Japan had het virus onder controle dankzij “economisch model”, maar nu slaat corona er net harder toe

Japan had het virus onder controle dankzij “economisch model”, maar nu slaat corona er net harder toe

Foto: AP

De Japanse regering ligt zwaar onder vuur voor de aanpak van het coronavirus. Die zou te veel gericht zijn op de heropstart van de economie, onder meer door het openhouden van winkels en het promoten van toerisme. Intussen teistert een tweede golf de eilandstaat: dagrecords worden verbroken en coronapatiënten overspoelen de ziekenhuizen.

De noodtoestand duurde in Japan slechts anderhalve maand en was bovendien vrijwillig. Het testen van personen op Covid-19 bleef al die tijd beperkt, winkels werden niet verplicht om te sluiten en ook de Japanners hoefden niet verplicht in huis te blijven. Het ‘Japan-model’ om de coronapandemie te bestrijden zag er dus helemaal anders uit dan in de meeste landen. De aanpak van de Japanse regering werd dan ook met argusogen gevolgd door andere wereldleiders en wetenschappers. Hoe slaagden ze er ginds in de curve zo snel te laten afvlakken en het aantal doden beperkt te houden binnen een bevolking die zoveel ouderen telt, terwijl ze zoveel verkeerd doen? Er werd gewezen naar de disciplinaire bevolking en zelfs naar de “hoge culturele standaard”. Maar nu volgt een reality check: het virus is helemaal niet onder controle.

De tweede golf die Japan nu overspoelt, treft hard. Het aantal besmettingen stijgt dag na dag (zaterdag werd alweer een record verbroken met 1.464 besmettingen) en de ziekenhuizen worden overspoeld met coronapatiënten. Regio’s die maandenlang coronavrij bleven, zijn nu hotspots van het virus geworden. Ook het veranderende profiel van de Japanse patiënt baart zorgen: oorspronkelijk werden vooral jongere mensen met minder ernstige symptomen ziek, nu testen vooral ouderen positief op Covid-19. Een groot probleem aangezien Japan ’s werelds oudste bevolking telt.

En toch: volgens de overheid is een verplichte nationale lockdown nog steeds niet nodig. Integendeel. De campagne om reizen binnen het land te promoten, “Go To Travel”, gaat verder. Die is vorige week gelanceerd en moet de zwaar getroffen toeristische industrie en de lokale economieën nieuw leven inblazen. De regering van premier Shinzo Abe en het bestuur van hoofdstad Tokio krijgen intussen bakken kritiek voor het feit dat ze geen strengere maatregelen hebben opgelegd die een nieuwe golf zouden voorkomen.

Japan had het virus onder controle dankzij “economisch model”, maar nu slaat corona er net harder toe
Foto: AFP

Geen strategie

Volgens experts is de focus van Japan op de economie de oorzaak van een sterke tweede golf. De regering had haar strategie moeten aanpassen aan een nieuwe uitbraak, maar deed het niet. Er kwam geen voorzichtigheid aan te pas: in juni waren de restaurants en bars volledig open zonder restricties en ook evenementen als honkbal en sumoworstelen konden weer plaatsvinden. Wel werd gerekend op het gezond verstand van de Japanners, die doorgaans erg gehoorzaam zijn, om zelf veiligheidsinstructies te volgen.

“De regering had een goede strategie moeten hebben om de overdracht van nieuwe besmettingen zo snel mogelijk te beperken”, zegt Kenji Shibuya, professor aan King’s College London en voormalig hoofd van het gezondheidsbeleid bij de Wereldgezondheidsorganisatie. “Zowel Hong Kong als Australië reageerden heel snel en proberen een nieuwe verspreiding te beheersen door uitgebreid te testen en absolute fysieke afstand, inclusief lokale lockdowns. Japan maakt het alleen maar erger door af te wachten en te zien wat er gebeurt.”

Nochtans begreep Japan erg snel dat het virus zich door druppeltjes in de lucht kan verspreiden en waarschuwde het de bevolking om drukke, ongeventileerde locaties te vermijden. Die waarschuwing bleek niet voldoende. De Japanners dragen dan wel overal mondmaskers wanneer ze zich voortbewegen in het openbaar, zodra er evenementen zijn of groepsetentjes, gaan ze af. Dat is nefast voor de verspreiding van het virus. In tegenstelling tot andere landen sprak de Japanse regering ook nooit over het elimineren van het virus. De experts probeerden een “nieuwe manier van leven” aan te moedigen en spraken over een tijdperk waarin mensen mét het virus leefden.

Japan had het virus onder controle dankzij “economisch model”, maar nu slaat corona er net harder toe
Foto: AFP

“Laatste kans”

De regionale regeringen in Japan laten intussen steeds luider horen dat ze het niet altijd eens zijn met de nationale aanpak. Verschillende gouverneurs en lokale politici lieten al verstaan dat reizen doorheen het land geen goed idee is - terwijl de premier het net aanmoedigt - en waarschuwen ook voor extra waakzaamheid de komende periode. In augustus keren veel jonge stedelingen terug naar huis om tijd door te brengen met vaak oudere familieleden.

In Tokio heeft gouverneur Yuriko Koike, die op 5 juli bij lokale verkiezingen werd herkozen, gezegd dat de nieuwe piek zijn oorsprong vindt in het gedrag van bezoekers van de uitgaanswijken en één welbepaald theater. Daarom zijn restaurants, bars en karaokebars gevraagd om vanaf maandag 3 augustus om 22 uur te sluiten, en dat tot eind augustus. Ook Osaka treft maatregelen en heeft mensen gevraagd om niet meer te dineren met meer dan vijf. De gouverneur van de Japanse regio Okinawa, dat met honderden eilanden een trekpleister voor toeristen is, heeft de noodtoestand uitgeroepen over de regio. De bevolking wordt gevraagd twee weken lang zo veel mogelijk in thuisisolatie te blijven.

“De regering heeft geen duidelijke richtlijnen en geen duidelijke strategie getoond over wat we moeten doen met Covid-19, en legt de verantwoordelijkheid bij de lokale overheid”, zegt Haruka Sakamoto, een onderzoeker op het gebied van volksgezondheid aan de Universiteit van Tokio. “Dit is onze laatste kans om de verspreiding van infectie te verminderen.”

Corrigeer

MEER NIEUWS