DNA-onderzoek dat mysterie van ‘skelettenmeer’ in India moest oplossen, maakt het nog groter: “We zijn heel verrast”

DNA-onderzoek dat mysterie van ‘skelettenmeer’ in India moest oplossen, maakt het nog groter: “We zijn heel verrast”

Foto: ss

Skeleton Lake. Het skelettenmeer. Die bijnaam heeft het Roopkund-meer in India niet zomaar: er liggen effectief honderden menselijke skeletten in. Het is een groot mysterie hoe ze daar komen, en een DNA-analyse heeft net nog meer vraagtekens met zich meegebracht.

Het Roopkund-meer ligt 5.000 meter hoog in het Himalaya-gebergte in Uttarakhand, India, tussen de met sneeuw bedekte bergtoppen. Het is net geen 40 meter breed en het grootste deel van het jaar bevroren. Maar op warmere dagen voltrekt zich een vreemd schouwspel: dan komen er honderden menselijke skeletten, soms nog met vlees aan, naar boven.

Het fascineert wetenschappers al decennialang. Van wie zijn die naar schatting 500 skeletten die er nog op de bodem liggen? Aan theorieën geen gebrek. De denkpiste die het meest terugkomt is die van een ramp die zich meer dan 1.000 jaar geleden voltrokken moet hebben - een zware storm bijvoorbeeld - en waarbij vele duizenden mensen om het leven zijn gekomen. Die theorie werd al kracht bijgezet door een antropologische studie van vijf skeletten, die 1.200 jaar oud bleken te zijn.

Nieuwe inzichten

DNA-onderzoek dat mysterie van ‘skelettenmeer’ in India moest oplossen, maakt het nog groter: “We zijn heel verrast”
Foto: ss

In de hoop meer te weten te komen over het meer hebben wetenschappers DNA-materiaal van tientallen skeletten bestudeerd. Zo slaagden ze erin om 23 mannen en 15 vrouwen te identificeren, maar veel meer duidelijkheid hebben ze niet gebracht. Wel integendeel: het heersende idee van de ramp lijkt geklasseerd te kunnen worden. De skeletten blijken afkomstig te zijn van meerdere mensengroepen, waarvan sommigen heel ver van het gebied leefden en die op erg verschillende tijdstippen in een tijdspanne van 1.000 jaar geleefd hebben.

“We hebben ontdekt dat de geschiedenis van het Roopkund-meer veel complexer is dan tot nu toe gedacht werd”, zegt geneticus David Reich van Harvard Medical School aan ScienceAlert.

Drie groepen

De Indische wetenschappers achter het nieuwe DNA-onderzoek onderzochten in totaal 72 skeletten. Kumarasamy Thangaraj en Lalji Singh stelden daarbij vast dat die onderverdeeld kunnen worden in drie groepen.

De grootste groep - 23 van de onderzochte skeletten - kwam overeen met het DNA van mensen die vandaag in het huidige India leven. Genetisch bleken ze niets met elkaar te maken te hebben, dus vermoedelijk gaat het niet om bijvoorbeeld één grote familie.

De tweede groep, bestaande uit 14 individuen, kwam als een verrassing. Hun DNA kwam overeen met dat van mensen die vandaag in Kreta en Griekenland leven. De derde groep, het laatste overblijvende individu, lijkt dan weer van Zuid-Afrika afkomstig.

“We zijn hier enorm door verrast”, zegt evolutionair bioloog Eadaoin Harney van de universiteit van Harvard. “Het is duidelijk dat het meer niet alleen populair was in eigen land, maar toen ook al een internationaal publiek lokte.”

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S