Wetenschappers in de ban van mysterieuze verschuiving van de magnetische noordpool: “Actie nodig!”

Wetenschappers in de ban van mysterieuze verschuiving van de magnetische noordpool: “Actie nodig!”

Foto: Shutterstock

Er is iets vreemd aan de hand binnen de aarde. De magnetische noordpool van onze planeet is weg aan het schieten van Canada. Stilaan verschuift het punt in de richting van Siberië. De opvallende snelheid daarvan heeft serieuze consequenties. Academici moeten nu zelfs het zogenaamde ‘World Magnetic Model’ sneller aanpassen, omdat de verschuiving zo’n mysterieuze proporties aanneemt.

De geografische noordpool kunnen we steeds met stip aanduiden op de kaart, maar de magnetische noordpool verandert van plaats. Sinds 1831, het begin van de studies, blijkt dat die magnetische pool ongeveer 15 kilometer per jaar dichter naar de Arctische Oceaan trekt. In de jaren ‘90 bleek dat plots veel sneller te gaan, met een verschuiving van zo’n 55 kilometer per jaar richting het oosten. Nu blijkt die versnelling nog een raadselachtigere snelheid te krijgen.

Het World Magnetic Model en de exacte locatie kennen van de magnetische noordpool is cruciaal. Want talloze navigatiesystemen gebruiken die informatie. Van de automatische piloot van een schip, tot de GPS-systemen op smartphones: het World Magnetic Model is enorm belangrijk.

Recent model te vroeg al gedateerd

In 2015 brachten onderzoekers de meest recente versie van het World Magnetic Model in kaart, wat normaal gezien vijf jaar lang accuraat zou zijn. Maar nu blijkt dat de magnetische noordpool veel sneller dan verwacht aan het verschuiven is. “Het verschil met het theoretische model is zo groot geworden dat we niet meer lijdzaam kunnen toezien”, reageert Arnaud Chulliat, een geomagnetist aan de Universiteit van Colorado Boulder en het NOAA aan het gespecialiseerde tijdschrift Nature. Ze kunnen niet anders dan eind deze maand al een verplichte update de wereld in te sturen.

Eerst stond de verandering zelfs nog eerder gepland, omdat de wetenschappers geen risico’s willen nemen. Maar door de gedeeltelijke “shutdown” van de Amerikaanse overheid was een publicatie op 15 januari niet mogelijk. De Amerikaanse academische tak, die samen met Britse wetenschappers instaat voor het model, heeft besloten om op 31 januari over het nieuwe systeem te communiceren. “De actie is nodig, we kunnen niet langer wachten”, aldus Chulliat.

Raadselachtig

Maar hoe en waarom die versnelling in de verschuiving van de magnetische noordpool tot stand komt, kunnen wetenschappers nog niet vatten. Wat ze wel weten is dat de twee sterkste delen van het noordelijke magnetische veld boven Canada en Siberië liggen. De strijd tussen die twee lijkt nu te eindigen in het kamp van Siberië. Dat kan mogelijk een gevolg zijn van het feit dat er onder Canada razendsnel vloeibaar ijzer verloren gaat, verduidelijkt Phil Livermore van de Britse Universiteit van Leeds.

Volgens academici zou dit een voorbode kunnen zijn van het omkeren van de magnetische polen van de aarde. Lees: noord wordt zuid en zuid wordt noord. Dat is een natuurlijk proces dat heel zeldzaam is en dat ondertussen al 780.000 jaar geleden is en dat daardoor ook al een tijdje verwacht wordt. Als die omschakeling gebeurt dan heeft dat heel wat gevolgen. “Na een ommekeer zal je kompasnaald Antarctica als het noorden aanduiden en de Noordpool als het zuiden. Dieren die het magnetische veld van de aarde gebruiken om te navigeren - zoals bijvoorbeeld vogels, zalmen en zeeschildpadden - zullen ook verdwaald kunnen raken tijdens hun routine-uitstapjes”, zo klinkt het bij National Geographic.

LEES OOK. De magnetische polen van onze aarde gaan “binnenkort” omslaan. Wat zijn de gevolgen?

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S