Onbekende kleurenfoto's van Duitse oorlogsfotograaf tonen verrassend beeld van bezet België

,,Niemand geloofde dat zulke foto's bestonden''

,,Ik heb hier zo'n zeshonderd kleurendia's over België tijdens de bezetting.'' ,,Dat bestààt niet!'' ,,Toch wel.'' Zo ongeveer verliep een tijd geleden het telefoongesprek tussen de Nederlandse fotoverzamelaar Otto Spronk en het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (Soma) in Brussel. De kleurenfoto's bestaan wèl. Ze hebben inmiddels geleid tot het bijzondere boek België bezet in kleur.
Otto Spronk (57) is naast researcher voor de redactie van het Nederlandse opinietijdschrift HP/de Tijd, een verwoed verzamelaar van foto's en documentatie die met de Tweede Wereldoorlog te maken hebben. Zijn collectie fotomateriaal bestaat vandaag uit zo'n dikke 150.000 originele exemplaren en vele tienduizenden digitaal. Een specialisme binnen de collectie is materiaal van en over oorlogscorrespondenten. Twee jaar geleden werkte Spronk mee aan een grote tentoonstelling in het Newseum in Washington over dit thema.

Identificatie niet compleet

Als verzamelaar was Spronk heel goed bekend met zwart-wit fotomateriaal uit de Tweede Wereldoorlog. Zijn nieuwsgierigheid was meteen gewekt toen hij in een catalogus van een Duits veilinghuis een kavel aantrof van zeshonderd kleuren dia's van de oorlogsfotograaf Kropf van de Propaganda-Abteilung Belgien. Spronk bracht een bod uit en tot zijn verbazing werden de dia's de zijne. ,,Na het bekijken van het diamateriaal en de zwart-witnegatieven was ik verbijsterd, vooral over het prachtige, heldere kleurenmateriaal. Schitterend en uitzonderlijk!''

De kleurendia's stelden Otto Spronk, als Nederlander, meteen ook voor een probleem. Spronk: ,,Er zat geen index bij de foto's, waardoor het materiaal voor mij onbekende gebeurtenissen, stadsgezichten, monumenten, straten en pleinen liet zien. Natuurlijk herkende ik de Grote Markt in Brussel en het stadhuis van Antwerpen en de Leeuw van Waterloo. Maar daar bleef het bij. Prachtig, zeldzaam beeldmateriaal in kleur, maar niet weten wat, waar en hoe Wat moest ik doen?''

Otto Spronk legde zijn hoop bij het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (Soma) in Brussel. Daar konden ze dus aanvankelijk niet geloven dat hij over zulk uitzonderlijk fotomateriaal beschikte. Het Soma hielp Spronk bij het identificeren van de foto's. Helaas is dat niet helemaal gelukt, zodat er in het boek België bezet in kleur nog te veel foto's staan waarvan we niet weten waar ze precies zijn gemaakt of wat er op te zien is.

Wat we wèl weten: al de foto's uit de collectie zijn van de hand van de Duitse fotograaf Otto Kropf, die tijdens de bezetting werkte voor de Duitse propagandadienst in ons land. Vanuit die hoedanigheid kon Kropf overal komen, en was hij de bevoorrechte getuige van heel wat gebeurtenissen die hij dan ook met grote gretigheid heeft vastgelegd. In de collectie zitten ook enkele foto's waar Kropf zelf op staat: in 1940 bij kapotgeschoten voertuigen op de Koninklijke Baan ergens aan de Belgische kust, of bij de Leeuw van Waterloo.

Otto Spronk heeft de collectie in ,,eeuwigdurende bruikleen'' aan het Soma gegeven. Binnenkort hoopt hij in prepensioen te kunnen gaan en eindelijk tijd te hebben om uit zijn collecties thuis nog enkele boeken te puren.

Otto Spronk en Fabian van Samang, België bezet in kleur, Lannoo, 158 blz., 24,95 euro

Corrigeer

NIEUWS

Het beste van Enkel voor abonnees