Dit is een exclusief artikel voor jou.

Abonnee worden? Kies je leesformule

Corrigeer
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Iraanse strijdkrachten geen partij voor Amerikanen

VS en Iran op ramkoers

vs

-

De spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran lopen hoog op na een aanval op twee olietankers op de drukste olieroute ter wereld. Volgens Amerika zit Iran achter de aanslagen, waardoor een oorlog steeds dichterbij lijkt te komen. De hele wereld hoopt dat het niet komt tot een gewapend conflict, want de gevolgen daarvan zijn niet te overzien.

Wat ging vooraf?

De spanningen tussen de VS en Iran begonnen al 40 jaar geleden. Herinner u de gijzeling in de Amerikaanse ambassade in Teheran. De eerste sancties tegen Iran werden al in 1979 ingesteld. Die werden soms aangescherpt, soms verzwakt. Maar het is vooral door president Donald Trump dat de relatie tussen de twee landen opnieuw onder hoog­spanning staat. Trump trok zich terug uit het Atoom­akkoord, dat hij de slechtste deal ooit noemde, omdat hij er zeker van was dat Iran zijn kernprogramma niet had stopgezet. “Hij voerde tegelijk de strengste sancties in tegen Iran en knipte hun economische levensader door: de export van olie”, zegt professor Internationale Politiek Thijs Van de Graaf (UGent).

Waar beschuldigt de VS Iran van?

Volgens de Verenigde Staten zit Iran achter de aanslagen van donderdag op twee olietankers in de Straat van Hormuz, de belangrijkste scheepvaartroute voor aardolie ter wereld.

Om hun stelling kracht bij te zetten, pakken de Amerikanen uit met een onduidelijke en wazige video waarop volgens hen te zien is hoe soldaten van de Iraanse Revolutionaire Garde een niet ontplofte mijn weghalen bij een van de getroffen tankers.

Hoe reageert Iran?

Iran ontkent de beschuldigingen in alle toonaarden. “Ze zijn ongegrond en pure sabotage-diplomatie”, tweette de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif. Volgens Zarif wil Amerika met deze beschul­digingen vooral het “economisch terrorisme” tegen Iran verdoezelen. “Het B-Team rond de nationale veiligheidsadviseur John Bolton plant een regimewissel in Iran en wil daarvoor een militair conflict uitlokken”, zegt Zarif.

Hoe groot is de kans dat het tot een oorlog komt?

Volgens professor Internationale Politiek Jonathan Holslag (VUB) zijn er zowel in de Verenigde Staten als in Iran voor- en tegenstanders van een gewapend conflict. “Mike Pompeo en Nationaal Veiligheidsadviseur John Bolton staan bekend als de Amerikaanse hardliners.”

Volgens Pompeo verstoort Iran de wereldwijde oliemarkt, pleegt het land nu­cleaire chantage en bedreigt de islamitische republiek de internationale vrede en veiligheid. Veel meer is er dus niet nodig voor hem om de wapens op te nemen.

“Aan de Iraanse kant willen ook de conservatieven liever een conflict dan te onderhandelen. Zelf wil president ­Donald Trump liever een oorlog vermijden. En de gematigde Iraanse president Hassan Rouhani stelt zich veeleer ­inschikkelijk op.”

Volgens Holslag is het lang geleden dat de spanningen zo op de spits werden gedreven. Van de Graaf spreekt van een gevaarlijke cocktail, te ver­gelijken met de opstap naar de twee Golfoorlogen.

Wat zouden de gevolgen van zo’n oorlog zijn?

De economische gevolgen zijn nu al significant. De goudprijs steeg vrijdag al tot het hoogste niveau sinds april vorig jaar. Ook de prijs van een vat ruwe olie schoot ­onmiddellijk de lucht in, al zit de oliewereld voorlopig nog meer in met de handelsoorlog tussen China en Amerika. “Maar als dit conflict blijft aanslepen, zullen we het ­voelen aan de pomp. En niet alleen maar aan de pomp”, zegt Jonathan Holslag. “Want we zijn niet alleen afhankelijk van de regio voor de aanvoer van energie, ook 35 procent van alle trafiek richting België passeert daar. De Perzische Golf is de achilleshiel van de wereldeconomie. Komt het daar tot een conflict, dan zal dat wereldwijd worden gevoeld. Want dan gaan de ­verzekeringspremies enorm de lucht in, of de scheepvaart moet op zoek naar alterna­tieve en langere routes. En dat zullen we merken in onze portefeuille.”

Wie zou de oorlog winnen?

Iran heeft een klein defensiebudget. Volgens internationale experts kunnen de Verenigde Staten het Iraanse ­leger zeer snel vernietigen. Maar de Amerikanen zullen ook in andere landen worden aangevallen. “Iran steunt een pak rebellengroepen”, zegt Jonathan Holslag. Hezbollah in Libanon bijvoorbeeld, of de radicale Palestijnse beweging Hamas, de Houthi’s in Jemen en terroristische groepen in Afghanistan en in Afrika.

Het beste van Enkel voor abonnees