Cruijff dacht al tijdens WK '74 aan stoppen

Cruijff dacht al tijdens  WK '74 aan stoppen
Johan Cruijff wordt woensdag 60 jaar. Maandag wijdt de Nederlandse televisie een volledige avond aan de belangrijkste Europese voetballer aller tijden. Zes nieuwe boeken behandelen het fenomeen Hendrik Johannes Cruijff. Uit de exclusieve voorpublicatie van Johan Cruijff, het enige boek dat door J.C. wordt ondersteund, blijkt dat hij al aan de vooravond van het WK '74 met het einde van zijn carrière bezig was.

In Voetbal International (VI) verschijnt enkele dagen na de zege op Brazilië het opmerkelijkste verhaal rond Johan Cruijff tijdens het tornooi. Hij lijkt het tussen neus en lippen te zeggen, maar de aanvoerder meldt zeker en beslist dat na zijn eerste WK geen tweede WK zal volgen. Delen uit dat verhaal worden hieronder herhaald, te beginnen met een analyse van Niezen inzake de sterk-nationalistisch getinte hang in Duitsland naar het wereldgoud: ,,Saillant verschijnsel. Iedereen, de tv voorop, zal meewerken aan het uiteindelijk succes. Deutschland Weltmeister en derhalve über alles .''

Nederland-DDR

Binnen die filosofie past het afbreken van de tegenstander. Zo komt Nederland-DDR in beeld. Dat was niet veel zaaks. Horst Blankenburg is de geïnterviewde deskundige. Hij doet wat hij kan, maar van de Cruijff-montage kan ook hij geen biefstuk bakken. Ook tegen de DDR heeft Cruijff gewerkt als een paard en zoals gebruikelijk in dit WK-tornooi passes gegeven waar in ieder geval geen Duitser aan toegekomen is. Met tv-beelden kun je de wereld aardig vervalsen. Cruijff raakt geen bal, glijdt uit, laat de bal onder zijn voet doorglippen en vlucht naar de achterste lijn. Cruijff Superstar ? Kom nou. Grabowski is eigenlijk beter en waar blijft Neeskens zodra hij vergeleken wordt met Overath?

Blankenburg legt met wanhopige trekken op het gelaat uit, dat Nederland toch echt beter kan, maar dat Oost-Duitsland oogstrelend voetbal onmogelijk maakte door een overdreven tactisch concept. Een paar dagen later is het wéér raak. Nederland heeft op uitnodiging van het Algemeen Dagblad feest gevierd via het gewaardeerde optreden van The Cats.

Twee dagen later weet het schandaalblad Bild te melden dat het feest is ontaard in een naakt-zwempartij, waarbij uitgerekend Superstar Johan Cruijff opnieuw de hoofdrol zou hebben gespeeld. Onzin natuurlijk, afgezien van het feit dat ook voetballers best een verzetje zouden mogen hebben na bijna zes weken trainingskamp. Het past weer helemaal in de Duitse anti-publiciteitsdoctrine, die mogelijke finale-tegenstanders moet kleineren voor het front van de wereldpers. Johan Cruijff is er nogal onbewogen onder. Hij staat op de eerstvolgende persinstuif weer even soepel iedereen te woord, helemaal geen geknakte figuur, kapot van het zoveelste schandaalverhaal. Hij is wel half ziek, Johan. Hij hoest luid en vaak, maar kan in het ongunstigste geval oververmoeid genoemd worden.

De afspraak voor dit interview was eigenlijk om half twee in de middag, maar dat mag niet van meneer Michels. Er zal eerst gerust worden, waarna Oranje een half uur moet wandelen. Dan het avondeten, waardoor pas om acht uur 's avonds kan worden gepraat in dezelfde ruimte waar eerst ook nog de pers een uur massaal op bezoek is geweest.

WK als verplicht nummer

Cruijff beleeft zijn eerste wereldtornooi. En ook zijn laatste, zegt hij zelf. Want Johan begint een beetje moe te worden van alle toestanden rond zijn persoon. Hij zegt: ,,Dit is mijn eerste en laatste WK-tornooi. Over vier jaar ben ik 31 jaar. Ik stop dan met voetballen. Dat heb ik altijd gezegd en dat blijft zo. Ook het zevenjarig contract dat ik bij Ajax had, was gebaseerd op stoppen bij 31 jaar. Op die leeftijd wordt het topvoetbal een moeilijke opgaaf. De buitenwereld beseft niet hoe zwaar het leven van een betaald voetballer kan zijn. Ben ik 31, dan heb ik er vijftien jaar profvoetbal opzitten. Dat is meer dan genoeg. Dan is er eindelijk gelegenheid om eens wat meer met je gezin op te trekken. Dan word je niet langer geleefd, maar ben je vrij te doen en te laten wat je zelf wilt.''



Cruijff, met andere woorden, ziet het voetbalgebeuren en zeker dit WK-tornooi als een onvermijdelijk verplicht nummer, dat hij niettemin briljant afwerkt. Hij zegt: ,,Aan dit WK-tornooi kon geen mens zich onttrekken. Ik zie het zo: je vertegenwoordigt ècht Nederland. Dat blijkt ook uit de belangstelling van de publiciteitsmedia. Ik geloof dat langzamerhand tachtig nationaliteiten op bezoek komen. Daar wil en kan ik me niet aan onttrekken. Ik wil Nederland positief overbrengen aan het buitenland. Dat je daarbij je eigen public relations behartigt is meegenomen, maar staat niet centraal.''

Wie weet hoe zakelijk in de familie Coster-Cruijff wordt geredeneerd, zou geneigd kunnen zijn het accent te verleggen naar het eigen publiciteitsbelang: Johan Cruijff, de legendarische voetballer uit het kleine Nederland; de blanke Pelé en meer van dat soort rimram. Ik geloof daar niet in. De kleine is inderdaad onovertrefbaar bezig met de pers. Iedere dag weer. Iedere verslaggever, hoe dol en dwaas de vragen ook zijn, komt aan zijn gerief. Dat moet op den duur vermoeiender zijn dan voetballen.

Cruijff: ,,Dat klopt. Ik kan nou niet zeggen dat ik steeds juichend van enthousiasme aan dat persuur begin. Het is zwaar werk, al is het maar een paar uur per dag. En natuurlijk blijven alle verhalen vreselijk oppervlakkig. Dat is niet erg. Anders kom je terecht bij allerlei privé-meningen. En dus eindeloze discussies. Ook over voetbal, waar iedereen nu eenmaal verstand van heeft. Dus wordt er een vertoning opgevoerd, uiteraard. Maar men is niet ontevreden. Zeker de buitenlanders niet, die zich uiterst tevreden tonen met letterlijk iedere mededeling van onze kant.''

Circusachtige toestanden

Ook vanwege de circusachtige toestanden wil Cruijff op zijn 31ste levensjaar stoppen. Wat dan? ,,Ik weet het werkelijk niet, maar al die perscontacten hebben me toch de ogen geopend. Blijkbaar heb ik een zeker talent om contacten te leggen. Om met mensen om te gaan. Ik denk dat ik iets ga doen in de sfeer van public relations. In de voetballerij ga ik in geen geval door. Ik ben ongeschikt voor trainer. Ik heb er niet de goede mentaliteit voor. Dan kom je wéér in die zenuwtoestanden terecht. En ik wil daar nou juist vanaf. Misschien ben ik een leidersfiguur. Mogelijk, maar meer dan de puur technische kant van de voetballerij trekt me toch niet.'



Cruijff verdient graag veel. Ik leg hem uit hoe Pelé door Pepsi Cola wordt geëxploiteerd. Zou hem dat kunnen overkomen? Hij zegt: ,,Misschien is het wel menselijker dan wat wij meemaken. Hij kon zijn voorwaarden bedingen, wij spelen tot op zekere hoogte toch altijd nog voor de eer. We konden Nederland niet in de steek laten. We wisten dat we onderbetaald zouden worden. Daarom klaag ik niet. Maar we zaten in een morele dwangpositie. En dan wordt het moeilijk onderhandelen.''

Rotzooi

Heeft wat het Duitse Bild hem geflikt heeft zijn visie op de Nederlandse journalistiek veranderd? Hij zegt: ,,Het is rotzooi natuurlijk. Maar je komt er sterker uit tevoorschijn. Bild dient het Duitse belang. De kranten geven hier in Duitsland hun medewerking aan het kleineren van de tegenstander. Het is een hetze. Ze komen waarschijnlijk op randverschijnselen, omdat ze geen enkel argument hebben om te schrijven dat we slecht spelen. Zij kennen alleen Beckenbauer. Die moet de grote ster van dit tornooi worden.''



Cruijff acht zich dus niet gebonden om het al vaststaande Nederlandse succes over vier jaar te consolideren. Hij zegt: ,,Ik heb in weken mijn vrouw niet gezien. En mijn kinderen evenmin. Alles draait om voetbal. Je bent steeds met ik, ik bezig. Ik wil daarvan af. Mijn kinderen komen op een leeftijd dat ze zich bewust worden dat hun vader altijd weg is. Ik wil ze dat niet aandoen. Ik wil ze niet confronteren met ons wereldje. Ook daarom moet het afgelopen zijn op mijn 31ste. Ik kan het niet hebben dat ze steeds vaker naar mij vragen.''

Zwembadaffaire

In het verhaal van Joop Niezen praat Johan Cruijff dus even over ,,de randverschijnselen'', die door de Duitse media bewust zouden worden opgeklopt om Oranje uit balans te brengen. De zwembadaffaire in het hotel in Hiltrup speelt in dat kader een belangrijke rol. Johan Cruijff wordt via een publicatie in Bild , waar zich later ook alle andere Duitse media mee bemoeien, neergezet als de leider van een orgie in het zwembad. Dertig jaar later ontrafelt Auke Kok in zijn bekroonde boek Wij waren de besten de hele affaire. Wat blijkt: een paar vrouwelijke hotelgasten hebben in aanwezigheid van enkele Nederlandse spelers zonder bovenstukje gezwommen.

Guttegut, het is me wat! Niettemin leidt de kwestie tot onrust, want de verhalen sijpelen door en het laat zich raden dat de echtgenotes van de spelers zo hun gedachten vormen over deze soap. De kwestie wordt achteraf ook herhaaldelijk in verband gebracht met de teleurstellende afloop in de finale.



Er is geen twijfel mogelijk: het Nederlands elftal geeft het voetbal in 1974 een nieuw aanzien. De Hollandse vrijbuiters grijpen weliswaar naast het goud, maar minstens zo belangrijk is dat ze de schoonheidsprijs wel winnen. De avontuurlijke, zeer aanvallende manier van voetballen heeft eeuwigheidswaarde. Jammer natuurlijk, dat de finale wordt verloren, maar de mondiale lof voor het spel is meer dan een troostprijs. In zekere zin is het trouwens de vraag of de winst van de Duitsers wel zo onverdiend is.

Welbeschouwd is de al na een minuut door Jack Taylor gegeven strafschop niet terecht. Ulli Hoeness zet de overtreding nog net buiten het strafschopgebied in. Gerd Müller maakt bovendien een zuiver doelpunt, dat volkomen ten onrechte als een buitenspeltreffer wordt geannuleerd. En bovendien haalt Oranje op het beslissende moment niet de grote vorm, die eerder in het tornooi te zien was. De finale is ook van de kant van Cruijff zijn minste wedstrijd van het tornooi. Hij komt te weinig los van Berti Vogts, de Duitse horzel, die als eerste verdediger op het tiende WK in staat is de schittering bij Johan weg te nemen.



,,Johan Cruijff'' van Frits Barend, Hugo Borst, Cees van Cuilenborg, Johan Derksen, Jaap de Groot, Bert Nederlof en Matty Verkamman is uitgegeven bij ,,De Buitenspelers'', 512 rijkelijk geïllustreerde pagina's, 59 euro

Corrigeer

Het Nieuwsblad biedt meer dan 1.000 reeksen in 12 sporten aan. Zoek hierboven de uitslagen van uw favoriete club of surf naar onze uitslagenpagina.

Uitslagen & standen

Bundesliga Regulier

Vorige speeldag

Speeldag 34

GS W V G DS P
1 FC Bayern München 34 27 4 3 92/28 84
2 FC Schalke 04 34 18 7 9 53/37 63
3 TSG 1899 Hoffenheim 34 15 9 10 66/48 55
4 Borussia Dortmund 34 15 9 10 64/47 55
5 Bayer 04 Leverkusen 34 15 9 10 58/44 55
6 RB Leipzig 34 15 11 8 57/53 53
7 VfB Stuttgart 34 15 13 6 36/36 51
8 Eintracht Frankfurt 34 14 13 7 45/45 49
9 Borussia Mönchengladbach 34 13 13 8 47/52 47
10 Hertha BSC 34 10 11 13 43/46 43
11 Werder Bremen 34 10 12 12 37/40 42
12 FC Augsburg 34 10 13 11 43/46 41
13 Hannover 96 34 10 15 9 44/54 39
14 1. FSV Mainz 05 34 9 16 9 38/52 36
15 SC Freiburg 34 8 14 12 32/56 36
16 VfL Wolfsburg 34 6 13 15 36/48 33
17 Hamburger SV 34 8 19 7 29/53 31
18 1. FC Köln 34 5 22 7 35/70 22