Nederlandse VN-blauwhelm stond machteloos bij Servisch bloedbad in Srebrenica

Nederlandse VN-blauwhelm stond machteloos bij Servisch bloedbad in Srebrenica
,,Eigenlijk kan ik me nog altijd niet voorstellen dat al die mannen afgeslacht zouden worden, al weet ik dat het is gebeurd.'' Als Nederlandse VN-blauwhelm stond André Dekker (31) machteloos toen de Serviërs in Srebrenica bijna 8.000 moslims vermoordden. Nog altijd voelt hij de woede en de machteloosheid om het bloedbad, vandaag tien jaar geleden.

,,Het was mijn eerste missie. Ik wilde iets gaan doen, ergens op de wereld waar mensen het slecht hebben. Dat kun je met je blauwe pet op, als VN-soldaat.''

,,Omstreeks 20 januari kwamen we aan in Bosnië, een kapot land. De eerste 4,5 maand waren rustig. We voelden ons helemaal niet bedreigd door de Serviërs. Midden mei werd het spannender. Er werd meer geschoten, we zetten streepjes per gelost schot.''

,,En toen, begin juni, ging het goed mis. De Serviërs namen een eerste observatiepost in, op het zuidelijkste puntje van de moslimenclave. Begin juli viel een volgende observatiepost. De Serviërs gingen almaar meer geweld gebruiken. De moslimbevolking vluchtte naar onze compound, centraal in de enclave, zo groot als een voetbalveld. Tienduizenden mensen stonden rond de hekken. Ze gilden en huilden. De angst, woede en agressie waren van hun gezichten af te lezen.''

,,We voelden ons krachtig genoeg, want als VN-soldaat met je blauwe helmpje op, heb je toch de hele wereld achter je. De Amerikanen, de Britten: iedereen stond toch achter ons?''

Mortieren in menigte

Op 10 juli begonnen de Serviërs de compound te beschieten. Ik pakte mijn gewondentasje en liep de bunker uit. Er vielen mortiergranaten in de menigte, mensen zakten neer voor mijn ogen. Jongens met afgerukte armen en opengereten bovenlijven, jonge meisjes en oude vrouwtjes stortten neer. Je probeert je werk te doen, terwijl duizenden mensen aan je trekken.''

,,Waar bleef die luchtsteun toch die de VN had toegezegd? Tienduizenden mensen met doodsangst in hun ogen kijken je aan en verwachten dat jij als VN-militair ingrijpt. Wat je op zo'n moment voelt, is niet te beschrijven. Machteloosheid en grote woede tegenover de VN. Wat stelt het eigenlijk nog voor, vraag je je af. Die blauwe vlag, dat hele blauwe gebeuren... Je kunt die duizenden radeloze mensen niet uitleggen dat een wereldmacht zijn belofte niet nakomt. Je beseft dat het voorbij is.''

,,Toen we na enkele dagen te horen kregen dat er een transport geregeld werd om de burgers weg te halen van de compound, dachten we: prima, laat ze alsjeblieft vertrekken uit al die narigheid, naar veilig gebied. Want het was één grote chaos. Mensen hingen zich op, pleegden zelfmoord tussen al die kinderen en vrouwen. Ze moesten hun behoeftes doen waar ze zaten. Vrouwen bevielen spontaan van dode baby's.''

,,We begeleidden de moslims naar buiten en daar scheidden Servische militairen de vrouwen en kinderen van de mannen. Ja, dat vonden wij wat vreemd, maar wij hadden niets meer te vertellen. Onze wapens hadden we al dagen geleden ingeleverd. Toen we vroegen waarom mannen en vrouwen werden gescheiden, kregen we te horen dat de mannen werden meegenomen voor ondervraging. We konden ons niet voorstellen dat ze afgeslacht zouden worden. Gelukkig maar, daar ben je een normaal mens voor. Ik kan het me eigenlijk nog altijd niet voorstellen, al weet ik dat het is gebeurd. Haat en doodsangst veranderen mensen in beesten, dat heb ik daar gezien.''

Wrange nasmaak

,,Twee weken later in Zagreb, werd er een feestje georganiseerd. Prins Willem-Alexander kwam langs. Toen wisten we nog niet wat er met die moslimmannen was gebeurd. Dat je op zo'n moment blij bent dat je het er heelhuids vanaf hebt gebracht en de kans grijpt om de frustratie en de spanning van je af te dansen, dat is toch niet zo raar? Zelf heb ik niet meegedanst, maar ik kan zo goed begrijpen waarom andere jongens het wel deden.''

,,De wereld herinnert zich alleen de beelden van de hossende en swingende militairen, terwijl elders burgers werden afgeslacht! Dan denkt iedereen: moet je ze nou zien, de Nederlanders hebben daar niets gedaan. Dat geeft een wrange nasmaak. Want wij hebben gedaan wat we konden. Zelfs toen er mensen van ons werden neergeschoten, hebben wij burgers gered en geholpen.''

,,Wat moesten we nog meer doen? Waarom werden we zo in de steek gelaten door de Verenigde Naties? Waarom stuurden ze geen bommenwerpers om al die Servische tanks en artillerie uit te schakelen? Dan pas hadden we iets kunnen doen. Niet met het mandaat dat we hadden, niet met die 400 militairen tegenover duizenden Serviërs, niet met die verouderde wapens. Het falen van de VN wordt heel snel vertaald in het falen van Dutchbat. Dat is het wrangste.'' (IDG)

Corrigeer

MEER NIEUWS