Corrigeer
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Kim De Gelder, sinds vrijdag officieel ontoerekeningsvatbaar.  BELGA

De Gelder is schizofreen en 100 procent ontoerekeningsvatbaar, maar géén psychopaat

“Wees gerust: Kim zal niet vrijkomen”

Kim De Gelder (30) interneren was tien jaar lang taboe. Nu blijkt dat de moordenaar van Fabeltjesland schizofreen is en 100 procent ontoerekeningsvatbaar, verzet niemand zich tegen een overplaatsing naar een zwaarbeveiligd psychiatrisch ziekenhuis. “Al wie ziek is, heeft recht op verzorging. Ook als hij geestesziek is”

“Tot het eind van zijn dagen in psychiatrische kliniek”

Hij loopt achteruit in zijn cel. Hij verstopt de wc door er afval in te gooien. Hij krabbelt zijn lichaam vol met stiften. Hij staart urenlang naar de grond en kraamt wartaal uit. Hij roept en tiert en bonkt op zijn celdeur. En hij bedreigt het personeel met de dood. Pak hem zijn medicatie af en hij wordt opnieuw een gevaar voor zichzelf en zijn omgeving.

Het vierkoppige college van deskundigen dat Kim De Gelder twee jaar onderzocht, schetst geen hoopgevend beeld van de moordenaar van baby’s Corneel en Leon, verzorgster Marita en boerin Elza. Een detentie waar spanning en dreiging nooit helemaal weg blijken. “Wat zou je doen als ik hier plots met een mes voor je zou staan?”, sneerde hij naar de aalmoezenier van de gevangenis. Een verpleegster kreeg dan weer een welgemikte fluim in haar gezicht. Bezoek krijgt hij amper. En als ze komen, is het meestal achter glas. Reden? “Zijn gedrag is onberekenbaar, provocatief, agressief en dreigend.”

Schizofreen, maar geen psychopaat

De conclusie van de specialisten is duidelijk: Kim De Gelder is momenteel honderd procent ontoerekeningsvatbaar. Voor het eerst plakt er ook een officiële term op zijn geestesziekte: schizofrenie. Hun advies, jaren eerder al geopperd door twee gevangenisdirecteurs, is duidelijk: De Gelder moet zo snel mogelijk geïnterneerd worden.

Vrijdag volgde de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij in Gent dat standpunt. Ook het openbaar ministerie had eerder al – na tien jaar – de kar gedraaid en zich niet langer verzet. En dus verhuist De Gelder binnenkort naar een zwaarbeveiligde vleugel van een psychiatrisch ziekenhuis. “Wees gerust: Kim zal niet vrijkomen”, zegt zijn advocaat Jaak Haentjens. Voor hem is de internering van de moordenaar van Fabeltjesland het einde van een strijd die tien jaar duurde. Hij smeekte de volksjury op het assisenproces in 2013 al om zijn standpunt te volgen. “Voor het eerst in tien jaar zal hij misschien langer dan een halfuurtje zonlicht zien”, zegt Haentjens. “Volgens het college kan hij niet worden beschouwd als een psychopaat. Maar veel belangrijker is dat hij vanaf nu de gepaste medische begeleiding zal krijgen. Of hij te genezen is? Ik vrees van niet.”

Nabestaanden sereen

Kims ouders, Nic en Katia, maakten zich tijdens een recent gesprek met Het Nieuwsblad weinig illusies. “Internering vinden de meeste mensen onvoldoende vergelding. En bij zware misdaden is het net dat wat mensen zoeken: vergelding. Dat snappen wij ook wel. Na het proces in 2013 zijn er vijf onafhankelijke psychiaters bij Kim langsgeweest om hem te onderzoeken. Waren ze destijds aangesteld door het gerecht, dan was de internering er misschien vroeger al gekomen.” Hun bede, een menswaardig bestaan, krijgt na al die jaren alsnog een positief gevolg.

De nabestaanden van de slachtoffers van De Gelder reageerden vrijdag sereen op het nieuws. Advocaat Jef Vermassen, die de families van Corneel en Leon verdedigt, had hen voorbereid. “Op het assisenproces destijds oordeelden experten dat hij toen wel toerekeningsvatbaar was. Toen al wisten we dat een internering een optie was als zijn geest verder zou aftakelen. Al wie ziek is, heeft immers recht op verzorging. Ook als hij geestesziek is”, zegt Vermassen. “Gelukkig hebben we de garantie dat De Gelder onmiddellijk terugkeert naar de gevangenis als hij genezen zou worden verklaard. Dat is een hemelsbreed verschil met toen. Als hij toen geïnterneerd was geweest, en nu genezen, dan was hij een vrij man geweest.”

“Tot het eind van zijn dagen in psychiatrische kliniek”

Wat gebeurt er nu?

In eerste instantie niets. De Gelder verbleef al op de psychiatrische afdeling van de Gentse gevangenis. Dat blijft ook de komende maanden zo. Op een volgende zitting van de Gentse rechtbank zal hij overgeplaatst worden naar een gespecialiseerde kliniek. Allicht wordt dat het Forensisch Psychiatrisch Ziekenhuis in Gent. Optie B is een gelijkaardig, goed beveiligd ziekenhuis in Antwerpen. Hij zal er over enkele maanden op dagelijkse basis specifiek begeleid worden, met aangepaste medicatie en aangepaste therapie. De kans dat hij de komende jaren niet langer als ontoerekeningsvatbaar wordt gediagnosticeerd, is zo goed als onbestaande. Op die nieuwe zitting van de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij worden ook alle nabestaanden uitgenodigd. De Gelder zelf zal in principe ook aanwezig zijn, maar krijgen ze niet te zien. De nabestaanden krijgen ook een briefing van het openbaar ministerie over de beslissing van vrijdag.

Komt hij binnenkort dan ook vrij?

Neen. Advocaat Haentjens is duidelijk: Kim De Gelder komt niet vrij. Nu niet, binnenkort niet en allicht niet. “Stel, in het allerbeste geval, dat hij genezen verklaard wordt, dan vliegt hij als tot levenslang veroordeelde meteen terug naar de gevangenis. Als hij geestesziek blijft, zal hij tot het eind van zijn dagen in een psychiatrische kliniek verblijven. Komt hij opnieuw in de gevangenis terecht, kan hij in principe ten vroegste in 2025 zijn aanvraag tot voorwaardelijke invrijheidsstelling indienen.” Haentjens zegt dat De Gelder onmogelijk kan terugkeren in de maatschappij. “Laat hem morgen vrij en hij weet het verschil niet tussen links en rechts. Dat is momenteel in geen lichtjaren aan de orde.” Ook zijn ouders koesteren geen hoop dat hij ooit vrijkomt. Meer nog, ze zijn absoluut geen vragende partij.

Het beste van Enkel voor abonnees