Dit is een exclusief artikel voor jou.

Dit exclusieve artikel lezen? Doe het gratis >
Corrigeer
Het Nieuwsblad camera closecorrect down facebook gplus nextprevquote share twitter video

Massal Brexit-protest afgelopen zaterdag.  AFP

Miljoenenprotest, crisisberaad, rampenplan: Brexit-chaos compleet

Brexit-koorts? De temperatuur stijgt al drie jaar, bij de Britten. Afgelopen weekend sloeg de chronische koorts om in politieke chaos. Terwijl in Londen een miljoen mensen op straat kwamen om een nieuw Brexit-referendum te eisen, kwam de premier op het kapblok te liggen. Haar eigen ministers lijken af te willen van Theresa May, al deden ze haar kop zondagavond nog niet rollen. Diezelfde ministers beslissen vandaag of het noodplan Yellowhammer in actie treedt, zodat het land bij een harde Brexit tenminste niet plat komt te liggen.

May naar de exit

Theresa May riep haar ministers zondagmiddag naar haar buitengoed Chequers voor een zoveelste crisisberaad. Een aantal harde Brexiteers binnen haar partij – Boris Johnson, Jacob Rees-Mogg – mocht ook komen. Doel van May: de ultieme steun sprokkelen voor haar Brexit-deal, die een derde keer zal worden voorgelegd aan het parlement. Maar ook: haar eigen premiervel redden. Want Theresa wankelt. Volgens de Britse zondagskranten plant een groep regeringsleden een coup. The Sunday Times citeert elf ministers die vinden dat de premier moet aftreden, omdat ze “wispelturig” is en “de weg kwijt” is. De facto vicepremier David Lidington wordt genoemd als stand-in, maar die zei zondag dat hij ”voor honderd procent” achter May staat. Ook andere ministers minimaliseerden de verhalen over een ministeriële opstand. “Dit is niet het moment om de kapitein van het schip te wisselen”, zei milieuminister Michael Gove, die ook genoemd wordt als interim-premier. Sowieso staat de eerste minister onder zware druk na een week waarin ze genoodzaakt was de Europese Unie om Brexit-uitstel te vragen en waarin ze de schuld voor dat uitstel op het parlement afschoof. Zo lijkt volgend scenario op tafel te liggen: de conservatieve parlementsleden stemmen vóór de Brexit-deal van May – waar ze eigenlijk tegen zijn – als ze de garantie hebben dat May vervolgens opstapt. Zodat in de volgende ronde van onderhandelingen met Europa iemand anders aan het stuur zit. Gove dus, of Lidington, die destijds zelf remain stemde.

Een miljoen betogers, vijf miljoen handtekeningen

In de EU blijven, dat is ook wat de honderdduizenden betogers willen die zaterdag opstapten in centrum Londen. Volgens de organisatoren waren het er zelfs meer dan een miljoen. Hun leuze: Put it to the people, laat het aan het volk. En daarmee is meteen hun voornaamste eis verwoord. De demonstranten eisen een nieuwe volksraadpleging over wel of niet bij de Europese Unie blijven. Over de Brexit, dus. Ze verzamelden ’s middags aan de rand van Hyde Park, waarna hun mars langs het kabinet van eerste minister Theresa May in Downing Street ging, om te eindigen bij het parlement.

Tegelijkertijd ontplofte een online petitie die vraagt om “artikel 50 in te trekken en in de EU te blijven”. Wie wil, kan op de website van het Britse parlement een petitie starten. Krijgt die meer dan 100.000 handtekeningen, dan overweegt het parlement een debat over het onderwerp. Deze werd opgestart door remainer Margaret Georgiadou. Zondagavond stond de teller op 5,2 miljoen handtekeningen. Daarmee is de petitie de populairste die ooit liep op de website van het parlement. Al is initiatiefneemster Georgiadou niet alleen maar populair. Naast de massale steun kreeg zij ook al verschillende doodsbedreigingen.

Het protest tegen de Brexit en de manier waarop het vertrek gemanaged wordt, mag dan groot zijn, het wil niet zeggen dat remain plots in de meerderheid is in het Verenigd Koninkrijk. Conservatief parlementslid John Redwood zei zo: “We weten dat zestien miljoen mensen stemden om in de EU te blijven. Logisch dat zij dat vandaag ook nog willen.”

Rampenplan voor no-deal Brexit

Één ding is zeker na afgelopen weekend: niks is zeker in Brexit-land. Niet wannéér de Britten uit de Europese Unie stappen, niet hoe en niet of het überhaupt zal gebeuren. En dan neemt de nervositeit toe. Vice-speaker in het parlement Lindsay Hoyle drukte de parlementsleden al op het hart om hun voorzorgen te nemen tegen intimidatie en agressie. Door niet alleen over straat te lopen bijvoorbeeld, of door een paniekknop te installeren. Nu zit vooral de schrik erin dat er een no-deal Brexit komt en het Verenigd Koninkrijk plat komt te liggen. Met controles van Britse burgers aan de EU-grenzen, oponthoud van goederen aan die grenzen, schaarste aan voedingsproducten en mogelijke prijsstijgingen van voedsel, brandstof en nutsvoorzieningen. Maar de regering heeft een plan klaar: Operation Yellowhammer – Operatie Geelgors, naar de zangvogel. Vandaag wordt beslist of het rampenplan wordt uitgerold. Als dat zo is, dan wordt een zenuwcentrum opgezet in een bunker bij het ministerie van Defensie. Dan worden 3.500 troepen vrijgemaakt om in te zetten waar nodig. Wat die soldaten dan precies moeten doen, is niet duidelijk. Hun brede taak: ervoor zorgen dat het Verenigd Koninkrijk blijft draaien bij een abrupte Brexit.

Het beste van Enkel voor abonnees