Gebrekkige crisiscommunicatie over hoe kritiek de situatie is

Japanners weten van niets

Onheilspellende berichten over wolken vol radioactieve deeltjes doen de buitenlanders op de vlucht slaan. Maar de Japanners in de straat beseffen nauwelijks welke tragedie zich in hun eigen land afspeelt. De honger is groot naar wat onverbloemde crisiscommunicatie. Een ooggetuigenverslag vanuit Tokio, Japan.

De voorlaatste ochtend op Japanse bodem begint in Yamagata zoals hij de dag voordien was geëindigd: met een stevige naschok. Maar nog veel erger: met dramatisch nieuws over de kerncentrale in Fukushima. Met een nieuwe explosie in één van de kernreactoren. Langzaam sijpelen ook de berichten door dat er zich 'radioactieve wolken' vormden die richting hoofdstad Tokio bewegen. Een absoluut horrorscenario lijkt in de maak.

Bussen afgelast

Alle bussen van en naar Tokio zijn wegens 'uitzonderlijke omstandigheden' afgelast. Het kost heel wat tijd en geld om een lokale taxichauffeur te overtuigen koers te zetten naar het zuiden. De vriendelijke maar angstige man, zoals alle taxichauffeurs hier voorzien van nagelwitte handschoenen, wil wel rijden maar alleen als er nog een collega meerijdt. Hij brengt me naar Niigata, een grote stad aan de westkust. Helemaal uit de richting, maar de enige plaats waar hij naartoe durft te rijden. Onderweg rijden we door een Zwitsers ogend sneeuwlandschap. Hier, ver weg van de ellende in Fukushima en Sendai, ligt zowaar een halve meter sneeuw. Het zou mij sterk verbazen of de inwoners hier deftig geïnformeerd zijn over wat er zich noord-, oost- en nu ook zuidwaarts van hen echt afspeelt. Wel stel je vast dat zelfs hier de benzine schaars is en de winkels quasi volledig leeg zijn. Mensen staan in lange rijen. Maar een hulpkonvooi met bevoorrading zien we tijdens de ganse rit niet, net zomin als de dag voordien.

'Tokio? Alles rustig'

Er is geen andere keus dan richting Tokio te trekken. Daar, op de luchthaven van Narita, wacht het vliegtuig naar België en net dat wil ik voor geen geld ter wereld missen. Gelukkig is er in Niigata goed nieuws: de supersnelle treinen naar de hoofdstad rijden wel degelijk en de radioactieve wolken worden door de wind in zee geblazen. 'Niks aan de hand in Tokio. Alles veilig in de hoofdstad. Alles rustig.' Juist, ja. Het zijn de woorden van de treinconducteur. In dit land van schrijnende crisiscommunicatie weet je niet meer wat te geloven.

Net als in Sendai verwacht je in Tokio schrijnende beelden van in paniek op de vlucht slaande Japanners, het straatleven dat volledig stilvalt, uitvalswegen die geblokkeerd zijn. Niets is minder waar. Iedereen slentert rustig door de straten, de metro's zitten bomvol. De dagshift zit erop, iedereen trekt naar huis. Ik spring op de eerste trein naar de luchthaven en vraag enkele Japanners waarom ze in godsnaam niet massaal op de vlucht slaan. Kijken ze niet naar het nieuws? Weten ze dan niet dat tal van ambassades hun landgenoten uit angst in allerijl uit Japan evacueren? Heeft hun premier hen dan niet gewaarschuwd welk gevaar er dreigt? Hoegenaamd niet. Of veel te weinig. Ze hadden wel al vaag gehoord dat er in Sendai 'iets ergs' gebeurd was. Als ik hen foto's laat zien van de puinhoop die de tsunami daar heeft aangericht, trekken ze grote ogen. Dat er nu ook een levensbedreigende radioactieve wolk op hen afkomt, lijkt hier niemand echt te beseffen. Dat zoiets kan in een economisch welvarend land met de nieuwste technologische communicatiesnufjes. Ik begrijp er niets van. Als ik in terminus Narita Airport van de metro stap, ben ik zelfs de enige!

Buitenlandse exodus

Op de luchthaven zie je heel wat buitenlanders die wél het zekere voor het onzekere hebben genomen. Samen met enkele tientallen Japanners, duidelijk van rijkere afkomst. Probleem: er waren gisteren nauwelijks vluchten om al die mensen snel het land uit te krijgen. De luchthaven draait vier dagen na aardbeving en tsunami nog niet op volle toeren. De meeste andere luchthavens zijn nog altijd gesloten. En met de wagen het land verlaten is door de benzineschaarste niet evident. En dus zijn velen genoodzaakt zich in een slaapzak op de luchthavengrond te nestelen. Hulpverleners komen rond met water en koekjes. Iedereen hier lijkt onzeker over wat de toekomst brengt. Maar onzeker in de luchthaven lijkt me nog steeds beter dan onwetend in de hoofdstad.

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees