Westhoekreservaat grootste aaneengesloten duinenmassief van de kust

Duinen als fossielen

Duinen als fossielen

De duinen zijn eeuwenoud Foto: © . ISABELLE MINTKEWICZ

DE PANNE - Naast het breedste strand bezit De Panne ook een derde van alle Vlaamse duinen: het grootste aaneengesloten duinenmassief De Westhoek, de door de Siberische grondeekhoorn geterroriseerde duinen van de Oosthoek en het aansluitende Calmeynbos, de Cabourgduinen waar bewoning uit het steentijdperk werd aangetroffen en - naar Sint-Idesbald toe - de Houtsaegherduinen en het Kerkepannebos.

Het 340 hectare grote Westhoekreservaat is, reeds sedert 1957, het oudste natuurreservaat van Vlaanderen. Samen met de Franse Dunes du Perroquet (225 hectare), het waterwingebied Calmeynbos (105 hectare) en de gemeentelijke Oosthoekduinen (60 hectare) is de Westhoek het allergrootste aaneengesloten duinengebied van Vlaanderen.

Deze duinen zijn oud. Bij recente opgravingen werden nederzettingen van de Morinen, resten van de Romeinse bezetting en van middeleeuwse woningen aangesneden. De hitte in de bijwijlen woestijnachtig aandoende vlakten is nagenoeg ondraaglijk op warme zomerdagen. Wilde verhalen doen de ronde van enkele wandelaars, die van verkommering omkwamen nadat ze zonder enige oriëntatie rondjes liepen.

Toch is dit landschap variabel, bezit het wandelende duinen, stuifkuilen, duinpannen, grauwe, blonde en zwarte duinen. Die worden door een uitgebreid wandel- en fietspadennet aangesneden, waardoor de bezoeker verplicht wordt de Westhoek in zijn grootste variatie te zien, niet kan verdwalen en vooral de gevoelige zones behoedt voor recreatie.

Aanleunend tegen de Westhoek liggen de Oosthoekduinen waarvan in 1903 een derde werd aangeplant omdat de gemeente wilde weten welke bomen al dan niet in de zandvlakte gedijden. Dat laatste stuk werd het huidige Calmeynbos.

Zeldzame planten

De Cabourgduinen - hun vorm is eigenaardig met een lengte van 13 kilometer bij hooguit 400 meter - langs Adinkerke zijn de oudste van de Belgische kust. Daar zijn ook de oudste archeologische vondsten weergevonden. Die gaan terug naar de prehistorie, het steentijdperk. De duinen zelf zijn fossielen, waren ooit - ruim 5.500 jaar terug - pal aan zee gelegen, maar na die lange verwijdering van de zee is de grond er totaal ontkalkt en groeien er de meest merkwaardige en zeldzame planten. De naam Cabour wijst op de naam van de vroegere eigenaar, die er in 1906 ook een kasteel liet bouwen.

Los van het immens duinencomplex staat natuurreservaat Houtsaegerduinen, dat één geheel met het Kerkepannebos vormt, een 86 hectare wijde buffer tussen De Panne en Sint-Idesbald. Ooit was dit een groot open en vooral vochtig duinengebied dat helaas sterk verdroogde en dicht begroeid raakte met struiken en boompjes. Er zijn nog restanten van de oude duinakkertjes, waarop bomen staan en graslanden met, onder meer, grote tijm, duinroosje en zonneroosje, die verraden dat er vroeger ook kudden op graasden. Dat is ook vandaag nog het geval, want op de ruïnes van een vroeger vissershuisje staat een ezelsstal, van waaruit de ezelskudde in het rond zwerft, die op een natuurlijke manier dat oude landschap in stand houdt.

Corrigeer

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio