Corrigeer
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Elim Chan heeft haar debuut gemaakt als vaste dirigent van het Antwerp Symphony Orchestra.  Willeke Machiels

Elim Chan (32) nieuwe chef-dirigent van Antwerp Symphony Orchestra

“We zijn voorbeeldig als kleine landje” Vrouwelijke dirigenten: ons land geeft de toon aan

Het zou anno 2019 geen nieuws meer mogen zijn dat een vrouw als chef-dirigent het Antwerp Symphony Orchestra leidt, maar eerlijk: het blijft een eerder uniek gegeven. Hoewel het tij ook in de wereld van klassieke muziek heel langzaam aan het keren is. Ons land stelt daarbij zelfs het goede voorbeeld. “Met vier vrouwelijke dirigenten van een klein aantal vaste orkesten doen we het bijzonder goed.”

De vacature was duidelijk. Het Antwerp Symphony Orchestra zocht een muzikaal talent van het hoogste niveau, met torenhoge ambities, een inspirerend en natuurlijk leiderschap en een geweldige klik met de muzikanten in de orkestbak. “Dat al deze eigenschappen gebald zijn in een 32 jaar jonge, Aziatische vrouw is echt puur toeval. Dat Elim Chan vrijdag haar debuut maakte als vaste dirigent is enkel omdat ze het verdient op die plaats te staan”, zegt Joost Maegerman, intendant van Antwerp Symphony Orchestra. “Maar als we zo en plus voor een rolmodel kunnen zorgen voor jonge meisjes, dan is dat mooi meegenomen. Hopelijk moet je dan in de toekomst nooit meer een artikel schrijven met die focus op een vrouwelijke dirigent.”

Langzaam proces

“Het tij begint eindelijk te keren”, zegt Klara-presentatrice Katelijne Boon. “Het heeft lang genoeg geduurd. Want die vrouwelijke dirigenten hebben evenveel – zo niet meer – capaciteiten dan hun mannelijke collega’s. De jongste 5 à 10 jaar zie je meer en meer vrouwelijke orkestleiders. Al is het een proces dat echt zeer langzaam gaat”, verzucht Boon. Vorig jaar maakte een toonaangevend Frans tijdschrift over klassieke muziek een overzicht. Ze noteerden 32 vrouwelijke chef-dirigenten op 744 permanente grote orkesten wereldwijd. Nog geen 5 procent. Leiderschap wordt ook in de wereld van klassieke muziek stereotiep heel dikwijls aan mannen toegeschreven. Daarom gaan steeds meer stemmen op voor objectieve en anonieme selectieprocedures.

Beste leerling

“Dan doen we het in ons land, met zijn beperkte oppervlakte en zijn kleine aantal permanente orkesten toch echt goed hé. We zijn voorbeeldig”, zegt Boon. “Want naast het Antwerp Symphony Orchestra heeft het Symfonieorkest Vlaanderen met Kristiina Poska en de Opéra Royal de Wallonie met Speranza Scappucci ook een vrouw als chef-dirigent. En velen kennen ook Marin Alsop van haar directie tijdens de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd.”

Bieke Purnelle, RoSa “Rolmodellen heb je nodig om jonge meisjes te inspireren”

We hebben met ons land al altijd een pioniersrol gespeeld. Een van de eerste vrouwelijke dirigenten ooit was trouwens een Belgische. De Antwerpse Frédérique Petrides emigreerde in 1923 naar New York, waar ze een opleiding tot dirigent genoot aan de universiteit. Omdat de tijdgeest nog totaal anders was, richtte ze voor zichzelf als orkestmeester en voor hoogopgeleide vrouwelijke muzikanten een eigen orkest op. Met haar Orchestrette Classique trad ze een vijftal keer per jaar op in de prestigieuze Carnegie Chamber Music Hall in New York. Ze streed tot haar dood in 1983 ook voor de rechten van vrouwelijke dirigenten en muzikanten.

Inspirerend

“We zijn blij dat Elim Chan nog eens iemand kan tonen dat vrouwen perfect ook het dirigeerstokje in de hand kunnen nemen””, zegt Bieke Purnelle van RoSa, het kenniscentrum voor gender en feminisme. “Want rolmodellen heb je nodig om jonge meisjes te inspireren.”

Het beste van Enkel voor abonnees