,,Wat telt, is wat de buitenwereld denkt''

Antwerpse agent schrijft romandebuut over eerwraak

Antwerpse agent schrijft romandebuut over eerwraak

Foto: © koen fasseur

,,Je mag je nog zo goed aangepast hebben aan de moderne zeden van je gastland, de ingebakken, oeroude gebruiken van je moedercultuur kan je niet uitwissen.'' Daarover heeft de Antwerpse politieman Stefaan Van Bossele zijn romandebuut geschreven.
Anna Avrath gaat over eerwraak en de botsing tussen twee culturen. Het verhaal is neergezet in een herkenbare sinjorenstad.

Eerwraak is afkomstig uit traditionele samenlevingen op het platteland die patriarchaal en hiërarchisch zijn. ,,Eer" en ,,familie" spelen een belangrijke rol in homogene gemeenschappen waar iedereen elkaar kent, waar iedereen van elkaar afhankelijk is en waaruit ontsnappen onmogelijk is. In Turkije noemt men het ,,Namus". Man én vrouw hebben Namus. Voor vrouwen betekent dit kuisheid, voor mannen en jongens het hebben van kuise vrouwelijke familieleden. Namus kun je alleen maar verliezen. De regel bij Turkse eerwraak is dat de veroorzaker van het eerverlies wordt gedood. Is een meisje verkracht, dan is dus niet zij het slachtoffer, maar wel de dader. In geval van overspel hebben beiden de dood verdiend. De man wordt omgebracht door de familie van de vrouw wier eer hij schond. De vrouw wordt gedood door eigen familieleden. Eerwraak is een zuiveringsritueel. Idealiter vindt hij plaats op een openbare plek, bij daglicht en met vele omstanders. De dader wil door het slachtoffer gezien worden, handelt koel en rustig. Na afloop geeft hij zich direct aan bij de politie, onder het uitspreken van de woorden: 'ik heb mijn eer gezuiverd'. De eerwraakpleger heeft geen spijt.

Uit de inleiding van Anna Avrath.

Stefaan Van Bossele: ,,Het boek is ontstaan uit mijn liefde en fascinatie voor Turkije. Ik houd van het land en zijn cultuur. De jongste jaren heb ik tien keer Turkije doorkruist, ook beroepshalve. Dan raak je binnen op plaatsen waar je als toerist niet binnenraakt. Ik volg ook al vijf jaar Turkse taallessen.''

Maar je plaatst je verhaal in het gesloten milieu van Assyrische Turken, die niks met andere Turken te maken willen hebben.

,,Klopt. Assyrische Turken zijn geen moslims maar christenen en zijn verjaagd uit Zuid-Oost Turkije. Zij spreken geen Turks maar hun eigen taal, wat soms tot pijnlijke taferelen leidt omdat Belgische ambtenaren hen over dezelfde kam scheren als Turken. Een gemeenschap van een tienduizendtal Assyrische christenen leeft in gesloten kernen in Mechelen en in Antwerpen-Noord. Ik weet niet wat voor hen het belangrijkste is: hun familie of God. Maar hun gebruiken en opvattingen doen mij denken aan het Vlaanderen van vijftig tot honderd jaar geleden, toen de katholieke kerk ook hier het leven beheerste.''

Roddels

Hebben die Assyrische migranten hun tradities meegenomen naar België?
,,Inderdaad, met alle problemen vandien. Een meisje en een jongen die samen naar de cinema willen, moeten afzonderlijk binnengaan. Wee hen als zij samen zouden gezien worden. Ik ken een Assyrisch meisje dat door haar moeder gestraft werd omdat een buurvrouw bij de bakker haar moeder had ingefluisterd dat zij was gekust door een jongen. Moeder vroeg geen uitleg aan haar dochter. Wat zij had gedaan, was immers niet zo belangrijk. Wat telde, was dat er over haar werd geroddeld. De eer van de familie was besmeurd. Het draait altijd om het beeld naar buiten toe. Datzelfde meisje wordt wel elke dag tussen negen en vier op school geconfronteerd met alles wat Belgische meisjes doen. ''

,,Maar zij koesteren ook positieve waarden die bij ons verloren zijn gegaan. Zoals gastvrijheid. Zo kookt een Assyrische moeder met drie kinderen altijd voor enkele mondjes meer zodat zij iets in huis heeft als er onverwacht enkele mensen binnenvallen.''

De botsing tussen twee culturen waarvan jouw hoofdpersonage Ahmed het slachtoffer wordt, leidt uiteindelijk zelfs tot moord.

,,Instrument daarin is zijn boezemvriend Kemal, het prototype van de migrant die uit beide levensmodellen haalt wat hem het meeste profijt oplevert. Ahmed laat zich meesleuren door zijn bloedbroeder en worstelt daardoor met zijn geloof. Ahmed mag dan naar buiten toe geïntegreerd lijken, maar als de eer van de familie wordt gekrenkt, komt de primitieve man uit de bergen weer boven. Die Osman Calli die vorige week vier mensen koelbloedig vermoordde, had ook vast werk en leek ook perfect geïntegreerd."

Die schending van de Namus wordt gesymboliseerd door de titel van het boek. Die verwijst niet naar een vrouw, zoals de lezer zou vermoeden.

,, Anna Avrath is zowat de ergste belediging die je een Assyriër naar het hoofd kan slingeren.''

Vlaams Blokkers

Je bent niet alleen geïnteresseerd in de migrantenculturen. Je ergert je ook aan het beeld dat van Vlamingen wordt opgehangen.
,,In zekere kringen kan je niet over je Vlaamse wortels praten zonder automatisch geassocieerd te worden met racisten, fascisten en neo-nazi's. Dat steekt mij . Wij vergeten al te vaak dat wij in een van de prachtigste culturen van Europa leven en datwe daar fier op mogen zijn.''

Nevenpersonage Gaston is een militante Vlaams Blokker die vol begrip wordt voorgesteld.

,,Net zoals ik geen stereotiep beeld wil ophangen van ,,de migrant", wil ik dat ook niet doen van ,,de Blokker''. Als je de Antwerpse samenleving op een realistische manier wil weergeven, dan kan je toch niet zonder Vlaams Blok-sympathisant?"

Je draagt het boek op ,,aan alle Vlamingen die zich vluchteling voelen in eigen land".

,,Ook die overweging is gebaseerd op de realiteit. De moeder van een vriend van me had een appartementje gekocht in de Seefhoek. Maar na verloop van tijd voelde zij zich zo opgejaagd door de toenemende aanwezigheid van migranten dat zij het heeft verkocht. Met verlies. Zij was zo eenzaam omdat haar vriendinnen na zes uur niet meer bij haar op bezoek durfden te komen. De multiculturele samenleving biedt perspectieven voor een hoopvolle toekomst maar wij mogen ook de ogen niet sluiten voor wantoestanden. De gettovorming heeft in Antwerpen hele straten verloederd en onveilig gemaakt."

Heb je als misdaadbestrijder het gevoel dat er een tijdbom tikt?

,,Er is niet veel nodig om de lont in het kruitvat te stoppen. ( Cynisch ) Een sensationele kop in de pers kan al volstaan."

Anna Avrath, door Stefaan Van Bossele, uitgeverij Boekenplan, wordt op 4 december voorgesteld in café De Karbonkel in Antwerpen en ligt vanaf die dag in de boekhandel.
Corrigeer

NIEUWS