Vanaf maandag gebruiken we de kilogram 2.0

Vanaf maandag gebruiken we de kilogram 2.0

Foto: ISOPIX

Komende maandag, de werelddag van de metrologie, krijgen de kilogram, de ampère, de kelvin en de mol een moderner jasje aangemeten. De eenheden worden voortaan anders gedefinieerd: niet meer via een fysieke meetstandaard, maar via zogenaamde ‘fundamentele constanten’. Dat brengt de FOD Economie donderdag in herinnering.

Wat er nu precies verandert voor de eenheden van stroomsterkte (ampère), temperatuur (kelvin) en hoeveelheid stof (mol) bevindt zich voor menig burger in de hogere wetenschappelijke sferen. Het was voordien al niet bijster goed uit te leggen, en het wordt er niet echt beter op.

De kilogram is nog bevattelijk, althans hoe het nu nog zit. De bijna verleden tijd maatstaf is een gepolijste cilinder van een legering van platina en iridium. Het kleinnood met bijnaam ‘le grand K’ is opgeslagen in een safe bij het Internationaal Bureau voor Maten en Gewichten in Sèvres nabij Parijs. Maar een pensionering drong zich op omdat er verschil ontstaan was met kilogrammen die in andere landen - waaronder twee in België - bewaard werden. Het verschil was opgelopen tot gemiddeld 50 microgram, 50 miljoensten van een gram.

Toekomst

En dan de toekomst: vanaf maandag wordt de kilogram berekend op basis van berekeningen van de constante van Planck. Dat getalletje drukt in de quantumfysica een relatie uit tussen de de energie en de frequentie van deeltjes zoals protonen.

Het laat zich raden dat er voor de doorsnee burger niets verandert. De nieuwe berekeningswijzen zijn van belang voor de wetenschappelijke wereld. De definities leveren een “stabiel kader voor de toekomstige technologische ontwikkelingen”, aldus de FOD Economie. Want de nieuwe definities zijn onveranderlijk in tijd en ruimte.

Door risico’s als verlies, beschadiging of slijtage besliste de wetenschappelijke wereld al een halve eeuw geleden om de zogenaamde zeven SI-basiseenheden of meetstandaarden (meter, kilo, seconde, ampère, kelvin, mol en candela) te dematerialiseren, “door afstand te doen van de fysieke standaarden en te steunen op natuurkundige principes en de ermee verbonden fundamentele constanten”. De meter, de seconde en candela (lichtsterkte) werden in het verleden al aangepakt.

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S