Dromen ze in Nederland nú al van eindelijk nog eens een Elfstedentocht? “Dat zou wat zijn” (maar wat zijn eigenlijk de voorwaarden?)

Dromen ze in Nederland nú al van eindelijk nog eens een Elfstedentocht? “Dat zou wat zijn” (maar wat zijn eigenlijk de voorwaarden?)

De Jong (rechts) op het podium van het voorbije WK afstanden in Inzell. Foto: EPA

Voor de schaatsliefhebbers is het nog even wachten op de officiële start van het nieuwe seizoen. Op 1 november staat in Heerenveen het World Cup Kwalificatietoernooi op het programma. Twee weken later vinden de eerste Wereldbekerwedstrijden plaats in Minsk. In Nederland beginnen de zenuwen intussen toe te nemen én wordt er zelfs al gehoopt op een Elfstedentocht.

LEES OOK. Bart Swings en Belgische delegatie trekken via Salt Lake City en Berlijn schaatswinter in: “Alles kunnen doen wat we wilden”

Het is tegenwoordig zowat elk jaar hetzelfde verhaal. Bij onze schaatsgekke Noorderburen duimen ze keer op keer voor een eerste Elfstedentocht sinds 1997, toen gewonnen door Henk Angenent. Afgelopen zomer raakten ze zelfs in de ban van een Elfstedentocht… in het water in plaats van erop. De Nederlandse olympische zwemkampioen Maarten van der Weijden zwom immers zijn Elfstedenzwemtocht, goed voor een afstand van 200 kilometer.

LEES OOK. Nederland in de ban van zomerse Elfstedentocht: zwemmer Maarten van der Weijden na 200 kilometer (!) als nationale held onthaald

In 2012 wees alles in de richting van een nieuwe editie op ijs. De 22 rayonhoofden, of ijswijzen, en het bestuur kwamen toen bij elkaar om te bekijken of de Elfstedentocht kon plaatsvinden. Meer dan 70 Belgen stonden klaar om deel te nemen, maar van een wedstrijd kwam uiteindelijk niets in huis. Ook in 2018 was er hoop. “De schaatsen kunnen uit het vet!”, klonk het in de Leeuwarder Courant voor aanvang van Siberische koudegolf met diepvriestemperaturen. Maar ook toen: geen succes.

“Voor een Elfstedentocht heb je zeker tien dagen lang een temperatuur van -15 graden ’s nachts nodig”, zei Jean Nico Almey, lid van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden, toen. “Voor de Elfstedentocht is 200 kilometer ijs nodig. Niet evident.”

“Dat zou wat zijn”

De winter van 2019 staat nog niet meteen voor de deur maar in Nederland wordt de bijna heilige term nu al in de mond genomen. Zo zei befaamd Fries weerman Piet Paulusma enkele dagen geleden nog tegen De Telegraaf: “Die Elfstedentocht gaat er komen!”

Dromen ze in Nederland nú al van eindelijk nog eens een Elfstedentocht? “Dat zou wat zijn” (maar wat zijn eigenlijk de voorwaarden?)
Foto: REUTERS

Leeft ook op hoop: Antoinette de Jong. De 24-jarige langebaanschaatster van Jumbo-Visma begint dit weekend aan haar seizoen met het NK voor clubs. In haar eigen blog uitte de tweevoudige olympische medaillewinnares, tweevoudig wereldkampioene en Europees kampioene allround uit Heerenveen haar hoop op een nieuwe Elfstedentocht.

“De afgelopen weken heb ik veel regenachtige kilometers gemaakt op de fiets en heel veel rondjes gedraaid op Thialf”, aldus De Jong. “Guur en nat weer luiden de herfst in, en de steeds korter wordende dagen hinten ook al over de komst van de winter. Laatst ving ik ergens op dat het wel eens de strengste winter kan gaan worden die ik ooit heb meegemaakt. Dat zou wat zijn, mooie dichtgevroren wateren en wie weet dan eindelijk weer een Tocht der tochten? Ach we zullen zien, vaak worden de voorspellingen toch wel weer herzien.”

“De dag na het NK clubs vertrek ik naar Inzell, daar gaan we met de ploeg een trainingskamp draaien van twee weken. Vorig jaar was het trainingskamp in oktober zonovergoten, en konden we zelfs kort fietsen en koffiedrinken op het terras! Voor de komende periode is de verwachting vrij constant en dat betekent helaas elke dag regen. Na Inzell is het nog maar twee weken tot het World Cup Kwalificatie toernooi. Die vindt het eerste weekend van november plaats, nu gaat de tijd wel echt snel”, klinkt het.

Dromen ze in Nederland nú al van eindelijk nog eens een Elfstedentocht? “Dat zou wat zijn” (maar wat zijn eigenlijk de voorwaarden?)

Dit heb je nodig voor een Elfstedentocht

22 eensgezinde rayonhoofden

Pas als alle 22 rayonhoofden het licht op groen zetten, vindt de Elfstedentocht plaats. De rayonhoofden, één per (deel)gemeente waar de tocht passeert, zijn verantwoordelijk voor de ijskwaliteit van hun stukje parcours.

15 centimeter ijs

Dat het al een aantal keer close was, heeft te maken met het verschil in de ijskwaliteit tussen het noorden en het zuiden van Friesland. Vaak ligt het ijs er in het noorden perfect bij, maar elders niet. Pas als de ijslaag overal 15 centimeter dik is, wordt het veilig geacht voor alle deelnemers. Soms wordt de natuur een handje geholpen door ijstransplantaties, blokken ijs die in nog niet bevroren water worden gelegd.

1 correct Friesch openingszinnetje

“It sil heve.” “It giet oan.” Met zin voor dramatiek/heroïek spreekt de voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden telkens weer een legendarische zin uit als de Elfstedentocht doorgaat. Vanzelfsprekend heeft ook de huidige voorzitter, Wiebe Wieling, al een formulering in gedachten, gesteld dat het er ooit nog van komt. De geruchten gaan dat hij dat geheim enkel met zijn vrouw deelt. Er is slechts één voorwaarde, aldus de schaatshistoricus Marnix Koolhaas. “De zin moet worden geformuleerd in grammaticaal correct Fries.”

340 wedstrijdrijders, 30.000 amateurs

De Elfstedentocht zijn er in de praktijk twee: één voor wedstrijdrijders – denk bijvoorbeeld aan Bart Swings – en de zogeheten toertocht. De wedstrijdtocht wordt gereden door 220 mannen en 120 vrouwen. Aan de toertocht mogen ruim 30.000 kandidaten deelnemen, iedereen die sinds 2014 is ingeschreven bij de Vereniging der Elf Steden.

In 1997 waren dat er nog maar 16.000, die bij loting geselecteerd werden. (hjb)

Corrigeer

Het Nieuwsblad biedt meer dan 1.000 reeksen in 12 sporten aan. Zoek hierboven de uitslagen van uw favoriete club of surf naar onze uitslagenpagina.