Experts vroegen in januari al om aankoop van mondmaskers, maar waarschuwing viel in dovemansoren: “Dat werd gewoon van tafel geveegd”

Experts vroegen in januari al om aankoop van mondmaskers, maar waarschuwing viel in dovemansoren: “Dat werd gewoon van tafel geveegd”

België beschikte over een strategische stock mondmaskers, maar die werd eind 2018 vernietigd. Foto: rr

De experts drongen er in januari al op aan dat de Belgische overheid dringend een voorraad mondmaskers zou aanleggen voor ziekenhuizen en woon-zorgcentra. Dat zeggen professoren Erika Vlieghe en Marc Van Ranst in het VRT-programma ‘In de greep van het virus’. Een pleidooi dat in dovemansoren viel: pas halverwege maart zou de regering in actie schieten. “Op zijn minst een gemiste kans”, aldus Vlieghe.

Ook Belgische virologen zijn eind december 2019 op de hoogte van het bestaan en de dreiging van het coronavirus. Met de kennis in het achterhoofd dat België niet langer beschikt over een strategische stock aan mondmaskers, dringen wetenschappers als Vlieghe en Van Ranst er in januari bij de bevoegde overheden op aan om daar proactief te zijn. “Maar dat werd gewoon van tafel geveegd”, aldus Vlieghe.

“We stuurden niet alleen berichten. Ook op vergaderingen is dat meermaals gezegd: dit is het moment om die mondmaskers te bestellen”, aldus Van Ranst. “Als je het nu niet doet, ga je nooit meer de kans krijgen om dat via gereputeerde firma’s te doen. Dan ben je veroordeeld tot het circuit van de herverkopers (vaak malafide firma’s die minderwaardige producten aanbieden, nvdr.).”

“Dat kost veel geld”

Maar de wetenschappers stoten op een blinde muur. “Men zei: ‘Dat kost veel geld. We gaan toch niet doen zoals in 2009: een stock aankopen die maar voor een heel klein deel gebruikt is, en de rest staat maar te vergaan. We gaan proberen te werken met een roterende stock’”, herinnert Van Ranst zich.

“‘De markt zal dat wel oplossen, dat is nu niet aan de orde of dat gaat nu niet’”, typeert ook Vlieghe de houding van de overheid. “Maar men heeft er geen rekening mee gehouden dat de grote producenten van mondmaskers in China zaten, waar de crisis begonnen is.”

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) ontkent echter in hetzelfde programma dat de regering in januari veel te traag gehandeld heeft. “Dat is niet waar. Binnen de FOD Volksgezondheid waren er een aantal mensen daar ook mee bezig.” Al moet De Block wel erkennen dat het resultaat erbarmelijk was. “Het ging niet vooruit, dat is waar. Er waren contracten getekend, maar die zijn nooit geleverd.”

Strategische stock

Ook over het nut van de bestaande voorraad mondmaskers - die ten tijde van de Mexicaanse griep in 2009 werd aangelegd, maar anderhalf jaar geleden vernietigd werd - heeft De Block haar twijfels. “Die is vernietigd omdat hij vervallen was. Ze hadden ons trouwens misschien een paar dagen kunnen helpen, misschien een week, maar zeker niet langer. Het probleem zou zich dan nog gesteld hebben.”

LEES OOK. 12 november 2018: de dag waarop België toestemming gaf om 22 miljoen mondmaskers te vernietigen (+)

Al lijkt de overheid wel een lesje te hebben geleerd over het nut van een strategische stock. “Ik denk niet dat er nog iemand twijfelt dat die er moet zijn”, aldus De Block. “We zijn nu trouwens aan het beleveren, mocht er een tweede golf zijn.” Toch één beslissing waar Van Ranst het mee eens kan zijn. “Die stock zal er zijn, daar kunnen we heel zeker van zijn. Ik denk dat niemand dit zal vergeten, daar zitten we nu wel goed. Maar dat was zeker één van de lessen die we hieruit zullen trekken.”

Op de hoogte blijven van al het nieuws rond het coronavirus? Volg hier de laatste updates.

Meer over Coronavirus

Corrigeer

MEER NIEUWS

AANGERADEN