100 wooneenheden bij in de stad. Maar op tien jaar kwamen er ook meer dan 20.000 Gentenaars bij. De vraag naar nieuwe panden is enorm.

Te traag, te complex

Oost-Vlaams VOKA-bestuurder Geert Moerman leest een open brief voor. Daarin heeft hij het over het "terugwinnen van het vertrouwen van investeerders en ondernemers" en spaart hij de kritiek niet.

"Veel ondernemers melden ons dat ze er tegenop zien om in Gent iets te beginnen. Het is altijd moeilijk. Het is altijd lastig. Er is weinig feeling voor ondernemers. Het lijkt alsmaar trager te gaan. Alles is complex. Ondernemers twijfelen bij deze complexiteit."

Hij herhaalt de felicitaties voor Termont. "Maar we hebben de indruk dat er de laatste twee jaar veel is beginnen slabakken en moeilijker beginnen gaan."

"Wij krijgen uit vele hoeken te horen dat de vraag van VOKA om een nieuwe sterke ambiite voor Gent terecht is. Gent moet meer zijn dan een plaats waar het goed wonen, winkelen en terrassen is. De ambitie van Gent reikt verder dan een zelfgenoegzaam provincienest te zijn. De resultaten zijn echter ontgoochelend."

Te veel regels

Ook de bouwsector toont zich weinig enthousiast over de richting waarin het Gentse stadsbestuur evolueert. 

In een tien punten-memorandum dat wordt uitgedeeld bij de aanvang van het debat roept de sector de Stad Gent onder meer op om "projecten geen regels op te leggen die niet marktconform zijn, zoals eisen op het vlak van het aantal garages, een minimaal aandeel drieslaapkamerappartementen in flatgebouwen en verplichte tuinoppervlakte of inpandige fietsenstallingen".

"Dit maakt wonen onnodig extra duur. Geef meer vrijheid en vertrouwen aan de promotoren in de risico's die zij zelf willen dragen." De sector roept de Stad op om "zo snel mogelijk een nieuwe golf van stadsvernieuwingsprojecten" te lanceren, "na de eerste golf twaalf jaar geleden". "Bepaal zo snel mogelijk de wijken waar u prioritair aan het werk wil."

En nog: "Hou niet halstarrig vast aan rijwoningen als hun vervanging door een flatgebouw een meer leefbare woonomgeving mogelijk maakt. Zet gezinnen aan tot renovaties, maar durf ook (...) hele huizenblokken en buurten slopen."

Een gevoelig punt. In wijken zoals Dok-Noord zijn ontwikkelaars al een tijd bezig met het opkopen van volledige woonblokken, om ze te slopen en te verbouwen tot nieuwe woningen. Een lucratieve markt, waar de Stad Gent maar moeilijk grip op krijgt.

Paranoia

Het politieke debat breekt aan. In filmpjes worden Kortrijk, Roeselare en Mechelen opgevoerd als steden waar veel mogelijk is. In een van de filmpjes wordt gewaarschuwd tegen "paranoia" over contacten tussen de vastgoedsector en de politiek. 

"Een ambtenaar mag een subjectief advies geven, net zoals politici dat mogen. De dialoog tussen de ambtenarij, politiek en privé zorgt voor een goede dynamiek."

Voor het politieke debat stuurden SP.A en Open Vld hun lijsttrekkers, respectievelijk Rudy Coddens en Mathias De Clercq. Groen stuurde Tine Heyse, schepen van Milieu. Voor N-VA stond Gert Robert op het podium, gemeenteraadslid en de nummer 2 van de lijst van Anneleen Van Bossuyt. 

CD&V stuurde Stijn De Roo, een nieuw gezicht in de Gentse politiek. Vlaams Belang stuurde lijsttrekker Johan Deckmyn. Pvda was niet uitgenodigd. Moderator was journalist Rik Van Cauwelaert, die zichzelf introduceerde als "een onpartijdige Brabander". 

Geen makkelijke avond

"Is de overregulering toegeslagen?", wil Van Cauwelaert meteen weten van Tine Heyse. De Groen-schepen had geen makkelijke avond. Het publiek was overwegend blauw, toonde een anonieme, digitale stemming op het einde van het debat aan. Liefst 70 procent van de aanwezigen zou op Open Vld stemmen. 9 procent op N-VA. Slechts 3 procent op Groen.

Heyse probeert zich te verdedigen. "Domme regels moeten eruit, akkoord. Groen schaft ook regels af, zoals voor geveltuintjes." Een ongelukkig voorbeeld dat op gemor wordt onthaald in het publiek. Heyse (onverstoord): "Dat de vastgoedsector vraagt om minder normen te krijgen of zichzelf wil reguleren, zo werkt het niet."

"Als politici luisteren wij veel. Wij beseffen heel goed dat we de private sector nodig hebben. Maar je moet ook kijken wat mensen willen in de stad. Er zijn de privé, de overheid en de ambtenarij, maar ook de bewoners. We hebben bijvoorbeeld meer budgetwoningen nodig, meer appartementen met meerdere slaapkamers... Als politiek is het onze taak om dat evenwicht te vinden. Daarom zijn er regels nodig. Hoe duidelijker de regels, hoe makkelijker samenwerken."

Een zak geld

Mathias De Clercq (Open Vld) had een makkelijkere avond, hoewel de VOKA-kritiek duidelijk zijn doel niet miste. De Clercq antwoordde met een reeks cijfers om aan te tonen dat de Gentse economie het goed doet. "Het eerste hoofdstuk van ons programma is ook de economie."

De Clercq haalde uit naar het kartel sp.a-Groen, dat een 'masterplan wonen' aankondigt. Het kartel wil 90 miljoen euro investeren om wat ze 'de huidige wooncrisis in Gent' noemt  aan te pakken. 

"Er is een wooncrisis. Dat is makkelijk gezegd als je dertig jaar de schepen van Wonen hebt als socialisten. Wat we moeten doen is in een stringent kader met de private sector meer aanbod creëren. Maar zomaar een zak geld aanbieden, dat vind ik niet realistisch. Als je niet zegt waar je op gaat besparen, dan betekent dat de belastingen verhogen. Dat is de mensen zand in de ogen strooien."

Belastingen

Een antwoord kwam er niet. SP.A en Groen beloven in hun verkiezingsprogramma "het bestaande belastingsniveau ongewijzigd te laten, tenzij externe omstandigheden ons ertoe dwingen". De bedrijfsbelasting wil het kartel wel ecologischer maken, door "de inbreng van ecologische criteria en sociale criteria.

Er wordt ook een nieuwe belasting om vuilnisproductie aangekondigd, gericht tegen horecazaken die take away doen.

De Clercq besluit: "Gent heeft een solide basis, maar we staan inderdaad op sommige dingen op een kantelpunt. Wees verstandig met uw stem op 14 oktober." Gelach in de zaal.

Rudy Coddens legt uit waarvan de 90 miljoen euro moet komen die zijn kartel wil investeren in de Gentse woningmarkt. "Dertig miljoen investeren we vandaag al. Daarnaast hebben we bij het OCMW veel eigendommen buiten Gent. Die gaan we verkopen en investeren in vastgoed en gronden in Gent."

"En daarnaast vinden we dat nog eens 30 miljoen - op een bedrag van 540 miljoen investeringsruimte - naar wonen mag gaan. Dat is wat de mensen vragen."

Circulatieplan

Geen enkel politiek debat in Gent is compleet zonder een woord over het circulatieplan, dus ook op het Vastgoedevent wordt het aangesneden. De 470 aanwezigen stemmen digitaal over de vraag "in welke mate Gent minder of meer bereikbaar is geworden?"

De respons is negatief: vier op tien kiest voor het antwoord "dermate minder bereikbaar dat winkels minder klanten krijgen en kantoren minder werknemers kunnen aantrekken". Vierendertig procent zegt dat het stadscentrum "makkelijker bereikbaar" of "enkel met de fiets en het openbaar vervoer makkelijker bereikbaar" is.

De grote winnaar het van het circulatieplan, dat is toch Groen? Moderator Rik Van Cauwelaert lokt Rudy Coddens uit zijn kot. Die blijft er stoïcijns bij. "De grote winnaar is de Gentenaar." 

Mathias De Clercq pikt in. "Iedereen hier beseft dat er iets moest gebeuren. Wij hebben onze nek uitgestoken, net zoals in 1997. Onze fundamentele keuze is bijsturen: wij willen nu 1.000 extra parkeerplaatsen onder de grond aan de Zuid."

"Het belangrijkste is dat Gent nog bereikbaar is: je kan nog altijd uw visschotel voor vishandel De Vis (in de Volderstraat) gaan halen met de auto."

"Opletten met vishandels", grapt Van Cauwelaert, een verwijzing naar een discussie in Antwerpen tussen Bart De Wever en Kris Peeters. Het debat is na een uur afgelopen. CD&V, Vlaams Belang en N-VA maken geen opvallende punten.

Jeroen Piqueur

Na een slotwoord van gouverneur Jan Briers start het netwerkgedeelte van het Vastgoedevent, met een walking dinner in de inkomhal van het Universiteitsforum. De glazen champagne staan uitgeschonken na afloop van het debat, naast fruitsap en water. Buiten prepareert een keukenbrigade de hapjes.

Vooral de woorden van burgemeester Daniël Termont, midden in de avond al stilletjes verdwenen voor "een andere verplichting", zinderen na. Termont kreeg het zwaar te verduren de voorbije twee jaar voor zijn contacten met Optima-topman Jeroen Piqueur, een beetje de olifant in de kamer. Het woord Optima valt niet, maar iedereen weet naar welke 'faits divers in de media' wordt verwezen.

Termont benadrukt het "belang van dit event". "Dit soort avonden en de netwerkemomenten die daarna plaatsvinden, dat is letterlijk en figuurlijk onbetaalbaar. Dit is een event dat belangrijk is voor de ontwikkeling van de hele stad."

"De verhouding politicus-ontwikkelaar zal blijven woeden. Er zijn de laatste jaren heel wat discussies geweest. Er is een nieuwe mentaliteit. Maar sowieso, je gaat als overheid niets kunnen realiseren als je niet nauw samenwerkt met de private sector. Een overheid is totaal machteloos als ze niet op een correcte manier samen werkt met de private sector."

"Omgekeerd zal de private sector niets kunnen realiseren als de politici bang zijn van hun eigen schaduw en bang zijn om ooit eens een ontwikkelaar in hun bureau te ontvangen. In deze stad is er altijd een goede relatie geweest. We hebben veel kunnen doen. Mijn opvolgers zullen daar het midden in moeten vinden."

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees