naaisters zwoegen dag en nacht voor bruidsschat die ze nooit zien

H&M en C&A buiten Indiase kinderen uit

Westerse bedrijven leggen Indiase textielfabrieken een gedragscode op tegen ongeoorloofde kinderarbeid, maar die methode is duidelijk niet waterdicht. Hollandse Hoogte Foto: © Bart Eijgenhuijsen/Hollandse Hoo

Westerse kledingketens laat in het Indiase Coimbatore kleding naaien door zwaar uitgebuite meisjes. Die krijgen minder dan het minimumloon , maar wel de belofte van een stevige bruidsschat na drie jaar werk. Alleen houden niet alle meisjes het harde werk lang genoeg uit om dat geld ook echt te krijgen. BartMoerman

De meisjes waren logo's van C&A en H&M in kleding aan het naaien toen een Nederlandse journaliste van De Volkskrant met een Franse en Italiaanse collega de fabriek bezocht, samen met de Nederlandse Stichting Onderzoek naar Multinationale Ondernemingen (Somo). Beide kledingketens nemen de zaak ernstig. H&M is al een onderzoek gestart naar de arbeidsvoorwaarden in de fabriek, C&A beklemtoont dat ze niet van zin is er nog kleding te laten produceren.

Het bewuste bedrijf heet KPR Mills en heeft een grote fabriek in Coimbatore, in het binnenland van India. Er werken een kleine tienduizend personeelsleden. Een deel van de meisjes zoeft op rolschaatsen door de fabriek om sneller op te schieten.

Shifts van 12 uur

Een groot deel van de meisjes werkt volgens het zogenaamde 'sumangali-schema': ze worden uit hun dorpen gelokt met de belofte dat ze na drie jaar werk met een stevige bruidsschat naar huis kunnen. Het gaat om zo'n 500 tot 800 euro, wat naar Indiase normen een stevig bedrag is.

In de praktijk blijken ze die bruidsschat niet altijd te krijgen. Sommige meisjes worden enkele maanden voor het einde van hun contract ontslagen. Ondertussen kloppen ze vaak shifts van twaalf uur, vertelden ze aan de journalisten.

De meisjes mogen het fabrieksterrein niet af, behalve op enkele feestdagen. Zij krijgen hun voedsel van het bedrijf en moeten daar ook voor betalen. Over de kwaliteit ervan klagen ze steen en been. Vorig jaar is er zelfs een voedselvergiftiging geweest die enkele doden kostte.

Vakbondsactiviteiten worden niet geduld in het bedrijf. KPR Mills doet voor de buitenwereld alsof er niets aan de gang is, alsof de meisjes in een soort van luxehotel met zwembad logeren en ook bijscholing krijgen. Maar de leslokalen staan er gewoon leeg. 'Het zijn schrijnende toestanden', zegt Esther De Haan van SOMO. 'Zij zitten in een soort van gevangenschap. Door dat sumangali-schema kunnen ze niet weg tussendoor, terwijl er geen vakbonden zijn om hen te verdedigen.'

Samenwerking gestopt

C&A bevestigde gisteren dat ze op de hoogte is van de arbeidsomstandigheden in de fabriek. De Duitse kledingketen zegt dat ze in 2007 de samenwerking stopte met het bedrijf. Ze had toen gemerkt dat de arbeidsomstandigheden niet overeenkwamen met de gedragscode die het bedrijf aan haar producenten oplegt.

Maar onlangs was C&A in contact geraakt met Quantum Knits, niet beseffend dat dit een dochter van KPR Mills is. De keten liet het bedrijf een proefstaal van dertig producten maken net toen de journalisten op bezoek waren. Ondertussen heeft het auditbedrijf van C&A al uitgevlooid dat het bedrijf niet volgens haar normen werkt en een contract afgesloten met een concurrent.

H&M zit duidelijk verveeld met de kwestie. 'Wij hebben vandaag een auditteam ter plaatse gestuurd. Als blijkt dat zij een sumangali-schema hanteren, breken we elke samenwerking af', stelt de Zweedse keten. Volgens woordvoerder Marianne Nerinckx is het de bedoeling het bedrijf ertoe te overhalen om volgens de gedragscode van H&M te gaan werken. Net als die van C&A laat die code geen kinderarbeid toe, wil ze dat de wettelijke minimumlonen uitbetaald worden, dat het personeel vrij is om te gaan en staan waar het wil en ook het recht heeft zich bij een vakbond aan te sluiten.

Op zich neemt Esther De Haan van Somo daar vrede mee. 'Maar die schrijnende toestanden die wij in India ontdekt hebben, bewijzen toch dat ze daar allemaal veel te weinig controle op uitoefenen.'

Corrigeer

MEER NIEUWS