Landbouwers in Netevallei blijven achter met verwoeste oogst na overstromingen van 16 juli: “Hopen op erkenning als ramp, want verzekering wordt niets”

De landbouwers in de Zegge in Geel werden zwaar getroffen door de overstromingen van afgelopen maand.

De landbouwers in de Zegge in Geel werden zwaar getroffen door de overstromingen van afgelopen maand. © Joren De Weerdt

Westerlo, Geel -

Zware schade en een volledig mislukte oogst: dat was het gevolg voor veel landbouwers in de Netevallei nadat de Nete-rivier half juli uit haar oevers was getreden en de weilanden blank had gezet. Ondanks de ‘brede weersverzekering’ die voor land- en tuinbouwers sinds 2020 bestaat, is een schadevergoeding voor de getroffen boeren helemaal niet zeker, want de verzekering dekt het weerfenomeen ‘overstroming’ niet.

Britt Peeters

Pech, pech en nog eens pech. Grasland, mais, aardappelen,..: ze werden bij verschillende land- en tuinbouwers in de regio genadeloos onder water gezet. De zware regenval op 16 juli had de Kleine en de Grote Nete dan ook danig uit haar oevers doen treden. Een drama voor heel wat boeren, die hun oogst vernield zagen worden. “Het water snijdt de luchttoevoer van de planten af, waardoor ze volledig afsterven”, legt Sander Hoogstijns van Boerenbond uit.

“Zulke schade gaat al snel over enkele duizenden euro’s per hectare”, zegt hij. De verzekering komt wel tussenbeide, zou je denken. Maar daar wringt het schoentje. Sinds 2020 bestaat er een brede weersverzekering waar landbouwers een beroep op kunnen doen bij bijvoorbeeld droogte, hagel of storm. Ook aanhoudende en hevige regenval worden door onder andere verzekeringsmaatschappij KBC in de brede weersverzekering gedekt. Schade door een overstroming kan dan weer niet vergoed worden.

Rotten en stinken

“Heel spijtig”, weet ook Hoogstijns. “De landbouwers kunnen wel nog de overstroming laten erkennen als ramp. Dan kan er vanuit de Vlaamse overheid wel een vergoeding komen. Maar het is afwachten of die erkenning er komt. Dat kan zes tot negen maanden duren. Boerenbond heeft samen met experts de getroffen percelen bezocht om de schade te laten vaststellen. De aanvraagdossiers werden opgesteld. Ook met praktische vragen helpen we de landbouwers verder. Landbouwers in de Netevallei kregen het heel zwaar te verduren, terwijl de gewassen en de oogst het op andere plaatsen net heel goed hebben gedaan. Dat maakt het extra zuur. Bovendien hebben heel wat van die boeren de voorbije jaren ook al te kampen gehad met droogte”, klinkt het. Pas in 2022 zal er meer inzicht zijn wat betreft een eventuele erkenning als ramp. “Als die erkenning niet volgt, dan blijft er niets over om de schade te laten vergoeden”, klinkt het.

De velden van een landbouwer uit Westerlo, die liever niet met naam en toenaam in de krant wil, stonden volledig onder water. “De ‘oude’ mais die hoog genoeg stond, heeft het net overleefd. Maar de mais die later geplant werd, op de laagst gelegen hoeken, was volledig verwoest. We konden hem zelfs niet oogsten, de pikdorser reed er zich op vast. Ook met een rupsmachine lukte het niet. Het was te nat. Gras kan normaal gezien redelijk goed tegen water, maar als het te lang onder water staat, begint het te rotten en te stinken. Alles moest dus gemaaid worden”, zegt hij.

“De oude mais die wel geoogst kon worden, was zonder eiwitten en energie niet kwalitatief. Ik ga proberen de overstroming als ramp te laten erkennen, want via de verzekering wordt het niets. In de winter zullen er zeker ook problemen volgen, want het voedsel voor de dieren moet ik nu op de markt kopen. En dat zal een dure grap worden, want ik zal lang niet de enige zijn die het nodig heeft.”

“Nete al twintig jaar niet meer onderhouden”

Ook landbouwers in de Zegge in Geel werden zwaar getroffen door de overstroming. Jef Dierckx, uit de Roerdompstraat, is een van de boeren die met de gebakken peren zit. “Op het hoogst liggende gebied van de Zegge is het water bij op ons op het land gelopen, via de Hellemansloop. Al ons grasland, zo’n 18 hectare, is kapotgegaan. Het water heeft er lang op gestaan, waardoor er druk op gekomen is en de lucht uit de grond is verdwenen. Ook het bacterieel leven is kapotgegaan”, legt hij uit.

“We hebben alles gemaaid en naar een biogascentrale gebracht. Zo is er elektriciteit uit opgewekt en heeft het dus toch nog voor iets gediend. Maar daar hebben wij dat gras natuurlijk niet voor”, gaat hij verder.

Dierckx en zijn collega-landbouwers zullen nu het land dus volledig opnieuw moeten zaaien en ploegen. Dat is een zware financiële dobber. “Om u een idee te geven: er wordt zo’n 50 kilogram graszaad per are gestrooid, nadien komt er nog onkruidbestrijding bij. En dan heb ik het nog niet gehad over de arbeid zelf. De kosten zullen oplopen. Voorlopig hebben we nog geen moment gevonden om opnieuw te zaaien, want het blijft maar regenen. We hopen op september. Dat zou nog eens een leuke maand moeten worden”, lacht hij.

Dierckx gaat ervan uit dat de overstroming erkend zal worden als ramp. “Want binnen Geel is de Zegge overstromingsgebied. Ik vermoed trouwens dat de overstroming vermeden had kunnen worden”, zegt hij. “Vroeger heeft het water veel hoger gestaan en hadden we er geen problemen mee. Maar ik merk nu dat het water stroomafwaarts tegengehouden wordt. De Nete wordt al twintig jaar niet onderhouden of gemaaid, ligt vol vuiligheid en is op sommige plaatsen dichtgegroeid. Het water kan niet weg. Ik betreur heel erg dat de rivier zo verloederd is en dat er zo laks mee wordt omgesprongen. Water moet tegengehouden worden waar het kan, maar dat moet op een gecontroleerde manier gebeuren. Dat is nu niet het geval.”

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio