Corrigeer
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

CEO Dara Khosrowshahi bracht Uber in mei naar de beurs. Sindsdien is het lachen hem ongetwijfeld vergaan...  REUTERS

Sinds de beursgang van het bedrijf achter de taxi-app sputtert de motor

Is ‘Der Untergang’ van Uber nabij?

Sinds de beursgang van Uber eerder dit jaar lijkt het wel of het bedrijf boven de taxi-app en de maaltijdkoeriers alle plagen van Egypte tegelijk over zich heen krijgt. De recentste: de staat Californië verplicht bedrijven als Uber om zijn chauffeurs en koeriers niet langer als (goedkopere) zelfstandigen maar als (duurdere) werknemers in te schrijven. Dat raakt het bedrijf in de kern van zijn bestaan.

Begin mei trok Uber naar Wall Street voor wat de grootste beursintroductie in de Verenigde Staten moest worden sinds die van Facebook in 2012 en de grootste wereldwijd sinds het Chinese Alibaba in 2014. Maar viel dat effe tegen: van bij de eerste notering dook het aandeel onder de introductieprijs en vandaag staat het daar nog altijd flink onder. Beterschap lijkt niet meteen in zicht, want...

LEES OOK: Waarom de beursgang van het onmetelijk populaire Uber een ontgoocheling werd

Plaag 1: Uber is strijd om statuut medewerkers aan het verliezen

Het leek het ei van Columbus: een taxibedrijf zonder ook maar één taxi en zonder ook maar één taxichauffeur. Maar gewone mensen met hun eigen auto, die werken met een zelfstandigenstatuut. Veel minder investeringen, veel minder risico’s en, vooral, veel goedkoper: geen minimumloon, geen betaalde vakantie, geen ziekteverlof… Ondanks kritiek en zelfs enkele stakingen – onder meer aan de vooravond van de beursgang – kwam Uber er jarenlang mee weg.

Intussen is Uber het pleit aan het verliezen. In het Verenigd Koninkrijk bepaalde de op een na hoogste rechtbank vorig jaar al dat Uber-chauffeurs werknemers zijn. En nu zegt ook de Californische wetgever dat. “Ook wij hebben al meermaals op die nagel geslagen bij de regering, maar tevergeefs”, zegt Sandra Langenus van de socialistische vakbond. “Het is nochtans duidelijk: Uber-chauffeurs én -koeriers krijgen hun opdrachten van Uber, staan onder het gezag van Uber en werken onder de voorwaarden van Uber. Zij zijn dus werknemers. Eens de nieuwe regering er is, zetten wij dit opnieuw op de agenda.”

Plaag 2: Uber blijft de verliezen opstapelen

Het is een ijzeren logica in de internetsector: the winner takes it all. En om te winnen, moet je de grootste zijn. Winst maken kan altijd later,eerst de concurrentie uitschakelen. Dat werkt, zolang je kunt rekenen op de miljarden van privé-investeerders die bereid zijn te wachten tot de beursgang om te cashen en hun inlage te recupereren. Maar eens je als bedrijf op de beurs noteert, zijn er die vermaledijde kwartaalresultaten. Begin augustus biechtte het bedrijf zijn grootste kwartaalverlies in zijn tienjarige bestaan op: 5,2 miljard dollar, omgerekend een duizelingwekkende 4,6 miljard euro.

LEES OOK: Onderuit op de beurs: miljardenverlies voor Uber

Stilaan rijst de vraag of Uber ooit winst zal maken. “Zeker weten”, antwoordde Uber-topman Dara Khosrowshahi tijdens een analistenbijeenkomst. De CEO mikt op een trendbreuk in 2020: vanaf dan zullen de verliezen stilaan verminderen. Op de vraag wanneer Uber dan eindelijk zwarte cijfers zal schrijven, bleef hij het antwoord echter schuldig. Intussen probeert het management de kosten te beperken. Nadat het bedrijf in juli al 400 marketingbanen schrapte, stuurde het deze week nog eens 435 productmanagers en technici de laan uit. Achthonderd ontslagen op een totaal van 27.000 medewerkers lijkt dan wel anekdotisch, het wijst wel op toenemende zenuwachtigheid.

Plaag 3: Uber ziet zijn omzetgroei vertragen

Lange tijd kon het management zich nog verschuilen achter een spectaculaire omzetgroei. In het tweede kwartaal van dit jaar klokte de omzet af op 3,2 miljard dollar, 14 procent meer dan een jaar eerder. Oogt mooi, maar toch het laagste groeipercentage ooit. En dat terwijl het aantal maandelijks actieve gebruikers van de app intussen is gestegen tot boven de 93 miljoen. Kortom, Uber heeft meer gebruikers, maar die leveren verhoudingsgewijs minder op.

Om daar een mouw aan te passen, zou Uber twee dingen kunnen doen: de prijzen voor een taxirit of een maaltijdbezorging verhogen, of de vergoeding van de chauffeurs en de koeriers verlagen. Dat laatste lijkt uitgesloten: vakbonden spreken nu al van “moderne slavernij”. Maar ook het eerste lijkt minder evident dan gedacht, want...

Plaag 4: Uber ziet ontrouw klanten groeien

...zou u in het Brusselse bijvoorbeeld meer betalen voor een ritje met Uber dan voor datzelfde ritje met een chauffeur van CarAsap of Heetch? Wellicht niet: een taxirit is een taxirit. Zo denkt ook de Amerikaan erover: een enquête wees uit dat 34 procent van de gebruikers meer dan één taxi-app op hun mobieltje hebben staan en kiezen in functie van de prijs en/of de wachttijd. Dat zijn er al de helft meer dan twee jaar geleden.

Volgens analisten kan die groeiende concurrentie de achilleshiel van Uber worden. In zijn prospectus voor de beursgang meldde Uber dat de taxidienst bijna overal marktaandeel verliest. Eind februari had Uber een marktaandeel van 67 procent in de VS, twee jaar eerder was dat nog 78 procent. En bij de maaltijdbezorging heeft UberEats niet alleen een lastige klant aan Deliveroo, maar ook aan het Nederlandse Takeaway.com, dat recent nog een fusie aankondigde met het Britse Just Eat.

LEES OOK: Het zijn harde tijden voor Takeaway.com en Just Eat: maaltijdbezorgers vreten elkaar op

Plaag 5: Uber zit met een reputatieprobleem

En dan zijn er nog de naweeën van het reputatieprobleem waarmee medeoprichter Travis Kalanick Uber opzadelde. Kalanick had er een handje van weg om overheden, politieagenten, taxibedrijven en vakbonden tegen zich in het harnas te jagen en leidde zijn bedrijf als een echt alfamannetje, inclusief verbale agressie, intimidatie en seksisme op de werkvloer. Dat staat te lezen in De strijd om Uber. Van tomeloze ambitie tot totale ontsporing. In dat boek, waarvan deze week de Nederlandse vertaling verscheen, schetst New York Times-journalist Mike Isaac een ontluisterend beeld van de bedrijfscultuur bij Uber.

Kalanick werd twee jaar geleden door een aantal investeerders naar de uitgang geduwd (hij was zelfs persona non grata bij de beursgang) en opgevolgd door de 50-jarige Dara Khosrowshahi. Hem wacht de moeilijke taak om ‘Der Untergang’ van Uber te voorkomen.

Het beste van Enkel voor abonnees