Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”

Voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) getuigde woensdag in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken in de zaak rond de humanitaire visa. Hij gaf er zelf meer uitleg en werd aan de tand gevoeld door commissieleden van meerderheid en oppositie.

Francken haalde tussen eind 2015 en eind 2018 1.500 Syrische vluchtelingen, voornamelijk christenen, naar ons land via een humanitair visum. Hij werkte daarvoor met tussenpersonen.

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Kucam

Een van hen, Mechels gemeenteraadslid voor N-VA Melikan Kucam, wordt ervan verdacht grof geld te hebben verdiend aan de visa. Volgens getuigen in de reportage van Pano van VRT die de zaak aan het licht bracht, zou Kucam daar tussen 2.000 en 10.000 euro voor gevraagd hebben, met uitschieters richting 20.000 euro.

LEES OOK. Antwerpse gerecht rolt grote drugsfamilie op die banden had met Melikan Kucam

Kucam was niet de enige tussenpersoon. Het kabinet van Francken had er zeven. In de Kamercommissie gaf Francken meer duidelijkheid over die tussenpersonen, de humanitaire visa en de mensen die zo’n visum gekregen hebben.

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”

De voormalige N-VA-staatssecretaris begon zijn uiteenzetting woensdagochtend om 10 uur met een algemene uiteenzetting over het systeem van de humanitaire visa.

“De christenen waren zonder meer in levensgevaar in Aleppo”, aldus Francken in de commissie. “De reddingsoperatie van christenen uit Aleppo verliep in het geheim en was een succes. Het is mijn specifieke beleidskeuze geweest om humanitaire visa af te leveren aan Syrische christenen. Het was heel duidelijk dat christenen het veel zwaarder te verduren kregen wegens hun geloof.”

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Foto: BELGA

“Er was geen vipbehandeling. Al deze mensen waren uiterst kwetsbaar. Er waren meerdere kwetsbaarheidscriteria.” Francken zei dat alle aanvragen voor een humanitair visum door zijn kabinet aan de hand van dezelfde vijf criteria werden beoordeeld.

“Er werden ook aanvragen van niet-christenen goedgekeurd, bijvoorbeeld aan Tsjetsjeense holebi’s. In totaal kregen 1.501 mensen via mijn kabinet een humanitair visum”, zegt Francken in de Kamercommissie. Aan de Assyrische gemeenschap van Mechelen werden via tussenpersoon Melikan Kucam 219 visa afgeleverd.

“Ik heb vertrouwen gegeven aan sleutelfiguren binnen de gemeenschappen om de selectie te maken; vertrouwen dat in Mechelen mogelijk schaamteloos geschonden werd. Partijpolitieke aanhorigheid is nooit een criterium geweest. Het enige criterium was: ben je vertegenwoordiger van een kerkgemeenschap. Ja, blijkbaar hadden sommigen een politieke lidkaart, maar dat was nooit een criterium. Misschien zijn er zelfs nog meer contactpersonen die een lidkaart hebben, maar dat weet ik niet. Want ik heb het hen nooit gevraagd.”

(lees verder onder de video)

“Als blijkt dat Kucam onrechtmatig geld gevraagd heeft aan de betrokkenen, is dat onvergefelijk. Zoals eerder al gemeld, ving ik 2 keer via via een gerucht op. Nooit kreeg ik echter echt bewijs te zien. Ik verwees telkens ook door naar de politie, wat ik trouwens altijd doe. Maar vanuit de politie werd mij of mijn administratie nooit iets gemeld. Heb ik een fout gemaakt of ben ik goedgelovig geweest? Met die vragen worstel ik. Het lijkt erop dat men mijn vertrouwen geschaad heeft. Maar ik zal me als politicus altijd blijven verzetten tegen vervolging van christenen en andere religieuze minderheden.”

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Foto: BELGA

Aanbevelingen

Francken benadrukt dat hij 100 procent achter de reddingsoperatie blijft staan en dat de werkwijze van tussenpersonen waardevol is. “Toch zijn er dingen voor verbetering vatbaar”, zegt hij. Hij gaf in de kamercommissie enkele aanbevelingen, zoals bijvoorbeeld een nog vroegere screening of politionele screening van contactpersonen, “want dat geeft politieke dekking.”

