SCIENTOLOGY: kerk of geldfabriek?

SCIENTOLOGY:  kerk of geldfabriek?

Foto: © AP

Gaat het mis met de godsdienstvrijheid in België? De Scientology-kerk vindt van wel: religieuze minderheden worden gediscrimineerd. Maar hoe zuiver op de graat is Scientology zelf? En is het wel een kerkgenootschap?

Waarom ben ik altijd gepest op school? Waarom lieten mijn vader en moeder me vallen? Waarom heb ik de voorbije tien jaar alleen ellende gekend? Elke dag denk ik aan zelfmoord. Waarom helpt niemand mij?''

Beschuldigde Willem Van Rompay klonk deze week als een psychisch wrak voor het assisenhof in Leuven. In de feestperiode van 2003 bracht de gefrustreerde minnaar het winkelmeisje Katrien Borré met een pistool om het leven. Zijn advocaat pleitte verzachtende omstandigheden: door de scheiding van zijn ouders werd hij vanaf zijn dertiende aan zijn lot overgelaten. Dat milderde uiteindelijk het vonnis: 25 jaar cel.

Sektejagers maakten in de marge het proces van de Scientology-kerk. ,,Een mensvijandige organisatie met totalitaire inslag'', oordeelt de Duitse overheid. Het hele gezin Van Rompay is lid. Willem bracht zijn hele puberteit door op door Scientology gepatroneerde internaten in Engeland en de Verenigde Staten. Zijn moeder werkte als auditeur van de kerk in Engeland. En vader Boudewijn Van Rompay promoot gretig de omstreden managementideeën van de Scientology-stichter Ron Hubbard in zijn bedrijf Hydrex, een multinational gespecialiseerd in onderwaterherstellingen van schepen. Dat leidde enkele jaren geleden bij de overname van het Franse duikersbedrijf Sogetram tot een opstand van het personeel. Volgens de vakbonden heerste in het bedrijf ,,een klimaat van psychische terreur''. Uiteindelijk ging Sogetram in vereffening en Van Rompay vertrok.

De succesrijke Antwerpse zakenman kwam niet opdagen voor het proces van zijn zoon. Moeder Van Rompay was er wel. ,,Willem viel altijd te licht uit voor de hoge eisen van zijn vader'', vertelde ze op de getuigenbank. Waarom hij geen professionele hulp voor zijn psychische problemen gezocht had, wilde de voorzitter weten. ,,Scientologen doen dat niet'', zei Willem. ,,Die gaan alleen naar hun eigen soort.''

Sinds een jaar bezoekt Boudewijn Van Rompay zijn zoon niet meer in de gevangenis. ,,Hij vindt dat ik beter zelfmoord kan plegen'', zegt Willem. ,,Maar hij liet me weten dat hij me in een volgend leven graag weer in de armen zou sluiten.'' Medeleven scoort, zoals bekend, heel laag in de scientologische waardeschaal.



,,De zaak-Van Rompay is een privé-drama'', zegt Fabio Amicarelli, directeur van het European Office for Public Affairs & Human Rights vande Scientology-kerk in Brussel. ,,Dat heeft niets met de Scientology-kerk te maken.''De Europese hoofdstad krioelt van de lobbyisten. Sinds 2003 is ook Scientology nadrukkelijk aanwezig in een chic burgershuis in de Wetstraat, want de doorbraak in de Europese Unie stuit op grote problemen. Duitsland is de hardste dwarsligger. Een parlementaire onderzoekscommissie kwam in 1997 tot het besluit dat Scientology geen kerk is, maar ,,een commerciële onderneming die haar leden financieel uitperst en bovendien een gevaar vormt voor de democratische rechtsorde''.

In het eindrapport van de Belgische parlementaire onderzoekscommissie van 1999 werd Scientology ,,een gevaarlijke subversieve sekte'' genoemd. Eind 2002 werden acht kaderleden in verdenking gesteld voor oplichting, schending van privacy en onwettige uitoefening van de geneeskunde. Het onderzoek loopt nog steeds.

,,Pure intimidatie'', zegt Fabio Amicarelli. ,,Al zes jaar worden we gegijzeld door een gerechtelijk onderzoek dat niets zal opleveren. Dit riekt naar religieuze vervolging.''

Amicarelli zwaait met een uitdraai van het jaarlijkse mensenrechtenrapport van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarin wordt ons land op de vingers getikt voor het belemmeren van de vrije beleving van nieuwe godsdiensten. De grote steen des aanstoots blijkt de zwarte lijst van de parlementaire sektecommissie: ,,Te pas en te onpas worden we daarmee geconfronteerd'', klaagt Amicarelli. ,,Zelfs als we actie voeren tegen drugs of prijzen voor mensenrechtenactivisten uitreiken.''

Scientology vecht die vermelding op de lijst, die overigens geen enkel bindend karakter heeft, aan voor de rechter.

De kans is groot dat Scientology met zijn klacht gelijk krijgt. Deze zomer was dat al het geval met een identieke klacht van de Universele Kerk van het Koninkrijk Gods. Kamervoorzitter Herman De Croo zag zich veroordeeld door het hof van beroep: het moet een primeur in onze parlementaire geschiedenis zijn.

,,België voert een zinloos achterhoedegevecht met dat onderscheid tussen sekten en religies'', vindt Amicarelli. Zelfs Frankrijk heeft dit voorjaar zijn 'zwarte lijst' opgedoekt. Scientology wordt dezer dagen officieel als godsdienst erkend in Zweden, Oostenrijk, Portugal en Italië. En ook in Duitsland keert de wind. ,,De Scientology-kerk heeft niets te verbergen. We zijn het slachtoffer van een haatcampagne door afvallige leden die met hun wilde verhalen de media meekrijgen. Maar kijkt u liever naar de feiten: ons werk met drugsverslaafden en gevangenen, onze campagne tegen elektroshocks in de psychiatrie en het pillenmisbruik bij kinderen, onze hulpteams na de tsoenami in Indonesië. Waarom wordt daar zo weinig over bericht?''

Dianetics

Is Scientology een bonafide kerk of is het een geldfabriek met een religieuze façade? De discussie woedt al bijna even lang als Scientology bestaat, sinds de jaren vijftig dus. ,,De beste manier om 1 miljoen dollar te verdienen is een eigen godsdienst beginnen'', zou stichter Ron Hubbard ooit tegen vrienden gegrapt hebben. Een kwaadaardig verzinsel, zegt Scientology zelf.

Zeker is dat Scientology pas vrij laat een religieus kleedje aantrok. Scientology startte als een new age-achtig vervolmakingsinstituut en dat is ook vandaag nog zijn bekendste kant. Dianetics, zo doopte Hubbard zijn systeem, een soort van psychotherapie voor techneuten. Het begint met een psychologische test van tweehonderd vragen die peilen naar slechte herinneringen, trauma's en persoonlijksstoornissen. Na afloop van de audit geldt de debutant als clear, zeg maar: opgeruimd. Voor een echte scientoloog is dat pas het begin. Stap voor stap beklimt hij een ladder van vervolmakingscursussen: van Operating Thetan 1 tot OT 8. Hubbard belooft scientologen de meest buitensporige capaciteiten, van telepathie over telekinese tot uittreding uit het eigen lichaam. Ze zouden een Thetan worden, een onsterfelijke geest met macht over ruimte en tijd.

Die spirituele egotrip kost veel geld. Volgens onderzoek van het Frans gerecht kostte een zuiveringskuur in de jaren negentig 2.000 euro, een intensieve cursus 4.000 euro en een week lang toponderricht 15.000 euro. De scientoloog die alle OT-niveaus wil doorlopen, zou 300.000 euro moeten neertellen.

,,Een godsdienst kan niet leven zonder fondsen'', zegt woordvoerder Fabio Amicarelli. ,,Naar de universiteit gaan is ook niet gratis.''

Fortuin

Over het fortuin van Scientology doen de wildste verhalen de ronde. Wat er ook van zij, de kerk van Hubbard heeft bijzonder kapitaalkrachtige sponsors. Zoals Tom Cruise, sinds 1986 bij Scientology en een populaire ambassadeur van de kerk. Tot dusver doneerde hij meer dan 3 miljoen euro, aftrekbaar van de belastingen, uiteraard. Ook John Travolta en Juliette Lewis zijn lid van Scientology. De kerk legt deze uithangborden maar wat graag in de watten.

,,Scientology is de snelst groeiende godsdienst ter wereld'', beweert Fabio Amicarelli, terwijl hij een afsluitende rondleiding door de permanente tentoonstelling van Scientology in de Wetstraat doet. Hij meent dat de Scientology-kerk wereldwijd acht miljoen aanhangers telt. Dat is een schatting, want lidkaarten zijn er niet. In het kleine België zouden het er tweeduizend zijn, zegt de Belgische voorzitster, Myriam Zonnekeyn. Dat gaat dan om mensen die minstens twee cursussen hebben gevolgd.

Beide cijfers zijn omstreden. De universiteit van New York rekende enkele jaren geleden uit dat er 55.000 Scientology-aanhangers waren in de Verenigde Staten, toch het stamland van de kerk. En volgens een studie op een website van de Duitse Verfassungsschutz zou Scientology wereldwijd tussen 100.000 en 120.000 leden tellen. ,,Het cijfer van acht miljoen is hooguit haalbaar als je iedereen meetelt die ooit een brochure las of een 200-vragentest van Scientology invulde'', stellen de beschermers van de grondwet droogjes vast.

Corrigeer

NIEUWS