Spion leidt decennialang valse Chinagezinde partij

Nederlandse 007 zette Mao voor gek

Nederlandse 007 zette Mao voor gek
Met een communistisch discours en de ronkende titel 'secretaris-generaal van de Marxistisch-Leninistische Partij Nederland' won Nederlander Pieter Boevé (76) in de jaren vijftig het vertrouwen van de Chinese communisten. Decennialang werd hij er met de grootste égards ontvangen. Maar al die tijd was Boevé een spion voor de Nederlandse veiligheidsdienst BVD. Zijn politieke partij was niet meer dan een façade.

De Chinese leiders geloofden decennialang dat de Marxistisch-Leninistisch Partij Nederland zo'n vier- à vijfhonderd fervente communisten verenigde. Met Chinees geld moesten die de leer van Mao verkondigen en liefst ook nog een revolutie ontketenen. In werkelijkheid was de aanhang heel wat minder indrukwekkend. Secretaris-generaal Boevé stond aan het hoofd van een partijtje met zo'n 25 leden, allemaal werknemers van de Nederlandse veiligheidsdienst BVD. ,,En dan waren er nog zo'n vijftien echte leden die stom genoeg waren om ons te vervoegen'', schampert Boevé.

76 jaar is hij nu. Decennialang heeft hij gezwegen over zijn werk als spion, ook nadat de BVD zijn neppartij opdoekte na de val van de Berlijnse Muur en het communisme in Oost-Europa en de Sovjetunie. Maar nu wil Boevé zijn verhaal graag vertellen. Het geheim achter de Marxistisch-Leninistische Partij Nederland is toch bekendgeraakt sinds een gepensioneerde topman van de BVD een boek schreef en uit de biecht klapte.

Valse naam Petersen

Waarom zou hij ook zwijgen? Boevé is fier op wat hij heeft gedaan. ,,Ik heb iets goeds gedaan voor de mensheid'', vertelde hij gisteren in een interview met de Britse krant The Independent. De BBC meldde gisteren ook dat Boevé onder meer een cruciale rol heeft gespeeld in het bezoek van de Amerikaanse president Richard Nixon aan Peking in 1972. De Chinezen hadden Boevé - die zij alleen kenden onder zijn valse naam Chris Petersen - gevraagd of hij dacht dat ze er goed aan zouden doen de banden met Amerika aan te halen. Boevé ging dat onmiddellijk vertellen aan zijn contactpersonen bij de BVD. Die meldden op hun beurt aan de Amerikaanse inlichtingendienst CIA dat het moment was gekomen voor een dooi in de gespannen relaties met China.

De Nederlandse wiskundeleraar Boevé is min of meer toevallig spion geworden. Hij werd gerekruteerd door de BVD nadat de Russische communisten uitnodigingen de wereld hadden rondgestuurd voor een groot jongerenfestival in Moskou. Een vriend die bij de BVD werkte, vroeg Boevé, een overtuigd liberaal, of hij zin had om mee te gaan en een oogje in het zeil te houden.

Boevé ging akkoord. Meer zelfs, hij gebruikte zijn talenkennis en zijn acteertalent zo handig dat hij zich kon laten uitroepen tot leider van de 700-koppige Nederlandse delegatie, waarvan hij de namen allemaal aan de veiligheidsdienst doorspeelde.

Ontvangen door Chroestsjov

Iedereen trok met de trein naar Moskou. Behalve Boevé, die per vliegtuig mocht. In Moskou had hij zijn eerste topontmoeting. Met Nikita Chroestsjov, die na de dood van Stalin de macht in de Sovjetunie had overgenomen.

Drie jaar later organiseerden de Chinese leiders een gelijkaardig festival. Boevé kreeg een uitnodiging en ging er graag op in. Het was het begin van geregelde bezoekjes aan de Chinese ambassade in Nederland. Daar speelde hij alsof hij meer en meer overtuigd geraakte van het communistische model en hij sloot zich - alweer met medeweten van de BVD - aan bij de Nederlandse communistische partij.

De Nederlandse veiligheidsdienst speelde de jaren daarna handig in op de groeiende kloof tussen de Sovjetunie, waar Chroestsjov het beleid van Stalin afzwoer, en China, waar men de harde lijn bleef aanhangen. Omdat de echte communistische partij van Nederland de Sovjetunie trouw bleef, richtte de BVD een eigen scheurpartij op. Boevé kreeg de leiding van de Marxistisch-Leninistische Partij Nederland. Zijn aanhangers waren vooral medewerkers van de veiligheidsdienst, die ervoor moesten zorgen dat het leek alsof er achter de welklinkende façade ook een echte partijwerking schuil ging. De partij drukte onder meer vlugschriften waarmee aan fabriekspoorten zonder veel succes werd opgeroepen tot stakingen.

De Chinezen trapten erin. In 1963 nodigden ze Boevé uit om een echte training in het communisme te komen volgen. Een maand lang werd hij er ondergedompeld in de leer van Mao. ,,Ik leerde er denken op de Chinese manier. Ik was achteraf zelfs in staat om een uur lang te speechen in de stijl van Mao'', vertelt hij daarover. Het kan als een marteling klinken, maar in de ogen van de Chinese leiders was Boevé uitverkoren. Hij logeerde in een chique hotel en werd behandeld als een VIP.

Handjes schudden met Mao

In de bezoekjes aan China die nadien volgden, ontmoette hij Deng Xiaoping, zat hij aan tafel met toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Chou Enlai en mocht hij de hand schudden van Mao in hoogsteigen persoon.

Bovendien reisde hij tijdens de Koude Oorlog heel Europa rond voor ontmoetingen met andere communistische leiders, zoals de Albanese leider Enver Hoxha die in de strijd Sovjetunie-China voor de Chinese lijn had gekozen. Dat alles op kosten van de Chinese communisten. Alles samen zouden die het theater van Boevé voor ongeveer 1,5 miljoen euro sponsoren. Daarmee werden ook de kosten gedekt voor het - door de BVD - bij elkaar geschreven partijblad De Kommunist In ruil voor al dat geld speelde Boevé de verdediger van China. Hoewel het hem soms moeite kostte. In een recent interview met The Washington Post zegt hij dat hij een keer echt op zijn tanden heeft moeten bijten: toen hij de moordpartij op studenten op het Tiananmen-plein in 1989 moest verdedigen als ,,een noodzakelijke daad om de openbare orde te herstellen''.

Na de val van de Berlijnse Muur hield de BVD het project voor bekeken. Operatie-Mongool - of zoals de CIA het noemde: operatie Rode Haring - stierf een stille dood. Chris Petersen werd weer gewoon Pieter Boevé. Tegenwoordig woont hij in het Nederlande Zandvoort, waar de 76-jarige een nieuwe partij uit de grond probeert te stampen. Een echte deze keer. Eentje die strijd voor de rechten van ouderen.

Gek op Chinees eten

Hij zegt geen wroeging te hebben voor al zijn leugens. Zijn liefde voor China was trouwens niet helemaal verzonnen: ,,Ik ben gek op Chinees eten. En de Chinese Communistische Partij beschikte over uitstekende koks.''

Vroegere aanhangers kunnen er veel minder om lachen. Voormalig partijlid Paul Wartena bij voorbeeld. De man die nu vorser is aan de universiteit van Utrecht was een van de echt overtuigde partijleden en schonk twaalf jaar lang twintig procent van zijn salaris aan de MLPN. ,,Ik had af en toe wel twijfels, maar ik onderdrukte die in het belang van de partij'', vertelde hij aan de Washington Post . ,,Boevé was zo'n goed toneelspeler dat hij mij twaalf jaar van mijn leven liet vergooien.''

De reactie van Boevé was kort: ,,Wartena is een idioot''.

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees