Turncoaches gingen hun boekje te buiten, maar mogen aanblijven: “We hebben gymnastes gekwetst”

De omstreden coaches Marjorie Heuls en Yves Kieffer én de Vlaamse turnfederatie erkennen het psychologische misbruik uit het verleden en bieden formeel hun excuses aan. Maar ze moeten niet opstappen. Nina Derwael kan dus met haar coaches naar de Olympische Spelen.

LEES OOK.Woord voor woord: dit zijn de excuses van omstreden turncoaches na onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag

LEES OOK.Onze redacteur over het psychologisch misbruik in het turnen: “Deze delicate evenwichtsoefening is slechts begonnen: de theorie klinkt mooi, nu de praktijk”

Minister Ben Weyts (N-VA) bracht deze middag de conclusies van zijn onafhankelijke commissie, die het psychologisch misbruik in de sport moest onderzoeken. Opvallend: in een videoboodschap boden Marjorie Heuls en Yves Kieffer formeel hun verontschuldigingen aan. Ook de Gymfed deed dat trouwens. Het was de eerste keer dat ze erkenden dat ze in de fout zijn gegaan.

Marjorie Heuls: “Wij aanvaarden de conclusies van de commissie. We hebben te hard gefixeerd op topprestaties en hebben daarbij sommige gymnasten diep gekwetst. We betreuren dat, het was nooit onze intentie om bewust te kwetsen of te kleineren. We beseffen dat onze aanpak wonden heeft nagelaten en bieden onze oprechte excuses aan. We zullen actief meewerken om de wonden te helen en lessen te trekken uit deze ervaringen.”

Excuses van Gymfed

Ook de Gymfed bood excuses aan bij monde van Ilse Arys, de nieuwe algemeen manager: “We moeten concluderen dat er fouten gemaakt zijn. Het fysiek en mentaal welzijn van gymnasten moet op elk moment worden gewaarborgd. Daar hebben we gefaald. We hebben soms te hard gefocust op prestaties. Daardoor zijn gymnasten gekwetst, net als hun vrienden en familie. We excuseren ons daarvoor. Tegen hen zeggen we: het spijt ons, jullie verdienen beter. Dit mag nooit meer gebeuren. Het welzijn moet centraal staan.”

55 meldingen

De onafhankelijke commissie ontving 55 meldingen via haar meldpunt, nodigde zelf 23 personen uit en praatte met de huidige 13 leden van de topsportwerking in Gent. Bart Meganck, raadsheer bij het Hof van Beroep in Gent en voorzitter van de commissie: “Er is duidelijk sprake van psychisch grensoverschrijdend gedrag door meerdere coaches, met blijvende impact op een deel van de gymnasten. De Gymfed was op de hoogte en heeft onvoldoende ondernomen om daaraan te verhelpen. De rol van de algemeen manager, tevens voorzitter van de ethische commissie, kan als nefast worden gezien. De gymnasten hadden de indruk dat ze nergens terecht konden. De Gymfed heeft een positieve weg ingeslagen, maar dat kwam te traag op gang en de prestatiedruk kreeg prioriteit over het welzijn van de atleten. De houding van de hoofdcoaches toen maakte het herstel moeilijk. De huidige gymnasten zeggen dat er een goede samenwerking is met de coaches. Ze ervaren die klachten zelf niet, maar ze betwisten de klachten van hun voorgangers ook niet. Ze vragen in sereniteit verder te kunnen werken.”

Aanbevelingen van Ben Weyts

Vlaams Minister van Sport Ben Weyts distilleerde 13 concrete aanbevelingen aan de Gymfed.

1. Installeer een task force grensoverschrijdend gedrag. De Gymfed moet dat doen, maar zelf organiseer ik toezicht daarop.

2. Bekijk het breder dan artistieke gymnastiek dames.

3. Doe een grondige screening van alle coaches, ook in de regioclubs.

4. Investeer in de vorming van trainers en begeleiders, met aandacht voor integriteit.

5. Zet gezondheid op de eerste plaats, voor mondiale prestaties. Topsport staat niet boven gezondheid.

6. Ga bewust om met het één-campus-model.

7. Spring omzichtig om met de noden van gymnasten die topsport nastreven. Het gaat over kinderen. De minimumleeftijd van 16 jaar voor de Olympische Spelen moet verhoogd worden naar 18 jaar. Bij de toelatingscriteria ook aandacht voor mentale vaardigheden.

8. Beschouw een blessure nooit als normaal. Bespreek blessures altijd met de ouders en op het taalniveau van de gymnasten.

9. Zorg voor een open communicatie op maat van de gymnasten. Zorg dat de taalbarrière niet voor problemen zorgt. Investeer in communicatie tussen de coaches en het team en de ouders. Laat je begeleiden door communicatiespecialisten.

10. Zorg voor transparante criteria en een transparante selectieprocedure.

11. Werk aan een uitstroombeleid voor atleten die uit de boot vallen.

12. Zorg voor herstel bij de ex-gymnasten die slachtoffer waren van grensoverschrijdend gedrag.

13. Bestendig de begeleiding van de huidige gymnasten, tot de Olympische Spelen en ook daarna. Train de trainers.

Weyts suggereerde dus niet dat de omstreden topcoaches moeten opstappen, zoals bijvoorbeeld in Nederland of Duitsland. “Wat het lot van de coaches betreft, staat het iedereen vrij om gerechtelijke procedures aan te spannen. We hebben daarvoor sinds januari het Vlaamse Sporttribunaal. Maar in 2018 is een kentering ingezet, het grootste deel van de klachten dateert van daarvoor en sindsdien is er veel verbeterd. De coaches vormen volgens mij een deel van de oplossing. Dit is een louterend moment voor de gymnastiek, voor de hele sportwereld, voor ons hele integriteitsbeleid. Niet alleen op het niveau van de federaties, maar ook op het niveau van de clubs. Ook daar moet een duidelijk en anoniem meldpunt komen.”

Oprechte excuses

In een eerste reactie boden trainers Marjorie Heuls en Yves Kieffer hun excuses aan. “We erkennen dat onze aanpak te prestatiegericht was. Daarmee hebben we gymnastes gekwetst. Dat betreuren we. We bieden onze oprechte excuses aan”, lieten ze in een videoboodschap weten. Ze bieden hun volledige medewerking aan en engageren zich om met de aanbevelingen van de commissie aan de slag te gaan.

Van intimidatie tot bodyshaming

De verhalen over misstanden in het Belgische turnen, die in gang werden gezet door onder meer ex-turnsters, leidden op vraag van Weyts (N-VA) tot een onafhankelijke onderzoekscommissie die de voorbije maanden een heleboel getuigen hoorde. Onder meer de werkwijze van de voorbije jaren van de turncoaches die Nina Derwael en de andere seniores, het Franse coachkoppel Marjorie Heuls en Yves Kieffer, werd in vraag gesteld. De verhalen gingen van verbale en mentale intimidatie tot bodyshaming. Er werden bijna honderd getuigenissen gehoord de voorbije maanden, aldus Weyts. Het rapport is niet bindend maar wel adviserend. Weyts verbindt er zich toe indien nodig stappen te ondernemen.

Corrigeer

MEER NIEUWS