Wijk proeft van dagje cultuur in Brussel

Vooral Fransen in 't Paradijs

REKKEM - 't Paradijs, de wijk ingesloten tussen de Franse grens, Moeskroen en de N58 en de E17, ligt op zowat drie kilometer van het centrum van Rekkem, het dorp waartoe het behoort. 't Paradijs zoals we het nu kennen, dankt zijn ontwikkeling aan de opkomst van de industrie in Noord- Frankrijk in de tweede helft van de 18de eeuw. Er wonen nu 665 gezinnen, goed voor 1.556 inwoners. Een groot deel daarvan gaat op 2 september mee naar Brussel.

Uit onze gesprekken met verschillende inwoners blijkt dat heel wat Fransen naar 't Paradijs komen wonen. De wijk ligt via de E17 op amper tien minuten rijden van Rijsel. Een woning op 't Paradijs kost stukken minder dan in Noord-Frankrijk.

,,Elke woning die hier te koop staat, wordt ingepalmd door een Frans gezin'', zegt Pierre Gallant, baas van café D'Hemelpoorte, een van de drie cafés die de wijk nu nog rijk is. Verder zijn er nog café Louis en café Tigris. ,,Zelf heb ik hier nog acht cafés gekend'', zegt Johnny Porte (49). ,,Maar vroeger waren er tientallen, weet ik van oudere bewoners.''

De site die nu 't Paradijs heet, bestond al in de middeleeuwen en luisterde toen naar de naam 't Hemelryck (le royaume des cieuz). In de 17de eeuw was er al een herberg Le Paradis .

Tussen 1890 en 1920 nam 't Paradijs een grote uitbreiding. Heel wat families uit Vlaanderen kwamen werk zoeken in de fabrieken van Tourcoing en Roubaix. Ze zochten een woning dichter bij hun werk en zo sloeg de bouwmicrobe toe. Er was toen geen kerk noch school. De kinderen volgden les in Rekkem, in de wijk Risquons-Tout of in Neuville-en-Ferrain (Fr). De lessen waren toen in het Frans, ook in Rekkem.

In 1932 werd gestart met de bouw van een kapel en een vrije school. Door de taalwetten van hetzelfde jaar konden de kinderen van 't Paradijs er schoollopen in het Nederlands.

Ronny Titeca, die de werkgroep coördineert: ,,De ligging tussen de douanekantoren van de Dronckaert en de Risquons-Tout zorgde ervoor dat 't Paradijs ook een smokkelparadijs werd voor velen. Zout, leder en tabak brachten voor velen een aardige duit op. De Tweede Wereldoorlog ging niet aan 't Paradijs voorbij. Bij hun terugtocht in 1940 bliezen de Engelsen er een hele huizenrij op. De aanleg van de E17 in de jaren 1960 veranderde de wijk in één werf en scheidde 't Paradijs nog verder af van Rekkem.''

Onderwijzer Jacques Rosseel over de aanwezigheid van veel Franstaligen: ,,Ooit wou het Taakactiecomité (TAK) hier actie voeren. Maar Paradijzenaars die liever de vrede wilden behouden, hebben dat kunnen voorkomen.''

De twee taalgemeenschappen hebben geen problemen met elkaar, zo blijkt. ,,De uitnodigingen om mee te gaan naar Brussel werden in het Nederlands opgesteld, maar we gaan ook aan huis om de mensen ertoe aan te zetten mee te gaan. We halen ons beste Frans boven waar dat nodig is.''

In 2004 werd de wijk 't Paradijs door de Koning Boudewijnstichting als Buitengewone Buurt erkend en gesubsidieerd (2.500 euro). ,,Het bij de KB-stichting ingediende project situeerde zich rond taal. Uiteraard zou ik zeggen'', aldus Ronny Titeca.

,,Volgend jaar wil de werkgroep Buitengewone Buurt een theaterproject uitwerken. Een auteur en regisseur zijn al geëngageerd. Binnenkort starten we met het noteren van de verhalen van de Paradijzenaars'', vertelt Titeca nog. ,,Door de uitstap naar Brussel, een dag allemaal samenzijn, denken we nog meer mensen te bereiken voor onze activiteiten en het wijkgevoel te versterken.''

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio