Op tal van plaatsen aan de kust doet er zich een opvallend natuurfenomeen voor. Er groeien plantjes in het zand, en dat zijn we niet gewoon. Het gaat om de zeeraket, een nuttig plantje dat in andere jaren nooit de kans krijgt om te groeien omdat het wordt vertrappeld of omgewoeld.
De zeeraket, of cakile maritima, is een klein plantje met vlezige blaadjes en kleurige bloemetjes die naar honing ruiken. En het zijn ook nuttige plantjes, omdat ze het zand ophouden. “Ik zeg niet dat ze een wondermiddel zijn. Maar ze helpen alleszins”, zegt marien bioloog Francis Kerckhof van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. “Helaas geven de reinigingsmachines hen meestal niet de kans om dat te bewijzen omdat ze worden omgewoeld.”
Maar nu, door het coronavirus en de lockdownmaatregelen, komt er veel minder volk op het strand en rijden de machines niet zo vaak uit. Dat zorgt ervoor dat de planten onder meer in Oostende en De Panne op tal van plaatsen plots uit het zand schieten. Mooi, maar we zijn het natuurlijk niet gewoon.
“Die zeeraket groeit uitgerekend in het vloedmerk, precies op de grens van water en land, waar aangespoelde organische resten voor net genoeg voedsel zorgen om te overleven. Zeeraket kan zowat 60 cm hoog worden, maar dikwijls blijven de plantjes veel lager omdat ze de kans niet krijgen om zo hoog te worden. De stengel is vertakt, dik en sappig, en de bladeren vlezig. De bloemetjes hebben een roze tot witte kleur. Zeeraket bloeit bij ons van juni tot oktober”, zegt Kerckhof.
Dappere pioniers
Maar ze hebben nog iets speciaals, zegt Kerckhof. “Terwijl de plantjes groeien, vangen ze het stuivende zand op. Dat hoopt op rond de planten. De geleidelijk ontstane verhoging kan zelfs uitgroeien tot een embryonale duin. Toch zijn al die inspanningen meestal maar tijdelijk. Tijdens opeenvolgende herfst- en winterstormen wordt komaf gemaakt met de meeste van deze dappere pioniers. Zeker als die met een hoog springtij gepaard gaan, worden de zeeraketplantjes gemakkelijk overspoeld en losgetrokken.”
In tegenstelling tot de zeedistel, die ook weleens op het strand opduikt, is de zeeraket geen beschermde plant.