Verrassing: sociaaldemocratische PvdA de grootste bij Europese verkiezingen in Nederland

Verrassing: sociaaldemocratische PvdA de grootste bij Europese verkiezingen in Nederland

Grote verrassing = grote vreugde bij de PvdA-aanhang. Foto: AFP

In Nederland heeft de sociaaldemocratische PvdA donderdag bij de Europese verkiezingen verrassend de meeste stemmen behaald. Dat blijkt uit een voorlopige exitpoll van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de openbare omroep NOS.

Nederland trok woensdag, samen met het Verenigd Koninkrijk, als eerste land naar de stembus voor de Europese verkiezingen. Op de officiële resultaten is het wachten tot zondag 23 uur, wanneer ook de rest van Europa heeft gestemd. Maar als we exitpolls mogen geloven – waarbij rekening moet worden gehouden met een foutenmarge van één zetel–, zijn niet de eurosceptici van het Forum voor Democratie de grote winnaars, maar wel de drie klassieke partijen. Nederland heeft dus vóór Europa gekozen.

PVDA, de partij van eurocommissaris Frans Timmermans, kreeg volgens de polls 18,4 procent van de stemmen, goed voor 5 van de in totaal 26 Nederlandse zetels in het Europees Parlement. De Partij van de Arbeid wint daarmee twee zetels.

Verrassing: sociaaldemocratische PvdA de grootste bij Europese verkiezingen in Nederland
Frans Timmermans (PVDA). Foto: AFP

De partij dankt dat succes vooral aan de populariteit van kopman Timmermans, die hoopt voorzitter van de Europese Commissie te worden. Of dat lukt, zal zondag moeten blijken: pas dan weten we of de sociaaldemocraten de grootste fractie in het Europees Parlement worden. “Ik wil president van de Europese Commissie worden en heb geen plan B”, verklaarde Timmermans donderdagmorgen nog vastberaden. Later op de avond reageerde hij tevreden en hoopte dat dit resultaat ook elders in Europa doorgetrokken zal worden.

“Behoefte aan ander Europa”

Voor Timmermans smaakt de overwinning naar meer. “Ik merk dat er overal in Europa, in heel veel landen, een behoefte is aan een ander Europa”, stelt hij. “Er is in Nederland echt duidelijk een meerderheid die wil dat de Europese Unie een rol blijft spelen om die problemen aan te pakken.”

Timmermans denkt dat veel Europeanen meer samenwerking willen tegen klimaatverandering, op het sociale vlak en bij de aanpak van grote bedrijven die nauwelijks belasting betalen. “Dat zijn thema’s die ik in heel Europa tegenkom, en waar de sociaaldemocratie zich voor inzet.” Zijn partijleider Lodewijk Asscher sprak over een “bizarre comeback”. De sociaaldemocraten leden de afgelopen jaren flinke nederlagen bij verkiezingen.

Partij Wilders grote verliezer

De rechtsliberale VVD en het christendemocratische CDA, twee regeringspartijen, behalen volgens de exitpolls allebei vier zetels. De VVD van premier Mark Rutte wint er één en CDA verliest er één. Rutte is wel blij dat de kiezer in ieder geval een duidelijke voorkeur heeft uitgesproken voor partijen die met Nederland in de Europese Unie willen blijven. De overwinning van de sociaaldemocraten had de premier naar eigen zeggen niet zien aankomen. Hij feliciteerde Timmermans met “een waanzinnig knappe prestatie”. CDA-lijsttrekker Esther de Lange is dan weer tevreden omdat de “flanken niet hebben gewonnen en dat is een belangrijk signaal aan Europa”.

Het linksliberale D66, ook een regeringspartij, komt uit op twee zetels, een verlies van twee. Groenlinks wint één zetel om er drie te hebben, de Socialistische Partij (SP) verliest een zitje en houdt er één over na opvallend hard campagne tegen Timmermans te hebben gevoerd. Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver heeft de linkse politiek gewonnen van de rechtse, de overwinning van de PvdA stemt Klaver “onwijs blij voor progressief en links Nederland”.

De rechtspopulistische nieuwkomer Forum voor Democratie (FVD), in maart nog de grootste bij de provincieraadsverkiezingen, moet genoegen nemen met drie zetels. Lijsttrekker Derk Jan Eppink, die tussen 2009 en 2014 al in het Europees Parlement zetelde voor Lijst Dedecker en daarna voor de VVD van Mark Rutte werkte, riep zijn partij donderdagavond wel uit tot winnaar van de verkiezingen, aangezien ze uit het niets drie zetels wonnen. Die halen ze bij de Partij voor de Vrijheid (PVV).

Partijleider Thierry Baudet is “heel tevreden en heel enthousiast” met die resultaten, ook al zijn die minder dan de laatste peilingen. “We gaan met een mooie delegatie naar Brussel” om daar een “levendig netwerk” te bouwen van eurosceptische partijen, zei Baudet. Hij rekent erop dat “dat netwerk echt dingen kan gaan tegenhouden”.

Eveneens rechtspopulistisch houdt PVV één van de vier zetels over die ze in het Europees Parlement had. Daarmee is de partij van Geert Wilders de grote verliezer.

De gecombineerde fractie van de “christelijk-sociale” regeringspartij ChristenUnie en de oppositionele conservatieve Staatkundig Gereformeerde Partij SGP behoudt haar huidige twee zetels.

De seniorenpartij 50PLUS heeft eveneens een zetel behaald. Vijf jaar geleden kwam de ouderenpartij net tekort voor een plekje in het Europees Parlement. De Partij voor de Dieren daarentegen raakt haar enige zetel kwijt.

Opkomst hoger dan in 2014

De opkomst voor de Europese verkiezingen in Nederland is een stuk hoger uitgevallen dan vijf jaar geleden. Volgens een peiling van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS is 41,2 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus gegaan om 26 Nederlandse afgevaardigden voor het Europees Parlement te kiezen. In 2014 was dat 37,3 procent.

Zowat iedereen had verwacht dat de Europese verkiezingen in Nederland zouden uitdraaien op een strijd tussen de FvD van Baudet en de VVD van premier Mark Rutte. Dat beeld werd nog versterkt door een rechtstreeks televisiedebat tussen de twee, op woensdagavond.

Rutte verweet Baudet daarin meermaals de Russen achterna te lopen. Het debat ontaardde en Baudet noemde Herman Van Rompuy en Jean-Claude Juncker “Europese machtswellustelingen” en vergeleek hen met Hitler en Napoleon. Het gekste moment van het debat kwam er toen Baudet van Rutte wou weten wanneer hij voor het laatst gehuild had, alsof hij wou insinueren dat robot Rutte geen emoties heeft. Toen de premier antwoordde dat hij gehuild had bij de dood van zijn vader, zijn broer en recent het overlijden van zijn zus, werd het wat ongemakkelijk.

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees