Corrigeer
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Prof: “Overheid moet veel meer doen voor sociale mix”

School bepaalt resultaat meer dan afkomst

Na vijftien jaar gelijkekansenbeleid in ons onderwijs is nu onderzocht wat het effect is op de resultaten. Wat blijkt: in internationale tests scoren leerlingen van concentratiescholen tot 174 punten minder. Dat staat ongeveer gelijk aan vier jaar leerachterstand. “We moeten veel harder werken aan een sociale mix op school dan we tot hiertoe dachten”, zegt hoogleraar Ides Nicaise.

Heeft u er bewust voor gekozen uw kind niet naar een concentratieschool te sturen? Wie de resultaten van deze studie leest, kan het u eigenlijk niet kwalijk nemen. Dat geeft ook hoogleraar Ides Nicaise (KU Leuven) toe. “Dat is net het probleem: de overheid zou in alle scholen een hoge kwaliteit en een sociale mix moeten nastreven. Door de systeemfouten in ons onderwijs komen te veel kwetsbare kinderen op dezelfde scholen terecht, met alle gevolgen van dien.”

Nicaise doet de uitspraken naar aanleiding van een onderzoek dat hij voerde met doctoraatsstudente Emilie Franck. Ze analyseerden de resultaten van Vlaamse vijftienjarigen op de internationale PISA-test voor wiskunde en lezen tussen 2003 en 2015. Dat die dalen, weten we ondertussen wel. Maar de scores die leerlingen halen, hangen nog steeds in sterke mate af van hun positie op de sociale ladder. Wie het thuis minder breed heeft, lager opgeleide ouders heeft en een andere taal spreekt, doet het gemiddeld veel slechter.

Nog opvallender: de school waar zij terechtkomen, is nóg bepalender voor de prestaties dan die thuissituatie. Concreet: een kansarme leerling op een college haalt een pak meer punten op PISA voor wiskunde dan een gegoede 15-jarige op een concentratieschool. Een voorsprong die gelijkstaat met ongeveer vier leerjaren. Hoe dat komt? “Een cumulatie van factoren”, zegt Nicaise. “Die concentratiescholen zijn vaak bso-scholen met een makkelijker curriculum, de leerkrachten stellen lagere verwachtingen en de jongeren leren minder van elkaar omdat ze bijna allemaal in een moeilijke situatie zitten. Bovendien hebben die scholen het veel moeilijker om bekwame en ervaren leerkrachten te vinden.”

Kloof verkleint

De studie toont wel aan dat de kloof tussen de kansarme en kansrijke leerlingen lichtjes is afgenomen, zij het voornamelijk omdat die laatsten slechter scoorden in 2015 dan twaalf jaar eerder. “In de huidige context is het al een succes dat de kansarme kinderen het ongeveer even goed blijven doen”, zegt Nicaise. “Denk maar aan het aandeel anderstaligen dat fors is toegenomen in ons onderwijs, vooral in concentratiescholen.” Het gelijkekansenbeleid dat Vlaanderen sinds 2002 voert, heeft in die zin dus wel degelijk zoden aan de dijk gebracht.

Toch moet er volgens de onderzoekers dus veel meer gebeuren om de ongelijkheid op te lossen. Onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V) bevestigt dat het gelijkekansenbeleid een belangrijke prioriteit moet blijven. Dat kan volgens haar met taalcoaches en extra investeringen in het basisonderwijs. “Zo zorgen we dat elke leerling van jongs af aan de beste kansen krijgt.”

Het beste van Enkel voor abonnees