Dit artikel is exclusief voor jou als abonnee

Dit artikel is exclusief voor abonnees. Lees gratis verder >

RECENSIE

 RECENSIE
RECENSIE

Bloedmooie wansmaak80

Een jaar na Call Me by Your Name imponeert Luca Guadagnino alweer. Met Suspiria herwerkt de Italiaanse filmmaker Dario Argento’s horrortrip uit 1977 zo radicaal en bedwelmend dat je er niet op uitgekeken raakt.

Sidder

en beef: Luca Guadagnino brengt ‘Suspiria’

weer tot

leven

Luca Guadagnino heeft van bloedmooie films zijn handelsmerk gemaakt. Maar veel bloed was daar vooralsnog niet in te zien. Met deze Suspiria puurt de meester-estheet, amper een jaar na het betoverende Call Me by Your Name, nu ook schoonheid uit gruwel.

Met Suspiria geeft Guadagnino een virtuoze, eigen draai aan Dario Argento’s gelijknamige giallo-klassieker­ – een voornamelijk Italiaans genre op het snijpunt van horror-, thriller- en misdaadfilm. In de 41 jaar ­oude film van deze maestro kwam een jonge Amerikaanse ballerina (Jessica Harper, die nu in een bijrol terugkeert) een bovennatuurlijke samenzwering op het spoor in een Duits dansensemble. Argento pakte indertijd uit met decors in levendige kleuren en ­lijken die door glasplafonds kwamen gedonderd, terwijl het bloed alle kanten uit spatte.

Guadagnino pakt het in zijn bewerking anders aan. Met strakke interieurs in art deco en koude tinten is zijn beeldtaal gruwelijk uitgekiend. Die stijlkeuze is niet los te haken van de nieuwe historische context: hij situeert Suspiria in het door de ­Koude Oorlog – en een metershoge muur – verdeelde Berlijn van 1977. ­Argento’s klassieker kwam niet toevallig datzelfde jaar in de bioscoop. Zijn bloeddoorlopen trip had zich nog afgespeeld in het even provinciale als onbestemde Freiburg. Op de achtergrond ­donderen nu de terreur en angst voorbij die de links-extremistische Baader-Meinhofgroep veertig jaar geleden zaaide in de ­Duitse hoofdstad.

In de straten groeit bij jongeren het besef van de schuld en ­nazischande die de vorige generatie hen heeft aangedaan. Tegelijk krijgen de danseressen van de Helena Markos Danscompagnie stilaan weet van de ware aard die schuilt in de directe wereld rondom hen.

Synchrone marteling

Guadagnino is een meester in het opbouwen van een geladen sfeer – denk maar aan A Bigger Splash uit 2015. Voor die film wekte de Italiaan ook al met Dakota Johnson (bekend van Fifty Shades of Grey), die hier als de ingeweken danseres Susie Bannion met verve de hoofdrol op zich neemt. Zij wordt toegelaten op het moment dat de compagnie zich zorgen maakt om de verdwijning van Patricia (Chloë Grace Moretz). In de openingsscène is nog te zien hoe zij als een bezetene aanklopt bij haar psychotherapeut, Dr. ­Josef Klemperer (een rol voor Tilda Swinton, die er nog twee andere voor haar rekening neemt): “Er is meer in dat gebouw dan wat je kan zien.”

Al vroeg in de film wordt de horror concreet: met haar dans­solo onderwerpt Susie een uitgesloten ­lerares in een ­andere zaal aan een marteling die synchroon en koelbloedig verloopt. Dat moet je zien om het te kunnen bevatten. De toekomst van de compagnie staat op het spel, net als die van de verdoken heksenkring. In een flashback leest het op een tegeltje: “Een moeder is een vrouw die iedereen kan vervangen, maar door niemand vervangen kan worden.”

Guadagnino schuwt de gewichtige thema’s niet. Naast atypisch moederschap snijdt hij met de ­figuur van Klemperer ook het trauma van de oorlog aan. Sommige critici doen zijn gedurfde benadering af als pseudo-intellectueel. Weet hij zelf nog wel wat hij wil vertellen? De filmmaker kwelt en verleidt met een omineuze sfeer, terwijl hij past voor al te klare antwoorden.

In de Brusselse choreograaf Damien Jalet trof hij een bondgenoot die weet hoe moderne dans kan betoveren. In de plaats van de memorabele soundtrack van de Italiaanse progrockband Goblin uit Argento’s film komt hier een feilloze ­score van Radiohead-frontman Thom Yorke.

Suspiria is een meesterlijke nachtmerrie met een uitsluitend vrouwelijke cast, die ons tot tweemaal toe sprakeloos achterliet. Het moet gezegd dat Luca Guadagnino in zijn grenzeloze ambitie de kijker veel op zijn bord geeft. Maar wat overtreft een film die zo radicaal en bedwelmend is dat je er niet op uitgekeken raakt?