Hij pleit ook voor betere richtlijnen voor aanvragen, omdat het nu door de enorme toestroom steeds moeilijker werd om individuele dossiers grondig te checken. Een andere aanbeveling is een betere doorstroming van de info naar het parlement, “zolang het geen mensenlevens in gevaar brengt.”

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”

Na de uiteenzetting van Francken kregen de commissieleden de kans om vragen te stellen. Nahima Lanjri van CD&V is kwaad en verontwaardigd over de manier waarop de visa werden afgeleverd. ”We hebben aangedrongen op meer transparantie, maar dat werd afgewimpeld. Ook uw eigen administratie mocht zich er niet mee moeien. Wie niets te verbergen heeft, moet geen schrik hebben van mensen die meekijken”, zegt ze.

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Lanjri Foto: BELGA

Ook Patrick Dewael (Open VLD) stelt zich vragen bij het systeem. “We pleiten voor een identieke procedure voor alle gevallen. Ik blijf het moeilijk hebben waarom de ene via DVZ gaan en de andere via het kabinet. Dat tweesporenbeleid zet de deur voor willekeur op een kier. Het gaat om een gunstmaatregel, zonder duidelijke criteria in de wet. Ik weet nog altijd niet hoe die procedure verliep op het kabinet.”

Monica De Conick (SP.A) zegt dat het Francken siert dat hij aanbevelingen formuleert. “Maar het siert u niet dat u die aanbevelingen niet eerder hebt toegepast. Want het zijn basisprincipes van goed bestuur. U bent altijd bijzonder kritisch geweest voor anderen, maar duidelijk niet voor uw eigen selectie van vertrouwenspersonen.”

Ook Wouter De Vriendt van Groen was heel kritisch voor Francken. “Hoe is het mogelijk dat u hebt samengewerkt met louche tussenpersonen, zonder steun van de regering en medeweten van anderen. Uw beleid is ontspoord; geen accident de parcours, wel beleid. Met vip-toegang voor mensen die toevallig van uw partij waren. Het was niet nodig dit soort schimmige constructies op te zetten. Waarom hebt u dat in ’s hemelsnaam gedaan? In het beste geval is dit slecht bestuur, maar uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”, zegt hij.

Barbara Pas van Vlaams Belang vraagt zich af hoe Francken zou gehandeld hebben als hij in de oppositie had gezeten en als bijvoorbeeld Onkelinx van PS staatssecretaris voor Asiel & Migratie was geweest. “De cijfers zijn wat ze zijn: in plaats van een uitzonderingsprocedure heeft u er een courant kanaal van gemaakt. Die humanitaire visa moeten opnieuw een uitzonderingskanaal worden. De lijst van 16 personen waarmee u sinds 2015 heeft samengewerkt, hebt u pas na het schandaal in Mechelen openbaar gemaakt. Dat getuigt niet van veel transparantie. Maar u draagt wel de verantwoordelijkheid voor die tussenpersonen. Dat u een ontransparant systeem van tussenpersonen heeft geïnstalleerd, is een grove fout.”

“Een aantal zaken die u hebt gezegd, zijn manifest onwaar”, zegt Hendrik Vuye (V&W). “Er zit een verschil tussen de realiteit en de praatjes. Wat mij stoort, is dat u de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) heeft uitgeschakeld. Waarom heeft u DVZ geen advies laten geven? In plaats daarvan gaf u vertrouwen aan contactpersonen en één vertrouwenspersoon op uw kabinet. Vertrouwen geven is goed, maar controle en dubbelcheck is nog beter. [...] Staatssecretaris Francken wou nooit politieke verantwoording afleggen, Kamerlid Francken doet dat nu wel. Dat is de grondwet op zijn kop. Maar goed dat u het licht gezien hebt.”

 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Foto: BELGA
 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Foto: Photo News
 Theo Francken (N-VA) onder vuur over zaak rond humanitaire visa: “Uw beleid was laks, amateuristisch, naïef en doorspekt van vriendjespolitiek”
Foto: BELGA
Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees