Nucleair akkoord met Iran staat op springen: Teheran dreigt zich aan “nog meer” verplichtingen te onttrekken

Nucleair akkoord met Iran staat op springen: Teheran dreigt zich aan “nog meer” verplichtingen te onttrekken

De Iraanse president Rohani (links) met het hoofd van het Iraanse atoomagentschap Ali Akbar Salehi bij een bezoek aan de kerncentrale van Bushehr. Foto: AP

Iran heeft er zondag mee gedreigd zich “binnen zestig dagen” aan nog meer verplichtingen van het internationale akkoord over zijn kernarsenaal te onttrekken. Eerder vandaag had het land al laten weten dat het “binnen enkele uren” zou starten met het opwekken van nucleair materiaal boven de bovengrens die in de deal was afgesproken.

Het complete einde van de internationale deal kan volgens de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi enkel nog vermeden worden indien er snel “een oplossing” wordt gevonden voor de impasse waarin het akkoord is verzeild geraakt. “Wij hopen dat we binnen zestig dagen een oplossing kunnen vinden. Zoniet zullen we de derde fase aanvatten”, zo verklaarde Araghchi.

Nucleair akkoord met Iran staat op springen: Teheran dreigt zich aan “nog meer” verplichtingen te onttrekken
President Rohani in de kerncentrale van Bushehr. Foto: EPA-EFE

Eerste stap, tweede stap, derde stap

Even voordien had het islamitische regime in Teheran aangekondigd dat het “binnen enkele uren” zal beginnen met het verrijken van uranium boven de grens van 3,67 procent (“de tweede stap”). Dat niveau is voldoende voor civiele activiteiten - zoals de opwekking van elektriciteit en medische research - maar volstaat niet voor de ontwikkeling van een bom. Daarvoor is verrijking tot 90 procent nodig. Op Amerikaans verzoek houdt het internationale atoomenergieagentschap IAEA aanstaande woensdag een spoedzitting over de nieuwe inbreuk op het internationale akkoord.

Eerder had Iran ook al komaf gemaakt met de beperking om maximaal 300 kilogram verrijkt uranium te mogen stockeren (“de eerste stap”). Iran trekt zich zo geleidelijk terug uit het nucleaire akkoord dat Teheran in 2015 had gesloten met de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland. Dat akkoord moest de nucleaire capaciteit van het land beperken, maar staat op de helling sinds de Amerikaanse president Donald Trump vorig jaar besloot om zijn land eenzijdig terug te trekken en opnieuw sancties in te voeren tegen Iran. Die sancties hebben het land in zwaar economisch weer gebracht.

Nucleair akkoord met Iran staat op springen: Teheran dreigt zich aan “nog meer” verplichtingen te onttrekken
President Rohani in de kerncentrale van Bushehr. Foto: EPA-EFE

Europese inspanningen volstaan niet

De Europese landen proberen Teheran aan boord te houden, onder meer door een transanctiesysteem op poten te zetten dat moet helpen om de Amerikaanse sancties te omzeilen en de handel met internationale partners te vrijwaren. De Europese inspanningen bevredigen Iran echter niet, en in mei kondigde Teheran aan dat het zich stapsgewijs aan zijn verplichtingen zou onttrekken indien de andere partners er niet in slagen om de Iraanse economische belangen te beschermen en het land in staat te stellen om olie te verkopen.

Iraanse president: “Wij willen nucleaire deal nog redden”

Zaterdagavond leek Iran nog steeds bereid om de nucleaire deal te redden en om de onderhandelingen te hervatten, ook met de Verenigde Staten. President Hassan Rohani stelde toen in een telefoongesprek met de Franse president Emmanuel Macron wel als voorwaarde dat alle Amerikaanse sancties dan opgeheven moeten worden. “Een einde van alle sancties zou moeten leiden tot nieuwe ontwikkelingen tussen Iran en de 5+1-groep”, zei hij. In het verleden hebben de VS een opheffing van de sancties al uitgesloten. Het is niet duidelijk welke impact de nieuwste ontwikkelingen in Iran op de levensvatbaarheid van de deal zullen hebben.

Netanyahu spreekt van “zeer gevaarlijke” stap

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu vindt de beslissing van Iran een “zeer gevaarlijke” ontwikkeling, en eist dat alle grootmachten opnieuw “zware sancties” afkondigen tegen het regime in Teheran. “Dit is een zeer gevaarlijke stap”, zo verklaarde Netanyahu voor de wekelijkse ministerraad. Volgens de Israëlische premier dient de verrijking van uranium in Iran maar één doelstelling: “de productie van atoombommen”.

Netanyahu richtte zich tot de leiders van Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland. “Jullie hebben dit akkoord ondertekend en gezegd dat er harde sancties zullen komen als deze stap zou gezet worden. Dat was de beslissing van de Veiligheidsraad. Waar zijn jullie?”, vroeg de premier.

Europese Unie “heel verontrust”

De Europese Unie is “heel verontrust” over de Iraanse aankondiging. “We hadden Iran opgeroepen om geen verdere maatregelen te nemen die het nucleaire akkoord ondermijnen”, zo verklaarde de woordvoerster van de hoge vertegenwoordiger van het buitenlands beleid Federica Mogherini.

In Rusland is er begrip voor de Iraanse aankondiging. Volgens Konstantin Kossatsjov, de voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken in de Federatieraad (het hogerhuis van het Russische parlement), heeft Teheran zich tenslotte steeds aan de juridische principes van het akkoord gehouden. Eerst zijn de VS eenzijdig opgestapt, en dan heeft de Europese Unie moeite ondervonden om haar engagement waar te maken. “De bal ligt nu in het kamp van de Amerikanen”, meent Kossatsjov. Enkel zij kunnen volgens hem de deal nog redden.

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees