Depressies zwaar onderschat, waarschuwen onderzoekers

,,Een depressie zit niet alleen in je hoofd''

Depressies komen vaker voor en zijn veel moeilijker te behandelen dan tot nu toe werd aangenomen. Dat zeggen onderzoekers van de universiteiten van Leuven en Yale. ,,Een goede therapie kan de levenskwaliteit verhogen, maar de kans op verval blijft bij veel patiënten groot'', zegt professor Koen Demyttenaere.

Bijna één op de vijf Belgen loopt het risico ooit een depressie te krijgen. Bij de mannen is dat 15 procent, bij de vrouwen zelfs meer dan 20 procent. Eens je een depressie achter de rug hebt, loop je één kans op de twee dat je hervalt. Hoe meer herval, hoe korter de periode tussen twee depressies.

Twee tot drie op de tien patiënten hervallen binnen de drie jaar na een eerste depressieve periode. Na drie of meer depressies - wat vaak voorkomt - stijgt de kans op herval tot 70, zelfs 80 procent. Bij één tot drie op de tien wordt de ziekte chronisch.

Slechts een derde van de depressieve patiënten zoekt professionele hulp. ,,Ze zijn bang om verslaafd te worden aan antidepressiva of vrezen dat psychotherapie hen nog meer in verwarring zal brengen'', zegt professor Koen Demyttenaere van de KULeuven. ,, Een behandeling heeft bij de helft van de patiënten effect. Een effect dat vaak slechts van korte duur is. Amper twee jaar na de behandeling hervalt 75 tot 90 procent in een depressie. Dat betekent dat slechts één op de tien effectief geholpen wordt.''

Jong zijn, verhoogt de kans op een depressie. Vrouwen lopen twee keer meer risico dan mannen zolang ze in hun vruchtbare periode zijn. Weduwen of mensen die gescheiden zijn, lopen drie keer zoveel kans als een ander om een depressieve aandoening te krijgen.

De Wereldgezondheidsorganisatie verwacht dat depressies tegen het jaar 2020 de tweede, meest ernstige economische kost wordt. De afwezigheden op het werk en de prijs van de behandeling van depressies wordt in België op ruim 1 miljard euro per jaar geschat.

Perfectionisme maakt kwetsbaar

,,We moeten ons beeld van depressies ernstig bijsturen'', waarschuwt de Leuvense professor Patrick Luyten. ,,Tot voor kort dachten we dat het een relatief goedaardige aandoening was die we makkelijk konden behandelen. De hoge cijfers van patiënten die hervallen of niet meer genezen, spreken dat tegen.''

De onderzoekers van de universiteiten van Leuven en Yale zijn tot nieuwe inzichten gekomen over het ontstaan van depressies. Patrick Luyten: ,,We dachten dat de oorzaak biologisch of psychologisch was. Met andere woorden: het zat in de genen of in het hoofd. In werkelijkheid ligt het veel complexer. Depressies zijn het gevolg van een wisselwerking tussen biologische en psychologische kenmerken zoals persoonlijkheid, temperament, persoonlijkheid en stress.''

,,Die wisselwerking is al van voor de geboorte aan de gang en leidt tot kenmerken zoals perfectionisme. . Vooral wanneer perfectionistische mensen geconfronteerd worden met zware stress zoals een relatiebreuk, de dood van een geliefde of ontslag op het werk, stijgt de kans op een depressie. Je kan niet spreken van een aangeboren kwetsbaarheid. De omgeving bepaalt de kwetsbaarheid.''

Therapie op maat van patiënt

Mensen die gevoelig zijn voor depressies, veroorzaken zelf ook ongewild stress. Doordat ze zich al somber voelen, zijn ze gespannen en verlopen de intermenselijke relaties vaak stroef, wat dan weer de kans op een depressie verhoogt. Met andere woorden: mensen die kwetsbaar zijn voor een depressie dreigen in een vicieuze cirkel te belanden waardoor de drempel om depressief te worden steeds lager wordt.

,,We moeten afstappen van het idee dat alle depressieve patiënten met hetzelfde probleem worstelen en dus gebaat zijn met een uniforme behandeling. Een behandeling bestaat vandaag uit antidepressiva en/of psychotherapie'', vervolgt Luyten. ,,De therapie moet afgestemd worden op het type patiënt. We zijn nu aan het onderzoeken welke behandeling het best bij wie past. Eigenlijk is dat goed nieuws. Het betekent dat we depressies in de nabije toekomst beter zullen kunnen verhelpen.''

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees