Zoveel kosten de vaccins: staatssecretaris De Bleeker verklapt per ongeluk geheime prijzen

Video: Het Nieuwsblad

Staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker (Open VLD) heeft per ongeluk de prijzen van de verschillende coronavaccins naar buiten gebracht. Ze wilde zo komaf maken met de aanhoudende beweringen van N-VA dat de regering nog geen geld had voorzien voor die aankoop. Maar Europa – dat de deals sloot – en dus ook de lidstaten zijn gebonden aan geheimhouding. De Bleeker moest haar tweet snel weer verwijderen, en tekst en uitleg komen geven in de Kamer. “Ik ben een beetje te transparant geweest wellicht.”

Een vaccin van Pfizer kost 12 euro per dosis. Dat van Moderna 18 dollar (14,67 euro). Best prijzig als je vergelijkt met het vaccin van AstraZeneca dat amper 1,78 euro kost. Alleen mogen we dat juridisch niet weten, want die prijzen zijn onderdeel van een deal van Europa met de producenten. En de Europese Commissie liet al verstaan dat daar geheimhouding bij hoort.

Dat we het wel weten, komt door een tweet van staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker (Open VLD). Oppositiepartij N-VA bestookt haar al een hele begrotingsbespreking lang met de bewering dat er nergens geld in haar tabellen staat om vaccins aan te kopen. Dat was ze op den duur zo beu dat ze de gegevens opvroeg bij haar collega van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A) en die op Twitter gooide. Nu weten we exact hoeveel elk vaccin de schatkist zal kosten: alles bijeen zo’n 279 miljoen euro, en er staat nog eens een half miljard euro klaar om onder andere extra dosissen te kopen.

Zoveel kosten de vaccins: staatssecretaris De Bleeker verklapt per ongeluk geheime prijzen
Foto: Twitter

Alleen was De Bleeker net iets té transparant. Eens ze dat op het kabinet van Vandenbroucke in de smiezen kregen, grepen ze onmiddellijk naar de telefoon om de tweet te laten verwijderen. Wat De Bleeker dus meteen deed. Alleen had de oppositie het dan al opgepikt. N-VA-fractieleider Peter De Roover kreeg na wat aandringen te horen van minister Vandenbroucke dat het niet de bedoeling was dat die tabel online zou staan. “Blijkbaar is het niet de gewoonte dat men transparant is over zulke contracten die onderhandeld worden door de Europese Commissie”, zegt De Roover. “Ik wil van de regering weten of staatssecretaris De Bleeker te voortvarend is geweest en of ze discretie of vertrouwensregels heeft geschonden door die tabel te delen.”

“Lopende onderhandelingen ondermijnen”

“We hebben nu een deal met zes bedrijven, maar met twee andere zijn we nog aan het onderhandelen’, zegt EU-commissaris Kyriakides vandaag in een interview met onze zusterkrant De Standaard. “Het vrijgeven van andere contracten kan die lopende onderhandelingen ondermijnen.”

Ook Julien Brabants, ex-verantwoordelijke voor de overheidsrelaties bij farmareus GlaxoSmith- Kline (GSK) en nog steeds een toonaangevende stem in de farmawereld, benadrukt dat “een staatssecretaris toch beter zou moeten weten”. “Ik ben zelf ook voor meer transparantie, maar het is moeilijk werken met een overheid die de afspraken niet nakomt. Als iets confidentieel is, dan is het confidentieel. Dit haalt ook de wapens uit handen van de overheid om andere contracten te onderhandelen.’

Brabants benadrukt dat de uitschuiver ook stevige gevolgen kan hebben voor later. ‘Europa kan veel meer gewicht in de schaal leggen als het ook voor toekomstige therapieën samen onderhandelt. Maar dan moet iedereen zich aan de afspraken kunnen houden.” Ons kleine land heeft er alleen maar baat bij om in Europese context te kunnen onderhandelen, maar schiet hiermee dus in eigen voet.

Bij de regering zaten ze duidelijk verveeld met de zaak. Op het kabinet van De Bleeker susten ze en wijzen ze erop dat de tabel heel snel weer verwijderd is geweest. Vandenbroucke onthield zich van alle commentaar. “Een storm in een glas water”, zuchtte een regeringsbron. “Veel van die prijzen circuleren al in de pers. Alleen staan ze nu in een tabel.”

Tekst en uitleg in de Kamer

N-VA vorderde De Bleeker toch op om in de Kamer tekst en uitleg te komen geven. De Roover wilde weten of de staatssecretaris een geheimhoudingsclausule heeft geschonden, of er eventueel gevolgen voor ons land aan vasthangen en of er gevolgen zijn voor haar functioneren als staatssecretaris.

Zoveel kosten de vaccins: staatssecretaris De Bleeker verklapt per ongeluk geheime prijzen
Peter De Roover. Foto: BELGA

Ook Barbara Pas (Vlaams Belang) wilde weten of de kortstondige verspreiding van de tabel gevolgen heeft voor de deals en of er juridische consequenties aan vasthangen. Een ander geluid weerklonk bij Raoul Hedebouw (PVDA). Hij juichte de tweet net toe, omwille van de transparantie. “Voor ons is de echte fout dat u de tweet verwijderd hebt. Zet die tweet terug. Doe zo voort”, aldus Hedebouw.

De staatssecretaris verklaarde dat ze een discussie over de middelen voor de vaccins wilde beslechten. “Eén van de pijlers van mijn beleid is transparantie en ik ben een beetje te transparant geweest wellicht”, zei ze. “Ik benadruk dat mijn houding niets in gevaar brengt. De vaccins staan klaar, ze komen eraan, het geld is ervoor voorzien.” Op vragen over de details van de tabel en dus de verschillen tussen de vaccins, wilde de staatssecretaris niet ingaan. “Ik ben geen arts”, besloot ze.

De Roover was niet tevreden met het antwoord. “Ik vrees dat u de ernst van de situatie niet inziet”, luidde het. Hij verweet de staatssecretaris “een lichtzinnigheid die niet gepast is tegen de achtergrond van wat gebeurd is. Ik denk dat het erger is dan wat u doet uitschijnen.”

Fractieleider Maggie De Block (Open VLD), zelf een arts, benadrukte dat er geen verband mag worden gelegd tussen de kwaliteit van een vaccin en de prijs.

Corrigeer

MEER NIEUWS