Dankzij familie de Merode werden 1.500 ha bossen nooit verkaveld

Van edelman tot bedelman

Van edelman tot bedelman

Elk jaar zet de familie de Merode haar kasteel in Westerlo open voor het publiek.

1.500 hectare Merodebossen - die in 2004 voor 22 miljoen euro eigendom werden van de Vlaamse overheid - zijn gisteren door Vlaams milieuminister Kris Peeters (CD&V) doorverkocht aan drie gemeentes waarin de bossen liggen, aan Natuurpunt en aan Bos & Groen. ,,Dankzij adellijke families als de Merode is Vlaanderen niet helemaal verkaveld'', zegt royaltywatcher Jan van den Berghe.

De 1.500 hectare grote Merodebossen strekken zich uit over de grens van de provincies Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Naast de vereniging Natuurpunt en Bos & Groen van de Vlaamse overheid krijgen de gemeentes Westerlo, Tessenderlo en Scherpenheuvel enkele hectare toegewezen. Bedoeling is dat zij aan natuurbeheer doen en landbouw en toerisme verder ontwikkelen.

,,De adellijke familie de Merode is onlosmakelijk verbonden met Westerlo'', zegt huidig burgemeester Guy Van Hirtum (CD&V). ,,De familie resideert hier al sinds 1482, de reden ook dat ze zo'n grote lap grond wist te verwerven. Al wil ik benadrukken dat de band tussen de Merodes en de lokale bevolking altijd zeer hartelijk is geweest. Eén keer per jaar is zelfs iedereen welkom op het kasteel.''

Grootgrondbezitters

,,Edellieden van de oude stempel zijn altijd grootgrondbezitters geweest'', voegt royaltywachter Jan van den Berghe daar aan toen. ,,De meeste adellijke families zijn gelukkig zeer voorzichtig omgesprongen met het verkopen van hun vaak enorme grondbezit. Meestal gebeurde dat pas als ze echt niet meer wisten hoe ze de enorme onderhoudskosten moesten betalen. We mogen hen daar best dankbaar voor zijn. Indien ze niet zo verstandig waren omgesprongen met de verkoop van hun landerijen was ons landje waarschijnlijk helemaal verkaveld geweest.''

Het geslacht de Merode is van erg hoge adel. Alle telgen van de familie, waarvan sommige takken tot heel ver in de geschiedenis teruggaan, mogen zich prins of prinses noemen en mogen daardoor de koninklijke familie tutoyeren.

,,De familie de Merode is één van de slechts vijf prinselijke families die ons land telt'', legt Jan van den Berghe uit. ,,Toen de koninklijke familie vroeger jaarlijks de adel op het paleis ontving, werden deze families zelfs apart van de overige edellieden ontvangen in het salon blue .''

Het geslacht de Merode kreeg trouwens net zoals de familie de Ligne in 1830 de Belgische troon aangeboden. Maar beide families weigerden zonder dralen, waarna uiteindelijk de van Saksen-Coburg Gotha's bereid werden gevonden de koningskroon te dragen.

,,Sindsdien kent de familie de Merode allerlei verschijningsvormen: van edelman tot bedelman'', aldus nog Jan van den Berghe. Prins Alexandre de Merode, die in 2002 overleed, maakte als lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) naam en faam door zich ten tijde van de dopingaffaire rond de Canadese spurter Ben Johnson als een ware gendarme op te stellen. Dat was nog nooit gezien in een tijd dat doping taboe was. ,,Ik ben ooit door hem ontvangen. Een butler met witte handschoenen kwam de deur openen...''

Het zwarte schaap

,,Tegenpool is prins Bertrand de Merode, een gesjeesde journalist, die in de badplaats Oostende regelmatig voor opschudding zorgt'', vervolgt Jan van den Berghe. Deze aan lager wal geraakte prins, die van zijn steenrijke familie geen cent meer krijgt toegestopt, richtte ooit een relatiebureau op, zette contactadvertenties in kranten en maakte geen geheim van zijn mislukte pogingen om in Roemenië een partner te vinden. Twee jaar geleden richtte hij een naturistenvereniging op ,,Samen Eerlijk Naakt'' en verijdelde hij met een speelgoedpistool zowaar een overval.

Maar de meest vermaarde telg van de familie is zonder meer de vrijheidsstrijder Frederik de Merode. Deze graaf, die vrijwillig de wapens opnam in de Belgisch onafhankeljkheidsstrijd, bevrijdde in 1830 Lier en Mechelen van de Nederlanders. Maar in Berchem bij Antwerpen liep hij in een Hollandse hinderlaag en sneuvelde tezamen met 15 strijdmakkers. Het leverde hem een standbeeld op en als allereerste de titel minister van Staat.

Grootste werkverschaffer

,,Dezer dagen heeft de familie de Merode nog maar weinig macht. En als ze die vroeger al had, was dat toch vooral op gemeentelijk vlak'', aldus nog Jan van den Berghe. ,,Klopt'', zegt burgemeester van Westerlo, Guy Van Hirtum. ,,Tot voor de tweede wereldoorlog was een de Merode hier bijna onafgebroken burgemeester. Dat hoeft niet te verbazen want de helft van de gemeente was in handen van de familie die ook de grootste werkverschaffer was in de regio.''

Tot voor enkele maanden woonde Boudewijn de Merode in het imposante kasteel dat in Westerlo aan de Merodebossen paalt. ,,Sinds kort is zijn jongere broer Lionel, die in feite in Parijs woont, verantwoordelijk voor het kasteel'', weet Guy Van Hirtum. ,,Maar nog steeds zijn er zeer hartelijke contacten tussen de familie en het gemeentebestuur, in zoverre zelfs dat Lionel de Merode het kasteel in de toekomst vaker wil openstellen voor activiteiten.''

Voor het publiek verandert er weinig door de verkoop van de Merodebossen. ,,De familie de Merode verhuurde de wandelpaden in haar bossen al jarenlang aan het Antwerpse provinciebestuur. Die wandelpaden blijven toegankelijk'', aldus burgemeester Guy Van Hirtum.

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees