De architect: 20% zwarte omzet

'Zwart geld is eigen aan de hele bouwsector', zegt architect Frans. 'Ik ben nooit vragende partij, maar ik krijg vaak de vraag naar een factuurke zonder muziek.'

Hoeveel Frans in het zwart verdient, varieert van jaar tot jaar. 'Bij nieuwbouw komt de vraag vaker voor dan bij verbouwingen, omdat de btw op nieuwbouw hoger is. Het ene jaar werk ik meer voor firma's, het andere jaar zijn er meer opdrachten voor particulieren die er meer belang bij hebben om de belastingen te ontduiken. Ik schat dat het gemiddeld over zo'n 20 procent van mijn omzet gaat. Als ik echt zou willen, kan dat meer worden. Maar ik moet er wel voor zorgen dat ik genoeg officieel verdien zodat ik mijn rekeningen kan betalen.'

Lastige vragen vermijden bij fiscale controles is eenvoudig, weet Frans uit ondervinding. 'Van elke bouwaanvraag die een architect indient, krijgt de fiscus een attest. Zolang daar bij een steekproef een factuur tegenover staat, is er niets aan de hand. Bij een controle vraagt men het contract op van een willekeurige bouwaanvraag en de bijbehorende facturen. Zolang je niet te ver gaat, is het gedeelte zwart geld niet traceerbaar. Als iemand een deel in het zwart wil betalen, moet je ervoor zorgen dat van dat bedrag geen sprake is in het contract en in de facturen. Maar alles in het zwart doen, is om problemen vragen als je met een bouwaanvraag werkt.'

Wat zijn de meest fraudegevoelige bouwdossiers?

'Bij renovatie kun je veel verder gaan dan bij nieuwbouw, omdat het minder duidelijk is welke ingrepen er precies zijn gebeurd. Bij nieuwbouw is de oefening voor de fiscus gemakkelijker. Het hangt er ook van af over hoeveel zwart geld de klant beschikt.'

Sommige dossiers ontsnappen volledig aan de greep van de fiscus.

'Als mensen besluiten om geen bouwaanvraag in te dienen, bijvoorbeeld bij een inwendige verbouwing die aan de gevel of het volume niets wijzigt, kun je volledig in het zwart werken. Als de fiscus geen attest krijgt, kan hij verder ook geen vragen stellen.'

Wie zijn de grootste fraudeurs?

'Heel typisch: de bakkers en de slagers. Die komen met pakken cash en ze willen geen kwitantie. Maar het allerergst zijn de belastingcontroleurs zelf ( lacht ). Die willen echt alles in het zwart doen. De kleinste fraudeurs zijn de Nederlandse bouwheren die het systeem niet kennen. Maar zodra ze beseffen hoe het er bij ons aan toegaat, zijn ze niet meer te houden en doen ze heel graag mee.'

Voor een architect als Frans hoeft zwart geld niet per se. 'Ik kan er mijn inkomen een beetje mee drukken, zodat ik minder belastingen betaal. Maar dat vind ik niet zo belangrijk.' Bij bouwondernemingen gaat het wel om een structurele kwestie, legt Frans uit. 'Aannemers betalen van oudsher de overuren in het zwart uit. Zij moeten dus voortdurend zwarte inkomsten genereren. Want als de stroom zwart geld opdroogt, wil niemand in de bouwsector nog overuren presteren. Dat is een traditie die moeilijk uit te roeien is: het geld voor overuren wordt contant in de hand uitbetaald als drinkgeld en moeder de vrouw weet van niets.'

Hoe kan de overheid het zwartgeldcircuit in de bouwsector doen verdwijnen? 'Er zit maar één ding op: de btw op nieuwbouw verlagen', zegt de architect. '21 procent btw op een huis van 200.000 euro is een fiks bedrag, waarvoor mensen liever een keuken of een badkamer laten installeren.'

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees