'Dat ik hier zit, is het ergst voor mijn mama'

Achter de schermen van gesloten jeugdinstelling Everberg

Ze zijn nog geen achttien, maar ze hebben wel al gestolen of verkracht. De gesloten jeugdinstelling Everberg heeft dit jaar al 150 criminele minderjarigen moeten weigeren. De camera's van VTM mochten uitzonderlijk filmen en interviewen achter de muren van Everberg.



Twee maanden en vijf dagen. Langer mag een jonge misdadiger niet achter de hoge hekken van Everberg blijven. Zes jaar geleden opende de regering de gesloten jeugdinstelling als tijdelijk opvangcentrum, omdat in de normale jeugdinstellingen geen plaats was. Nu zit ook De Grubbe, zoals het centrum officieel heet, voortdurend vol.

Het centrum maakt een delicate evenwichtsoefening tussen een gewone gevangenis met bewakers en een pure opvanginstelling met opvoeders. Jongeren zitten niet in een cel, maar in een kamer. Al heeft die kamer wel een stevige deur met een veilig slot en een doorkijkluik. Het bed, de tafel en de kast zijn muurvast aan de grond gevezen.

Gemiddeld 22 dagen zitten ze daar, de 14- tot 18-jarige jongens. Stuk voor stuk pleegden ze een misdrijf waarvoor een volwassene minimaal vijf jaar cel krijgt. Dat gaat van diefstal met geweld, over afpersing en inbraak, tot verkrachting of moord. Als ze een gevaar zijn voor de maatschappij en als andere instellingen, zoals die in Mol, geen bed meer vrij hebben, komen deze jongeren naar hier.

Voor de camera's doen Bram, Wouter, Kevin en Youssef hun verhaal. In Everberg hebben ze de tijd om te beseffen wat ze deden, en waarom. 'Puur uit verveling', zeggen ze. 'Wat moet je doen in de vakantie?'

De jeugdrechter heeft hen veroordeeld, de opvoeders doen dat niet. Ze geven 'hun' jongeren een duidelijke structuur en zetten samen met hen alles netjes op een rij. Opstaan om 7uur, ontbijten om 8uur. Ze kijken 'smiddags verplicht naar het tv-nieuws, 'savonds hebben ze anderhalf uur vrije tijd. Om 21uur moet iedereen naar de kamer, om 23uur gaat het licht onverbiddelijk uit. En tussendoor? Kookles, bijvoorbeeld, maar enkel met plastic messen.

Ze hebben veel tijd om na te denken. 'Over wat ik ga doen als ik hier buitenkom', zegt Kevin(15). 'Als ik aan het verleden denk, word ik zot.'

Deze jongeren krijgen zes rookpauzes per dag, maar het verblijf is zeker geen vakantie. Aan de kamermuren hangt een foto van een opgemaakt bed. Ze mogen pas naar het ontbijt als hun bed er even netjes uitziet. Tussendeuren gaan alleen elektronisch open, de bewaking werkt met een sluizensysteem.

Wie binnenkomt of buitengaat, moet door de metaaldetector en wordt volledig gefouilleerd. Drie keer per week mag de familie op bezoek komen. 'Het ergst is het voor mijn moeder', zegt Youssef(17). 'Haar zoon zit in de gevangenis. Leuk is dat niet.'

Het bezoekerscentrum en de administratie zitten nog altijd in containers. Everberg was dan ook oorspronkelijk een tijdelijke oplossing. Maar nu zitten de vijftig kamers van dit jeugdcentrum voortdurend vol. Met misdadigers die voor de camera, alleen op de kamer, tonen dat ze nog altijd jongetjes zijn. Spijt of geen spijt, ze hopen op een toekomst.

'Telefacts Crime: Everberg', vanavond om 22.30uur op VTM. Herhaling zondag om 17uur.

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees