De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd

Het is weer tijd voor de jaarlijkse hoogmis van het triatlon: de Ironman Hawaï. Dé wedstrijd van het jaar, dé droom van elke triatleet om ooit aan te mogen/kunnen deelnemen, dé triatlonthriller waar het allemaal om draait. Wie zaterdag de meet overschrijdt in Kona is sowieso een kampioen. De kampioen der kampioenen krijgt voor eeuwig de status van ‘mythische sportheld’ en een plaatsje in de galerij der groten. Niet voor niets werden zowel Luc van Lierde (2x) als Frederik Van Lierde (1x) prompt uitgeroepen tot ‘Sportman van het Jaar’ toen ze wonnen in Kona. Maar wat maakt deze wedstrijd zo speciaal? De Ironman van Hawaï voor u samengevat in vijf vragen. Bekijk zeker ook hierboven onze spectaculaire video.

De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd

Wat is een Ironman triatlon?

Een groot deel van de heroïek van het triatlon komt uiteraard voort uit de indrukwekkende afstanden die triatleten afleggen tijdens de wedstrijden. Een Ironman triatlon over de volledige afstand omvat 3860 meter zwemmen, 180,2 kilometer fietsen en 42,195 kilometer (een marathon) lopen. Stuk voor stuk al bijzonder pittige opdrachten per discipline. De combinatie van de drie disciplines achter elkaar zorgt ervoor dat enkel de best getrainde en meest veelzijdige atleten erin slagen om een volledige Ironman af te leggen. Mannelijke toptriatleten doen er ongeveer 8 uren over, de vrouwelijke toppers zijn een klein uurtje trager. De maximum tijd om een volledige Ironman af te leggen bedraagt meestal 17 uren. De Duitser Jan Frodeno heeft het wereldrecord in handen. Hij legde in 2016 de Challenge Roth af in 7 uur 35 minuten en 39 seconden.

Uiteraard zijn er ook triatlons over een kortere afstand (halve, kwart, achtste van de afstand). De olympische afstand bedraagt 1500 meter zwemmen, 40 kilometer fietsen en 10 kilometer lopen. Een gigantisch verschil met de volledige afstand en dus zal je de toppers op de volledige afstand niet zien meedoen voor de medailles op de Olympische Spelen. Omgekeerd zie je de toppers van de voorbije Spelen in Rio niet terug in Hawaï.

Enkel de triatlons die door de World Triathlon Corporation georganiseerd worden, mogen zichzelf ‘Ironman’ noemen. Die World Triathlon Corporation is sinds twee jaar geleden in handen van de steenrijke Chinese Wanda Group, die onder meer ook de uitzendrechten heeft op de komende WK’s voetbal en aandeelhouder is van voetbalclub Atletico Madrid. De World Triathlon Corporation organiseert 148 triatlonwedstrijden per jaar, waarvan 43 Ironmans over de volledige afstand. Een derde daarvan vindt plaats in de Verenigde Staten, een derde in Europa, ook op alle andere continenten zijn er wedstrijden. Meer dan 300.000 sporters uit 200 landen namen dit jaar al deel aan een Ironman-wedstrijd (volledige of halve afstand). Een globale sport, zonder meer.

Wat staat er zaterdag op het spel?

De allerbelangrijkste van alle 148 Ironman-wedstrijden is de Ironman van Kona, Hawaï. Daar wordt al sinds 1978 het WK op de lange afstand gehouden. Wie in Kona als eerste over de meet komt, mag zich een jaar lang wereldkampioen Ironman triatlon noemen. 20 van de 41 keer ging de wereldtitel bij de mannen naar een Amerikaan. Maar dat was vooral in de beginjaren, toen het deelnemersveld nog niet zo internationaal was. Het is ondertussen al van 2002 (Tim DeBoom) geleden dat een Amerikaan won in Kona. Duitsland heeft acht wereldtitels en beheerst de laatste jaren het WK in Kona. België heeft drie wereldtitels op zijn palmares. In 1996 zwom, fietste en liep Luc Van Lierde zich in de geschiedenisboeken door als eerste Europeaan de Ironman Hawaï te winnen. Drie jaar later deed hij dat kunststukje nog eens over. In 2013 bezorgde Luc Van Lierde’s pupil Frederik Van Lierde België een derde wereldtitel. De huidige wereldkampioen is een Duitser: Patrick Lange. Die verraste vorig jaar iedereen met een nieuwe recordtijd in Hawaï: 8:01:40.

De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd
Patrick Lange Foto: Getty Images for IRONMAN

Veel toptriatleten stemmen hun volledige seizoen af op deze ene wedstrijd. Met Hawaï valt of staat het hele jaar. Een goede prestatie op het WK kan een héél seizoen goedmaken. Maar omgekeerd ook: wie door de mand valt in Hawaï, zal nooit tevreden zijn over zijn jaar. Enkel de allergrootste triatleten uit de geschiedenis staan op de erelijst van Kona. Wereldkampioen triatlon word je enkel als je de allersterkste bent, nooit met een gelukje.

Vijf minuten na de mannen starten zaterdag ook de vrouwen aan hun WK in Hawaï. Nog nooit slaagde een Belgische vrouw erin om in de top-tien te eindigen op het wereldkampioenschap. De voorbije drie jaar won het Zwitserse fenomeen Daniela Ryf. Twee jaar geleden verbeterde Ryf het parcoursrecord met bijna zes minuten (!): 8:46:46. Ze kwam toen bijna 25 minuten (!!) eerder over de meet dan nummer twee Mirinda Carfrae. Ook dit jaar lijkt niemand Ryf te zullen kunnen verslaan.

Een totale prijzenpot van $650.000 dollar wordt verdeeld onder de top-tien bij de mannen en de vrouwen. Mannen en vrouwen krijgen evenveel prijzengeld: $ 120.000 voor de winnaar, 60.000 voor de tweede, $40.000 voor de derde tot $10.000 voor de nummer tien.

Wat maakt Hawaï zo speciaal?

In tegenstelling tot wereldkampioenschappen in andere landen wordt het WK Ironman triatlon op de volledige afstand altijd georganiseerd in Hawaï. Niet toevallig, omdat op het afgelegen Amerikaanse eiland in de Stille Oceaan in 1978 de sport in zijn huidige vorm is ontstaan. Wat begon als een discussie over welke atleten (zwemmers, fietsers of lopers) nu over de beste conditie beschikten, mondde uit in een onderonsje tussen enkele Amerikaanse fanatiekelingen dat steeds grotere proporties aannam (lees meer). In 40 jaar tijd is de Ironman Hawaï uitgegroeid tot een mondiaal kampioenschap waaraan meer dan 2.400 atleten deelnemen, waaronder de top-100 van de wereld.

De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd
Foto: AFP

Niet alleen het feit dat Hawaï de bakermat is van de triatlonsport maakt de wedstrijd zo uniek. Ook het mythische decor zorgt voor een globale aantrekkingskracht. Het vulkanische eiland test de triatleten onder de meest zware omstandigheden: een loden hitte (meer dan 30 graden Celsius), een grote luchtvochtigheid (75%) en een stevige wind (meer dan 70km/u). En dat allemaal in een heuvelachtig landschap (geen meter vlak) dat bestaat uit dorre, zwarte lavastenen. Bijna iedere triatleet die ooit in Hawaï aan het werk is geweest beaamt het: het WK is de zwaarste wedstrijd van allemaal.

Wie mag er aan deelnemen?

Historie en parcours: het draagt allemaal bij tot het prestige van het WK. Maar het allerbelangrijkste blijft het deelnemersveld. De waarde van een overwinning in het triatlon is afhankelijk van de concurrentie waartegenover de zege werd behaald. En op het WK staat de volledige wereldtop in absolute topvorm aan de start. In geen enkele andere wedstrijd is dat het geval. Bij de profs gaat het om 58 mannen en 42 vrouwen. Zij hebben zich gekwalificeerd voor het wereldkampioenschap door eerder op het jaar goed te presteren in andere wedstrijden van Ironman. Wie de favorieten zijn lichten we donderdag en vrijdag uitgebreid in een apart artikel toe.

Naast de 100 profs doen er nog meer dan 2350 recreatieve triatleten mee in Hawaï. Zij strijden niet om de officiële wereldtitel, maar om de overwinning in hun leeftijdscategorie, hun age group. Of om simpelweg de finish te halen op Ali’i Drive en de vier magische woorden te horen “You are an Ironman”.

72% van het totaal aantal deelnemers zijn mannen (1,791 in totaal). 28% bestaat logischerwijze uit vrouwen (685 in totaal). Net zoals de profs moeten de recreanten zich eerst via andere Ironman-wedstrijden kwalificeren om aan het WK te mogen meedoen. In totaal namen er dit jaar 96,000 atleten deel aan een Ironman-race over de volledige afstand. De beste 2.400 daarvan staan in Hawaï.

Het deelnemersveld bij de recreanten is erg divers. De jongste deelnemer is 18 jaar, de oudste zelfs 85 (!). De gemiddelde leeftijd is 43 jaar, wat er op wijst dat langeafstandstriatlon toch vooral een sport is voor ervaren, geharde rotten. 46% van de deelnemers komt uit Europa, 34% uit Noord-Amerika, 8% uit Azië en Ocenië, 7% uit Zuid-Amerika en 5% uit Afrika.

Welke Belgen staan op de deelnemerslijst?

Belgen hebben een sterke traditie als het over het WK Ironman in Hawaï gaat. Denk maar aan de drie zeges van Luc en Frederik Van Lierde, die er voor zorgen dat België één van de enige vijf landen is met minstens een wereldtitel bij de mannen op het palmares. Dit jaar staan er twee Belgische mannelijke profs aan de start. Naast ex-winnaar Frederik Van Lierde neemt ook Bart Aernouts deel. Beiden hebben ze ambities voor de top-tien (of meer). Bij de vrouwen staat enkel Tine Deckers op de deelnemerslijst. Zij wil de eerste Belgische vrouw in de top-tien ooi worden.

Naast de drie profs staan er ook nog 68 Belgische age groupers zaterdag aan de start in Hawaï. 71 Belgen in totaal, een record. De volledige deelnemerslijst - profs en recreanten - kan u hier bekijken. Een overzicht van alle Belgische deelnemers vindt u hier.

Tijdschema

6u35 (18u35 Belgische tijd): start mannelijke profs

6u40 (18u40 Belgische tijd): start vrouwelijke profs

07u05 (19u05 Belgische tijd): start amateurs

14u35 (02u35 Belgische tijd): finish eerste mannelijke prof

15u25 (03u25 Belgische tijd): finish eerste vrouwelijke prof

* Live te volgen op Sportwereld.be met updates van onze man ter plaatse, livestream op facebook.com/IRONMANnow/.

Kaartjes parcours

De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd
De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd
De Ironman van Hawaï: alles wat u moet weten over deze mythische wedstrijd
Corrigeer

Het Nieuwsblad biedt meer dan 1.000 reeksen in 12 sporten aan. Zoek hierboven de uitslagen van uw favoriete club of surf naar onze uitslagenpagina.