Zonen Lumumba dienen klacht in tegen tien Belgen

Patrice Lumumba's zonen dienen een klacht in tegen een tiental Belgen, die in 1961 vermoedelijk betrokken waren bij de moord op hun vader.

Patrice Lumumba werd in 1960 de eerste premier van het onafhankelijke Congo. Hij werd afgezet door de Congolese president Joseph Kasavubu. Later werd Lumumba gevangengezet, en overgebracht naar de zuidelijke mijnprovincie Katanga die zich had afgescheiden. Daar werd hij in januari 1961 gefolterd en uiteindelijk vermoord.

In 2002 bood België zijn verontschuldigingen aan voor zijn rol in de liquidatie van Lumumba. Dat gebeurde nadat een parlementaire onderzoekscommissie had besloten dat ons land 'moreel verantwoordelijk' was voor zijn dood.

'Belgische regeringsinstanties hebben aangedrongen op Lumumba's arrestatie, zonder aan te dringen op een proces. Zij hebben de overbrenging van Lumumba naar Katanga gesteund, zonder de mogelijkheid van zijn terdoodbrenging in Katanga door middel van gepaste maatregelen uit te sluiten', staat in de conclusies van de onderzoekscommissie.

Niet toevallig nu

Liefst 49 jaar later dient een groep Belgische advocaten nu, namens Lumumba's drie zonen (Roland, Guy en François), een klacht in tegen een tiental Belgen, die zij van betrokkenheid bij die moord verdenken. Het moment voor deze actie is niet toevallig gekozen: volgende week, op 30 juni, viert Congo in aanwezigheid van de Belgische vorst Albert II vijftig jaar onafhankelijkheid.

De tien Belgen worden aangeklaagd op basis van de genocidewet, licht de Brusselse advocaat Christophe Marchand toe, die de zonen vertegenwoordigt. 'België heeft de soevereiniteit van Congo toen niet gerespecteerd, waardoor dit een internationaal conflict werd. Lumumba werd van zijn vrijheid beroofd, overgebracht naar Katanga, in het vliegtuig gefolterd en later vermoord. Hij heeft nooit een proces gekregen. Dat zijn stuk voor stuk oorlogsmisdaden, en die verjaren niet. De parlementaire commissie heeft in 2001 al die feiten vastgesteld, maar daar niet de juridische conclusie uit getrokken. Vandaar onze aanklacht.'

Klacht tegen wie?

Tegen wie de aanklacht wordt geformuleerd, wil Marchand niet kwijt. Maar het is duidelijk dat het niet kan gaan om de politieke betrokkenen in die jaren. Die zijn inmiddels overleden. Het lijdt weinig twijfel dat het hoogstens kan gaan om de 'uitvoerders' van politieke beslissingen, die zich medeplichtig maakten omdat ze bijvoorbeeld erbij waren toen Lumumba werd gefolterd, of toen hij per vliegtuig naar Katanga werd overgebracht.

'De belangrijkste betrokkenen bij de moord op Lumumba leven inderdaad niet meer, ik kan de tijd niet stopzetten', reageert Marchand. 'Maar dat verandert volgens ons niets aan de verantwoordelijkheid van deze tien verdachten. We kunnen en mogen niet vergeten dat België betrokken was bij een oorlogsmisdaad. De verantwoordelijken moeten worden aangewezen. De waarheid heeft haar rechten, en tot nu toe is er in deze zaak geen recht geschied.'

Corrigeer

MEER NIEUWS