Professor Taeldeman vindt VRT reservaat voor mensen met spraakgebrek

Professor Taeldeman vindt VRT reservaat voor mensen met spraakgebrek

Foto: © vum

,,Sinds 1998 is het aantal geslaagden voor onze stemproeven gedaald van acht tot drie procent'', zegt VRT-taaladviseur Ruud Hendrickx. Die strenge selectie heeft nochtans niet het gewenste effect, fulmineert taalkundige Johan Taeldeman.

Taalkundige Johan Taeldeman, professor-emeritus van de Gentse universiteit, ergert zich aan de taal op de Vlaamse televisie, en dan met name aan de achteruitgang van het Nederlands bij de VRT. ,,Zeker in de lichtere programma's zijn de mensen die wél goed spreken, stilaan op één hand te tellen. Ben Crabbé, Mark Uytterhoeven, Kurt Van Eeghem,... Die doen het nog goed. Maar de anderen? Het onrustwekkende is dat zelfs de fine fleur van de omroep - de ankerfiguren, de nieuwslezers, de presentatoren - fouten maken. Veel van die mensen kunnen geen behoorlijk trillende 'r' meer uitspreken, en zeker bij de vrouwen lijkt het lispelen stilaan uitgegroeid tot een nationale sport. Op de radio is het nog erger. Ik vind dat die mensen niet op de VRT thuishoren. Met logopedie kan je misschien wel iets oplossen, maar uiteindelijk blijft het aanmodderen.''

Nog erger vindt Taeldeman de te zware regionale accenten die hij hoort. ,,Er is niks mis mee als je iemand een beetje kan situeren, maar tegenwoordig hoor je mensen van wie je op basis van hun accent zo ongeveer kan zeggen in welke straat ze wonen. Nochtans is dat iets waar iedereen op kan oefenen.''

Ruud Hendrickx is het niet eens met de kritiek van Taeldeman. ,,Er lopen bij ons misschien mensen rond met een wat dunne 's', maar lispelaars vind je niet. En wat die 'r' betreft, moet je gewoon vaststellen dat de uitspraak daarvan in Vlaanderen op vijftien jaar tijd radicaal is veranderd. Je vindt bijna geen tongpunt-r meer, we hebben alleen nog de huig-r.''

Geen tussentaal

Maar de kritiek van Taeldeman gaat dieper. ,,De VRT verbant het algemeen Nederlands ook naar de ernstige programma's. Zodra het er lichter aan toe gaat, hoor je een soort pseudo-Antwerps of pseudo-Brabants brabbelen. Zo wordt het algemeen Nederlands iets als een zondags pak. Iets waar je je in het dagelijkse gebruik ongemakkelijk in voelt.''

Voor die kritiek heeft Ruud Hendrickx meer begrip. ,,Omroepen staan nu dichter bij de mensen, en de taal die we gebruiken is een stuk informeler. We waken er nochtans over om het informele taalgebruik niet te laten verglijden tot een soort tussentaal. Volgende zomer plannen we daar intern een campagne rond.''

Niveau daalt

De VRT is echter geen eiland, benadrukt Hendrickx. ,,Wij staan midden in de maatschappij. We kunnen niet anders dan vaststellen dat het taalniveau van wat de maatschappij ons aanbiedt, daalt. Kijk naar het aantal geslaagden voor onze stemproeven: dat is sinds mijn aantreden hier in 1998 gedaald van acht naar drie procent. Misschien is het wel zo dat de mensen die die proef komen doen, zich minder goed voorbereiden. Of misschien horen ze hun eigen fouten gewoon niet.''

Corrigeer

IN HET NIEUWS

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees