Wetenschappers waarschuwen voor lucratieve handel in alternatieve geneeskunde

,,Internet-kwakzalvers jagen op wanhopige mensen''

Er worden op het internet dermate veel waardeloze en zelfs schadelijke 'therapieën' aanbevolen dat de overheid moet ingrijpen, zo waarschuwt een Britse studie. Ook op Nederlandstalige websites draait de 'alternatieve' kwakzalverij volop, aldus VUB-prof Willem Betz.
,,Het zijn net roofdieren die jagen op wanhopige mensen''

Het internet is een vrijhaven voor moderne kwakzalvers, leert de studie van de Engelse prof. Edzard Ernst. Hij en zijn medewerkers doorsnuffelden de 32 meest populaire websites die 'alternatieve therapieën' tegen kanker aanbieden. Ze ontdekten meer dan honderd middeltjes die geen enkel bewezen effect hebben, op hun best onschadelijk zijn maar op hun slechtst bijkomende gezondheidsproblemen berokkenen.

Dezelfde middelen worden ook op Nederlandstalige sites aanbevolen, leert een snelle steekproef. ,,Zelfs al zijn de meeste van die middelen relatief onschadelijk'', zegt huisarts en VUB-prof geneeskunde Willem Betz, ,,dan nog richten ze schade aan als de gebruiker er zodanig in gelooft dat hij of zij een ernstige kans op genezing laat liggen door geen therapie met bewezen werking te volgen.'' Sommige websites raden hun publiek trouwens zelfs af om zich te wenden tot 'klassieke' dokters. De meeste bevelen zich aan als 'supplementair' aan erkende therapieën - terwijl het bewezen is dat sommige kruidenmiddelen in combinatie met klassieke geneesmiddelen zware gezondheidsproblemen opleveren.

Haaienkraakbeen populairst

Haaienkraakbeen komt uit het Engelse onderzoek naar boven als het meest populaire alternatieve middel tegen kanker. ,,Klopt'', zegt dr. Betz. ,,Ooit heeft een kwakzalver dat middel ontwikkeld op basis van de stelling dat haaien geen kanker krijgen. Inmiddels weten we dat haaien wel kanker krijgen. Haaienkraakbeen is duur, het stinkt en het haalt niets uit tegen kanker.''

Op nummer drie van de kanker-hitparade staat laetrile, een plantaardig middel dat wordt gehaald uit de pitten van amandelen, abrikozen, perziken, kersen en appels. ,,Laetrile bevat blauwzuur en is bijgevolg giftig'', weet dr. Betz. ,,De verkoop ervan is verboden in de VS en tal van Europese landen. Maar laetrile wordt nog steeds in het geheim gemaakt en verhandeld, onder andere via het internet. Het is werkelijk schandalig wat er allemaal wordt verkocht aan kanker-oplichterij.''

Anders dan vaak gedacht zijn de meeste gebruikers van 'alternatieve' middelen hoog opgeleid. ,,Het probleem is dat veel zieken zich tegenwoordig zelf proberen te helpen'', zegt dr. Willem Betz. ,,Ze slikken van alles buiten medeweten van hun huisdokter.'' Hoe groot is de markt van de kwakzalvers? Sommige studies vermelden dat in ons land een kwart van de bevolking per jaar wel eens een beroep doet op een 'alternatief' middel, terwijl drie op de vier Belgen dat ooit in leven wel eens doen.

,,Die cijfers zijn overdreven,'' meent dr. Betz. ,,De nationale gezondheidsenquête leert dat elk jaar zeven tot tien procent van de bevolking zich tot de alternatieve geneeskunde wendt, waarmee ik bedoel: niet-bewezen therapieën. Maar als het gaat over patiënten met levensbedreigende aandoeningen, zien we dat de meerderheid wel eens iets alternatiefs probeert. Dat geldt niet alleen voor kanker; een student van mij leerde uit nieuw onderzoek dat ook de meerderheid van MS-patiënten alternatief gaat.''

Het is alleszins onvoorstelbaar wat er aan kwakzalverij circuleert op het internet. Bach-bloesems, behandelingen met edelstenen, kruidenmengsels, enzovoort - de verbeelding kent geen grenzen. ,,Producten op basis van walnoten bevorderen de ontwikkeling van de tandjes van uw kinderen'', staat er ergens op een forum van believers te lezen.

Hormonenbehandeling

Sommige van die producten zijn van eigen bodem. Zo wordt Menohop aangeprezen als voedingssuplement voor vrouwen met menopauze-klachten, zonder de gevaren van de gewone hormonenbehandelingen. Het bedrijf uit Oostende dat menohop commercialiseert, deed volgens eigen zeggen ,,een beroep op de kennis en onderzoek van professor Denis De Keukeleire (UG) die zich al 30 jaar bezighoudt met de studie van hop.'' Dé truc bij uitstek van de alternatieven: een vermeend beroep doen op echte wetenschappers.

,,Ach, Menohop,'' zucht prof. Betz, ,,er bestaan inderdaad plantaardig hormonen en in hop zit inderdaad fyto-oestrogeen dat invloed heeft op de menopauze. Maar in dat hop-extract zit volstrekt onvoldoende hormoon om ook maar enige heilzame werking te hebben. En als vrouwen meer van dat product gaan innemen, totdat ze wel geholpen worden, ontwikkelen ze dezelfde schadelijke nevenwerking als van een gewone hormonenbehandeling.'' Om die reden heeft VLD-senator Patrick Vankrunkelsven trouwens al van minister Rudy Demotte geëist dat hij Menohop van de markt haalt.

De alternatieve top-drie in België bestaat uit homeopathie, 'krakers' en andere masseurs, gevolgd door acupunctuur. Betz: ,,Sommigen alternatieven maken reclame voor zichzelf door te beweren dat ze officieel erkend werden door de wet-Colla. Dat klopt niet, sommigen hebben zich wel verenigd zoals de wet vereist, maar daarom is die therapie nog niet erkend als geneeskrachtig. Het is bijzonder jammer dat sommige ziekenfondsen de geloofwaardigheid van enkele therapieën verhogen door ze terug te betalen.''

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees