Oudste bekende dierlijke fossiel ontdekt door … vet

Oudste bekende dierlijke fossiel ontdekt door … vet

Wetenschappers ontdekten het oudste bekende dierlijke fossiel door cholesterol. Foto: Australian National University

Wetenschappers hebben bevestigd dat een ongewone ovale vorm die bewaard bleef op kliffen nabij de Witte Zee in Rusland, het oudste dierlijke fossiel ooit gevonden is. Dat ontdekten ze door het aanwezige vetgehalte. Het gaat om de Dickinsonia, een wezen dat zo’n 558 miljoen jaar geleden rondzwierf op onze planeet.

In de onderzoeksgemeenschap werd al decennialang gediscussieerd over de Dickinsonia, een fossiel dat voor het eerst gevonden werd in de Ediacara Hills, een reeks rotsachtige heuvels in Zuid-Australië. Sommige wetenschappers beweerden dat het om een soort schimmel of parasiet ging, anderen waren er rotsvast van overtuigd dat het wel degelijk een dier was. Het wezen heeft zelfs zijn bijnaam aan het vele gekibbel te danken: de heilige graal van de paleontologie.

Na nieuw onderzoek bij een soortgelijk fossiel in Rusland kan de discussie eindelijk de luwte ingaan, het gaat wel degelijk om het oudste bekende dierlijke fossiel ooit gevonden.

Cholesterol als bewijs

Dickinsonia was zo’n 558 miljoen jaar geleden aan het rondzwerven tijdens het Ediacarium-tijdperk. Levensvormen uit die periode worden beschouwd als de eerste grote, meercellige wezens, maar ze zijn zo verschillend van alles wat er tegenwoordig leeft, dat hun exacte identiteit lang een mysterie is gebleven.

Oudste bekende dierlijke fossiel ontdekt door … vet
Professor Jochen Brocks bespreekt resultaten met vinder Ilya Bobrovskiy. Foto: Australian National University

De ongewone ovale vorm van de Dickinsonia bleef extreem goed bewaard op een klif nabij de Witte Zee, een randzee van de Barentszzee binnen de Noordelijke IJszee, volledig omsloten door Rusland. Onderzoekers vonden bij het boren in de kliffen sporen van cholesterol, de vetachtige stof is een duidelijke indicator van dierenleven. “De fossiele vetmoleculen die we hebben gevonden, bewijzen dat dieren 558 miljoen jaar geleden groot en overvloedig waren”, zegt professor Jochen Brocks van de Australian National University. “Dat is miljoenen jaren eerder dan aanvankelijk werd aangenomen.”

Die ontdekking betekent dat grotere dieren rond de tijd van de Cambrische explosie, ook gekend als de Oerknal van het leven, circa 541 miljoen jaar geleden op de voorgrond traden. Op dat punt verschenen voor het eerst wezens die we vandaag zouden kennen als wormen, weekdieren en andere groepen in het fossielenbestand. De Dickinsonia bewijst dat ook vóór die groep al een resem dieren bestond die daarop leken.

Niet alleen de hoge niveaus cholesterol, maar ook het gebrek aan chemische stoffen, bewijst dat Dickinsonia geen schimmel is. “Wetenschappers bekvechten al meer dan 75 jaar over wat Dickinsonia en andere bizarre fossielen van het Ediacarium nu precies waren”, aldus professor Brocks, die de resultaten eerst zelf “niet kon geloven” toen ze hem werden getoond door de doctorerende Ilya Bobrovskiy, de vinder. “Maar het fossiele vet bevestigt wel degelijk dat de Dickinsonia nu als het oudste bekende dierlijke fossiel door het leven kan gaan. En dat een decenniaoud mysterie over de heilige graal van de paleontologie eindelijk is opgelost.”

Oudste bekende dierlijke fossiel ontdekt door … vet
Foto: Australian National University

Helikopter tussen beren en muggen

Het fossiel opgraven ging niet van een leien dakje. De steile kliffen in het noordwesten van Rusland liggen zeer afgelegen en brachten de wetenschappers vaak in hachelijke posities. “Ik moest de helikopter nemen om de plek te bereiken”, vertelt vinder Bobrovskiy. “Het is de thuisbasis van muggen en … beren. Maar het was ook de enige plaats waar ik Dickinsonia-fossielen met nog intact organisch materiaal kon vinden. De meeste rotsen die deze fossielen bevatten, zoals die van de Ediacara Hills in Australië, doorstaan veel hitte en druk waardoor ze verweerd geraken. Maar deze niet.”

De resultaten van de studie werden gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Science.

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S