Food

Goudbes genetisch gewijzigd, waardoor er meer en grotere zijn

Wordt genetisch gemanipuleerde goudbes de nieuwe bosbes?

Naast de bakjes aardbeien of blauwe bosbessen kan in de winkels binnenkort ook de goudbes in overvloed liggen. Met dank aan wetenschappers, want nu groeien amper vruchten aan de plant. Maar het fruit is zo genetisch gewijzigd dat er meer én grotere vruchten zullen groeien. Tot groot enthou­siasme van ­kenners.

Nu ligt er al eens één verloren op een taart, maar over enkele jaren zitten we allemaal aan de goudbes. Ook bekend als ananaskers, incabes, physalis of Kaapse kruisbes. Dat zijn veel synoniemen voor een fruitsoort die amper gegeten wordt. Nu toch nog, want Amerikaanse wetenschappers hebben de genetische eigenschappen zo veranderd dat uit elke scheut 50 procent meer vruchten groeien, die ook nog eens 24 procent zwaarder zijn.

Allemaal dankzij CRISPR-Cas. CRISPR-wat? Een baanbrekende technologie, zegt Dirk Inzé, wetenschappelijk directeur bij het Vlaams Instituut voor Biotechnologie. “Wetenschappers wijzigen heel gericht één klein stukje gen, wat onmiddellijk gunstiger effecten oplevert. Dat werkt veel sneller dan de klassieke veredeling, waarvoor tienduizenden kruisingen worden gedaan om uiteindelijk ­diegene met het beste DNA over te houden.”

Vijfde meest gegeten bes

De wetenschappers van Cold Spring Harbor Laboratorium in New York hopen de goudbes alvast populair te maken. “Ons doel is om van het uniek smakende fruit de vijfde grootste bes te maken die grootschalig wordt ­geteeld. Na de aardbei, bosbes, braam en framboos.”

Vandaag wordt de bes – kleiner dan een kers­tomaat – in kleine porties verkocht. Kweker Marc Geens heeft ze in zijn Kruisbessenproeftuin in Zomergem staan als “botanische ­rariteit”. “Ik kweek ze alleen voor mezelf, mensen vragen er nog niet massaal naar. Maar ik heb er ook niet veel, want het klopt dat er weinig vruchten groeien. Ze heeft nochtans een lekkere zoet­zure smaak.” De bes wordt ook een superfood genoemd.

Dat er nu meer en grotere zullen groeien, is niet alleen goed nieuws voor fruitliefhebbers. Ook voor de wetenschap. De versnelde veredeling is ­revolutionair, zegt professor Inzé. En het bewijst dat de techniek werkt. “Dat is interessant voor veel gewassen, vooral in Afrika, die nu op kleinere schaal worden geteeld. Bovendien zullen we met de klimaatverandering meer planten nodig hebben die zichzelf beschermen tegen de droogte. Dat zou decennia kunnen kosten via de natuur, maar met zo’n gerichte veredeling kan het veel sneller gaan.”

Corrigeer